Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] maja 2010r. Główny Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu zażalenia P. Z. na postanowienie Państwowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2010r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w W. postanowienia z dnia [...] kwietnia 2008r. uzgadniającego przedsięwzięcie polegające na budowie ulicy [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. na wniosek Wojewody [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r. uzgodnił przedsięwzięcie polegające na budowie ulicy [...] w W.. Na postanowienie to P. Z. wniósł zażalenie. Po rozpoznaniu zażalenia Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] października 2008r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2010r. P. Z. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2008r. kwestionując m.in. nieprawidłowe doręczenie postanowienia skutkujące tym, iż jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, nie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2010r. odmówił wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. Z..
Postanowieniem z dnia [...] maja 2010r. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w pierwszej kolejności należało zbadać czy wniosek dotyczy postanowienia ostatecznego oraz czy spełnia wymogi formalne określone w art. 147 i 148 k.p.a. Niespełnienie którejkolwiek z tych przesłanek skutkuje odmową wznowienia postępowania. Organ pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił w jaki sposób i w jakim terminie postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008r. zostało podane do publicznej wiadomości. Materiał dowodowy wskazuje, że istniały podstawy do zastosowania art. 49 k.p.a. Omawiana inwestycja przebiega przez dwie dzielnice [...]: U. i B. oraz przez gminę O.. Analiza akt potwierdziła, że wniosek dotyczy postanowienia ostatecznego z uwagi na fakt, iż w wymaganym terminie strona nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia z dnia [...] października 2008r.
Organ wskazał, że podanie o wznowienie postępowania wniosła strona. Zostało ono jednak złożone z uchybieniem terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o postanowieniu. W podaniu nie zawarto wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie organu analiza akt sprawy wskazuje, że rozstrzygniecie wydane przez organ pierwszej instancji było prawidłowe.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. Z. wnosząc o uchylenie postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że postanowienie zostało wydane bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. Organ nadzoru winien był ponownie rozstrzygnąć sprawę, a nie ograniczać się do kontroli postanowienia organu I instancji. Organ odniósł się tylko do jednej przesłanki wznawiającej postępowanie tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie rozpatrując pozostałych. Z analizy akt wynika, ze organ I instancji dopuścił się szeregu rażących zaniechań, które noszą znamiona przestępstwa określonego w art. 231 § 1 kk. Niedopełnienie obowiązków polegało na: bezprawnym zaniechaniu ustalenia stron postępowania, zaniechaniu powiadomienia stron o wszczęciu postępowania i okolicznościach wynikających z art. 36 kpa, zaniechaniu powiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy, zaniechaniu doręczenia stronom postanowienia kończącego postępowanie, wydaniu postanowienia w oparciu o nierzetelny raport środowiskowy.
Organ I instancji nie podjął próby ustalenia stron postępowania, a wiec nie miał faktycznych podstaw do stwierdzenia, że jest ich więcej niż 20. Według danych dostarczonych przez inwestora posesji objętych oddziaływaniem inwestycji jest 17, z czego dwie należą do tego samego właściciela. Organ I instancji działał na jego szkodę, gdyż został pozbawiony prawa aktywnego uczestnictwa w postępowaniu. Wskazał, że jego posesja i dom będą objęte ponadnormatywnym hałasem, a inwestor nie planuje budowy ekranów akustycznych, a organ mimo to uzgodnił przedsięwzięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane wyżej przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany, stosownie do treści art. 134 P.p.s.a. zarzutami i wnioskami skargi, stwierdził nieważność postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2010r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2010r.
Należy zauważyć, że z zasady określonej w art. 19 k.p.a wynika dla organu administracji publicznej obowiązek wnikliwego badania właściwości w każdym stadium postępowania. W postępowaniu wszczynanym na wniosek w pierwszej kolejności więc organ zobowiązany jest na podstawie treści zawartego w podaniu żądania ustalić czy jest właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy. Przepisy o właściwości organu mają charakter bezwzględnie obowiązujący i naruszenie ich stanowi w każdym przypadku podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, bez względu na to czy rozstrzygnięcie organu w danym przypadku niewłaściwego było merytorycznie trafne,
W przedmiotowej sprawie dotyczącej wniosku o wznowienie postępowania, badanie właściwości organu winno niewątpliwie poprzedzić badanie formalne wniosku stanowiące podstawę oceny o jego dopuszczalności.
Stosownie do treści art. 150 § 1 kpa zasadą jest, iż organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania, jest organ który wydał decyzję w ostatniej instancji. Jednak w przypadku, gdy jako przyczyna wznowienia wskazana została działalność organu, który wydał decyzję ostateczną, o tym który organ właściwy jest do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania, rozstrzyga organ wyższego stopnia, po uprzednim rozstrzygnięciu o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Zatem organem uprawnionym do oceny o dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania zgodnie z treścią art. 150 § 2 kpa jest organ wyższego stopnia. Organem właściwym do merytorycznego rozpoznania w zakresie przyczyn wznowienia postępowania i rozstrzygnięcia o istocie sprawy jest w takiej sytuacji zawsze organ wyznaczony. Skoro skarżący zarzucił, że przyczyna wznowienia postępowania związana jest z działaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. w związku m.in. z nieustaleniem kręgu stron postępowania i nieprawidłowym doręczeniem postanowienia, a wiec działaniem organu, który wydał postanowienie w ostatniej instancji, obowiązkiem tego organu było przekazanie wniosku organowi wyższego stopnia celem rozstrzygnięcia w przedmiocie wszczęcia postępowania i ewentualnego wyznaczenia organu do jego merytorycznego rozstrzygnięcia.
Postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2008r. uzgadniające przedsięwzięcie polegające na budowie ulicy [...] w W. stało się ostateczne wobec nie wniesienia przez stronę w wymaganym terminie skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2008r. o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie. Organem uprawnionym do badania w niniejszej sprawie wniosku o wznowienie postępowania pod względem formalnym, a więc czy podanie wskazuje przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa i czy zachowany został termin do jego złożenia określony w art. 148 kpa i w konsekwencji rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania lub odmowie wznowienia, był Główny Inspektor Sanitarny.
Zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2010r. wydane zostały z naruszeniem art. 150 § 2 k.p.a., a zatem dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu, zbędne było odnoszenie się do zarzutów podniesionych w skardze. Na marginesie tylko Sąd wskazuje, iż zarzuty merytoryczne wskazujące na istnienie przyczyn wznowienia postępowania, mogą podlegać ocenie organu właściwego do merytorycznego rozpoznania sprawy, a więc prowadzącego postępowanie co do przyczyn wznowienia i rozstrzygającego o istocie sprawy, nie zaś na etapie oceny dopuszczalności tego postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.