Uzasadnienie
H. i W. P. wnieśli zarzut do wyłożonego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego S. kwestionując zapisy planu dotyczące poszerzenia istniejących dróg oznaczonych na rysunku planu symbolem [...] i [...].
Wnoszący zarzut podnoszą, że plan ustala poszerzenie ulic kosztem ich działek [...], [...], [...], [...] i [...], co oznacza utratę gruntu o powierzchni około 1000 m², a jednocześnie całkowitą likwidację działek [...] i [...], położonych przy ul. [...]. Działka [...] jest zabudowana domem mieszkalnym i przybliżenie ulic do budynku znacznie pogorszy warunki mieszkaniowe, a poszerzenie ulicy w projektowany sposób zlikwiduje ujęcie wody pitnej ze studni głębinowej oraz ujęcie ścieków (szambo).
Rada Miejska K. uchwałą [....] z dnia [...] października 2004 r. zarzut odrzuciła.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zmiana przeznaczenia w projekcie planu dotychczasowych obszarów rolnych na budowlane powoduje konieczność zapewnienia obsługi komunikacyjnej tych terenów po ich zurbanizowaniu. W planie ustalono zasadę, że szerokość ulic dojazdowych będzie wynosiła 10 m w liniach rozgraniczających, a poszerzenie ulic poprowadzonych śladem istniejących dróg nastąpi kosztem terenów prywatnych w równym stopniu po obu stronach istniejących dróg. Rada przyznaje, że poszerzenie ulic [...]j i [...] według ustaleń projektu planu nastąpi kosztem działek skarżących. Z tego powodu według Rady zaistniały okoliczności usprawiedliwiające zwężenie ul. [...] wzdłuż działki [...] do 7 m na odcinku długości około 70 m, co ograniczy konieczność zajęcia działki [...] do minimum. Ma to na celu ochronę istniejącej zabudowy. Poszerzenie dalszego odcinka ulicy do szerokości 10 m nastąpi symetrycznie po obu stronach istniejącej drogi. W odniesieniu do ul. [...] plan ustala poszerzenie drogi w sposób oszczędzający działkę [...], dopuszczając zwężenie drogi do 8 m.
Uchwała podkreśla, że propozycje innych rozwiązań komunikacyjnych polegających na uzupełnieniu układu komunikacyjnego nowymi ulicami nie spotkały się z akceptacją mieszkańców gminy, ponieważ oznacza to znacznie większe straty powierzchniowe nieruchomości, niż w przypadku poszerzenia istniejących ulic. Rada Miejska upoważniona jest do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych w obszarze gminy i może podejmować rozstrzygnięcia, które naruszają interes prawny lub uprawnienia wnoszących zarzut. W przedmiotowej sprawie Gmina jest zmuszona ingerować w prawo własności, co jest uprawnione, a interesy właścicieli zabezpiecza przepis art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skargę na uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli H. P. oraz K.f P. i I.G. – następcy prawni W. P..
W skardze zarzucają, że w wyniku uwzględnienia zarzutów właścicieli działek po przeciwnej stronie ul. [...] w stosunku do ich działek nastąpi przerzucenie ciężaru poszerzenia ulicy na działki [...], [...], [...], które stanowią ich własność, a jest to sprzeczne z zasadą przyjętą w projekcie planu, że poszerzenie ulic nastąpi kosztem terenów prywatnych w równym stopnie po obu stronach istniejących dróg. W wyłożonym planie przy projektowanej szerokości ulicy 10 m na poszerzenie należałoby rezerwować z ww. działek pas około 3,5 m szerokości na długości około 86 m, po uwzględnieniu zarzutów około 5 m. W odniesieniu do ulicy [...] kwestionują jej zawężenie do 7 m tylko na długości około 70 m podczas, gdy długość działki wynosi 106 m. Poszerzenie ul. [...] kosztem ich działek uzasadnia zdaniem skarżących zawężenie ul. [...] wzdłuż całej działki [...] oraz działek [...] i [...]. Zarzucają nadto, że projekt planu nie zawiera stwierdzenia, że działki [...] i [...] po poszerzeniu ulicy zostaną w całości wykupione przez gminę. Zdaniem skarżących zaskarżona uchwała łamie postanowienia Konstytucji i jest dla nich krzywdząca, gdyż poszerzenie ulic spowoduje największe straty w ich gruncie.
W odpowiedzi na skargę Rada podtrzymała stanowisko, że rezygnacja z poszerzenia ulic [...] i [...] kosztem działek skarżących nie jest możliwa. Uwzględniając istniejącą zabudowę na działce [...] i konieczność jej ochrony zmniejszono projektowane szerokości ulic – [...] z 10 do 7 m na długości 70 m i [...] z 10 do 8 m. Rada przyznała, że uwzględniła zarzuty właścicieli działek [...] i [...] i [...], dotyczące poszerzenia ul. [...]. Nie oznacza to jednak, że automatycznie powiększy się zajęcie gruntu po stronie przeciwnej czego obawiają się skarżący. Taka ingerencja w prawo własności po wyłożeniu projektu planu wymagałaby ponownego wyłożenia planu do publicznego wglądu. W zaistniałej sytuacji zachodzi konieczność przeanalizowania ponownie możliwości obsługi komunikacyjnej terenu, którego dotyczą zarzuty skarżących. Zwężenie ulicy [...] do 7 m w wyniku częściowego uwzględnienia zarzutu oszczędza działkę [...] około 250 m². Jej poszerzenie nastąpi kosztem działek po stronie przeciwnej tj. [...]i [...]. Wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Sąd w rozpoznawanej sprawie ocenia wyłącznie legalność uchwały kontrolując czy prawidłowo rozstrzygnięto o odrzuceniu zarzutu.
Projekt planu wyłożony do publicznego wglądu ustala szerokość w liniach rozgraniczających istniejących ulic dojazdowych, oznaczonych na rysunku planu symbolem [...] i [...]10 m i dopuszcza zwężenie ulicy [...] do 8 m. Plan ustala zasadę poszerzania ulic do projektowanej szerokości kosztem prywatnych terenów w równym stopniu po obu stronach istniejących dróg. Skarżący w zarzucie podnoszą, że poszerzenie ulic [...] i [...] kosztem ich działek zagraża funkcjonowaniu domu na działce [...], zlikwiduje ujęcie wody pitnej (studnię głębinową) i szambo, spowoduje utratę gruntu o powierzchni około 1000 m².
Rada rozpoznając zarzut podjęła uchwałę o jego odrzuceniu. Z uzasadnienia uchwały wynika, że zarzut został w części uwzględniony. Zmiana ustaleń projektu planu po rozpatrzeniu zarzutu dopuszcza zwężenie ulicy [...][...]do 8 m na odcinku od skrzyżowania ulic [...] i [...]do granicy pomiędzy działkami [...] i [...] oraz zwężenie na ul. [...][...]do 7 m na odcinku około 70 m od skrzyżowania ulic [...]i [...], na którym zachowana linia rozgraniczająca ulicy będzie przebiegać w granicy działki [...]. Ustalenie to "oszczędza" 250 m² działki skarżących nr [...]. Stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym uchwała rozstrzygająca zarzut zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ w uzasadnieniu uchwały winien wykazać, że zarzuty strony zostały wszechstronnie rozważone i przytoczyć argumenty wyjaśniające rozstrzygnięcie. Nieprawidłowe uzasadnienie uchwały odrzucającej zarzut jest istotną wadą prowadzącą do stwierdzenia nieważności.
W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie uchwały nie odpowiada wymogom ustawowym. Przede wszystkim dokonując zmian w ustaleniach projektu planu uchwała nie wyjaśnia kosztem jakich działek projektuje się poszerzenie ulicy [...] do 8 m w sytuacji uwzględnienia zarzutów właścicieli działek [...],[...] i [...] leżących po drugiej stronie ulicy. Budzi to uzasadnione obawy skarżących, że poszerzenie ulicy [...] nastąpi tylko kosztem ich działek z naruszeniem zasady sprawiedliwości i równości podmiotów wobec prawa. W odpowiedzi na skargę Rada dodatkowo wyjaśniła, że nowe ustalenie projektu planu dotyczące zwężenie odcinka ulicy [...] nastąpiło w wyniku rozpoznania zarzutów właścicieli wymienionych wyżej działek, ale nadal nie wskazała kosztem jakich działek w zaistniałej sytuacji nastąpi poszerzenie ulicy. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu uchwały nie jest to ustalenie oszczędzające działkę [...]na co słusznie zwracają uwagę skarżący.
Może ono oznaczać w zaistniałej sytuacji poszerzenie ulicy do projektowanej szerokości 8 m tylko kosztem działek skarżących. Byłaby to ingerencja w prawo własności skarżących znacznie dalej idąca niż to wynika z projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu. Rada przyznała w odpowiedzi na skargę, że taka ingerencja wymagałaby ponownego wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu i że zachodzi obecnie konieczność przeanalizowania po raz kolejny możliwości obsługi komunikacyjnej terenu, którego dotyczą zarzuty skarżących.
W uzasadnieniu uchwały brak jest stanowiska Rady, czy projektowane poszerzenie ulicy [...] spowoduje likwidację studni głębinowej i szamba, co podnosili skarżący w zarzucie. Nie zostało też należycie uzasadnione ustalenie ograniczające zwężenie ulicy [...] tylko do odcinka 70 m.
Zdaniem skarżących, uzasadnione jest zwężenie ulicy na całej długości ich działek v, [...],[...].
Odpowiedź na skargę przytacza dodatkowe argumenty, ale nie może zastąpić uzasadnienia uchwały. Na podkreślenie zasługuje fakt, że sytuacja skarżących z uwagi na położenie ich działek w rozwidleniu ulic [...]i [...] jest szczególnie niekorzystna, a projektowane poszerzenie ulic kosztem ich działek spowoduje stratę gruntu około 800 m², co potwierdza Rada. Wymaga to szczególnie wnikliwego rozważenia zarzutów skarżących. Wniesienie zarzutu nie oznacza obowiązku jego uwzględnienia. Obowiązek powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem porządku prawnego. Ingerencja gminy w prawo własności mająca oparcie w ustawie musi być należycie uzasadniona ze wskazaniem, że inne rozwiązanie nie jest możliwe. Wówczas choć ustalenia projektu planu naruszają uprawnienia właścicielskie dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem.
Mając na względzie wyżej wskazane okoliczności wobec naruszenia art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym należało na podstawie art. 147 ust. 1 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1270), stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały i orzec o wstrzymanie wykonania uchwały do czasu uprawomocnienia się wyroku.