Uzasadnienie
W piśmie z 16 marca 2017 r. Gmina R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w sprawie zmiany granic Miasta O. oraz przeprowadzenia konsultacji.
Skarżąca Gmina zarzuciła, że uchwała ta narusza art. 15 ust. 2 Konstytucji RP poprzez niczym nieuzasadnione wydzielenie części terytorium Gminy R. z całości powiązanej dotychczas więzami kulturowymi, gospodarczymi i społecznymi, ponadto art. 4 ust. 2 w zw. z art. 4c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 i art. 4 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w ten sposób, że wyrażając wolę zmiany granic Miasta O. poprzez włączenia do obszaru miasta części obszaru Gminy R. naruszył interes Gminy - nie przedstawiając żadnych dokumentów potwierdzających podjętego przedsięwzięcia, czym naruszyła integralność Gminy R. jako wspólnoty samorządowej jej mieszkańców oraz terytorium.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta O. wniosła o jej odrzuceniu, bowiem Skarżąca nie wykazał, w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 j.t.). Zgodnie z tym przepisem Sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Zgodnie z art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Warunkiem formalnym wniesienie skargi do Sądu jest zatem wcześniejsze wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący wykorzystał ten środek zaskarżenia, wobec tego Sąd mógł ocenić skargę pod kątem zaistnienia przesłanek z powołanego wyżej przepisu art. 58 § 1 pkt 5a. Przepis ten wskazuje, że niezbędną przesłanką zaskarżenia uchwały jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia.
Kryterium naruszenia interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Przyjmuje się także, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (...).Tak jednak, jak w postępowaniu administracyjnym, interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawny, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2012r., sygn. akt I OSK 98/12).
Naruszenie zatem tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia, to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma miejsce wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący.
Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz.
4) zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Przyjmuje się, że skarżący winien udowodnić, iż zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r. sygn. OSK 1437/04).
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawny lub uprawnienia skarżącej Gminy. Wynika to już bowiem z treści zaskarżonej uchwały. Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miasta O. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w sprawie zmiany granic Miasta O. oraz przeprowadzenia konsultacji. W § 1 zaskarżonej uchwały wskazano, że "wyraża się wolę przystąpienia do procedury zmiany granic Miasta O. polegającej na włączeniu do terytorium Miasta O. części obszaru gminy R.".
Wobec tego powyższa uchwała jest dopiero wyrazem woli podjęcia działań w przedmiocie przyłączenia określonego terenu do miasta O.. Nie może zatem naruszyć interesu prawnego, bowiem nawet pośrednio nie kształtuje żadnej sytuacji prawnej. Kompetencje dotyczące zmiany granic gmin należą bowiem do Rady Ministrów. Zgodnie bowiem z art 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia tworzy, łączy, dzieli i znosi gminy oraz ustala ich granice. Co prawda rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, może być wydane także na wniosek zainteresowanej rady gminy (art. 4 ust. 2), co jednak nie zmienia charakteru zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały. Nie wpływa zatem ona na prawa i obowiązki stron, jest dopiero wstępnym etapem podjęcia działań umożliwiającym w przyszłości wystąpienia z ewentualnym wnioskiem o zmianę granic miasta O. Skoro zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego lub uprawnienie Gminy R. dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak na wstępie.