Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 14 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 102/13

Uzasadnienie

1. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szef Urzędu") utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i odmowy wydania karty pobytu.
2. II. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na niebezpieczeństwo zatrzymania i umieszczenia w ośrodku zamkniętym.
3. III. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
4. IV. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r. (sygn. akt II OZ 305/13) uchylił postanowienie z dnia 15 lutego 2013 r.

W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, między innymi, co następuje.

1. 1. Zaskarżona decyzja jest obdarzona przymiotem wykonalności, ponieważ jej wstrzymanie spowodowałoby wstrzymanie skutków prawnych, wywołanych przez tę decyzję.
2. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien był rozważyć, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego na skutek wydania zaskarżonej decyzji, sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do sytuacji prawnej strony w trakcie postępowania.
3. 3. We wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji skarżący nie wskazał okoliczności, które pozwalały przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczą szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
4. 4. Niebezpieczeństwo zatrzymania i umieszczenia w ośrodku zamkniętym nie jest wywoływane i nie pozostaje w związku z zaskarżoną decyzją.
5. 5. Art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 113) nie miał zastosowania w postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uzasadnił dlaczego zastosował ten przepis jako wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia z dnia 15 lutego 2013 r.
6. 6. Uzasadnienie postanowienia z dnia 15 lutego 2013 r. było niewystarczające i świadczy o tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w istocie nie dokonał oceny zasadności wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.
7. 7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie może pominąć art. 61 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573, z późn. zm.) przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
8. 8. Wydanie postanowienia z dnia 15 lutego 2013 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji było przedwczesne.
9. V. W wykonaniu zarządzenia z dnia 28 maja 2013 r. Sąd wezwał skarżącego do wskazania, w terminie 7 dni, okoliczności, które pozwalają przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczą szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
10. VI. W piśmie z dnia 5 czerwca 2013 r. skarżący wniósł o korzystne dla niego rozstrzygnięcie. Do pisma załączył "jako dowód w sprawie" oświadczenie swojej żony, B. S., z tego samego dnia.

Żona skarżącego wskazała, między innymi, co następuje.

1. 1. Sytuacja finansowa skarżącego, jego żony i syna jest bardzo trudna. Wywołana jest faktem, że pobyt skarżącego w Polsce jest nielegalny – więc skarżący nie może podjąć pracy.
2. 2. Skarżący obawia się, że w wyniku kontaktu z Policją (w szczególności sprawdzenia tożsamości) może dojść do jego zatrzymania i wydania decyzji o wydaleniu z terytorium RP, skoro w świetle zaskarżonej decyzji skarżący stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.
3. 3. Wykonanie zaskarżonej decyzji grozi wydaleniem skarżącego z Polski i w konsekwencji pozbawieniem go kontaktu z dzieckiem i żoną.
4. 4. Wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi negatywne skutki dla żony i dziecka skarżącego, ponieważ w szczególności powoduje problemy finansowe, ciągłą obawę, że sytuacja ulegnie dalszemu pogorszeniu, strach przed wyjściem z domu oraz utrudnienia w wychowywaniu dziecka skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje

1. VII. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
2. VIII. Ocena dopuszczalności wstrzymania zaskarżonej decyzji.
3. 1. Art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, między innymi, że cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:
4. – przebywa na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium;
5. – nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie może wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania;
6. – jego dalszy pobyt stanowiłby zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego albo naruszałby interes Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie Sądu, w obecnej sytuacji skarżącego możliwe jest, że zostanie wydana w przyszłości decyzja o wydaleniu skarżącego z terytorium RP. Zaskarżoną decyzją Szef Urzędu utrzymał bowiem w mocy decyzję, w której Wojewoda odmówił skarżącemu wydania karty pobytu. Ponadto, w wyniku trudnej sytuacji finansowej skarżącego, może dojść do sytuacji, w której skarżący nie będzie posiadał środków niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium RP. Co więcej, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że dalszy pobyt skarżącego w Polsce naruszałby porządek publiczny.

Jednakże, zdaniem Sądu, nie oznacza to, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest uzasadniony. Wydalenie z terytorium RP nie byłoby bowiem bezpośrednim skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji. Aby doszło do wydalenia, musiałaby zostać wydana decyzja o wydaleniu skarżącego z terytorium RP. Decyzja ta podlegałaby odrębnemu zaskarżeniu, a jej wykonanie mogłoby zostać wstrzymane w odrębnym postępowaniu.

2. Zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, jeżeli termin do złożenia wniosku został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie, pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny do czasu wydania decyzji ostatecznej w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący zachował termin do złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Nie jest również wątpliwe, że skarżący uzupełnił braki formalne wniosku (s. 1 uzasadnienia decyzji z dnia [...] marca 2012 r.).

W związku z powyższym, Sąd stwierdza, że zaistniały przesłanki, aby uważać, że pobyt skarżącego na terytorium RP był legalny do czasu wydania decyzji ostatecznej w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzja ta została wydana, a następnie zaskarżona w niniejszej sprawie. Szef Urzędu orzekł w niej o odmowie udzielenia zezwolenia. Skutkiem prawnym zaskarżonej decyzji jest brak możliwości dalszego uważania pobytu skarżącego na terytorium RP za legalny.

Jak z tego wynika, sytuacja skarżącego uległa zmianie w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji.

1. 3. Z faktem nielegalnego pobytu danej osoby na terytorium RP może łączyć się, w szczególności, szereg trudności z utrzymaniem siebie i swojej rodziny. Jak wskazuje sam skarżący, a także jego żona w nadesłanym przez skarżącego piśmie, trudności te występują w sytuacji skarżącego. Zgodnie z oświadczeniem tych osób, skarżący jest osobą pozostającą bez możliwości zarobkowania. Powoduje to trudne do odwrócenia skutki, polegające na znaczącym obniżeniu warunków życiowych skarżącego, a także jego rodziny. Co więcej, istnieje również niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci niemożności zapewnienia dziecku skarżącego właściwych warunków wychowawczych i materialnych. Na marginesie sąd wskazuje, że faktem powszechnie znanym jest, że brak zatrudnienia nie sprzyja postawie legalistycznej.
2. 4. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zachodzą przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego i wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
3. IX. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania decyzji upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.
4. X. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.