Uzasadnienie
[...] sp. z o. o. z siedzibą w K. (dalej również: Spółka, skarżąca lub strona) zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2014 r. (poprzednia sygn. akt I SA/Wa 2907/14) odmówił zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
W dniu 25 lutego 2015 r. storna uiściła wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 103/15 oddalił skargę Spółki na powołane postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju.
Spółka wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem.
Po wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek wniosku, skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Wedle złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia z dnia 31 lipca 2015 r. o majątku i dochodach, a także znajdującej się w aktach sprawy Informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 300.000 zł. Dzieli się on na udziały dwóch wspólników o wartości, odpowiednio 147.000,00 zł (490 udziałów pierwszego wspólnika) i 153.000,00 zł (510 udziałów drugiego wspólnika). W rachunku zysków i strat za miniony rok obrotowy, a także w oświadczeniu o majątku i dochodach, skarżąca nie wykazała ani zysku, ani straty; podała, że nie prowadziła w tym czasie żadnej działalności. W 2013 r. wykazała stratę w wysokości – 297.452,54 zł. Spółka oświadczyła, że nie ma żadnego rachunku bankowego.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała natomiast, że nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi na poniesienie kosztów postępowania, a roszczenie przeciwko Wojewodzie [...] o wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod drogę, jest jedynym aktywem Spółki, które może pozwolić na zaspokojenie wierzytelności wnioskodawcy, a w konsekwencji na rozwiązanie i zlikwidowanie Spółki, która obecnie nie prowadzi żądnej działalności gospodarczej.
Skarżąca oświadczyła, że nie ma żadnych środków pieniężnych i – co oczywiste – nie posiada zdolności kredytowej. Jedynym zaś jej majątkiem jest bezskutecznie egzekwowana od ośmiu lat wierzytelność osoby fizycznej w kwocie 96.636,27 zł oraz wierzytelność do masy upadłości spółki z o.o. w upadłości o bezpodstawne wzbogacenie masy w kwocie 800.000 zł, gdzie powództwo zostało oddalone, a obecnie toczy się postępowanie w przedmiocie skargi kasacyjnej. Wedle oświadczenia, w latach 2013-2015 Spółka nie uzyskała żądnego przychodu z działalności gospodarczej, gdyż brak aktywów (poza wymienioną wierzytelnością) uniemożliwia jej prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej.
Skarżąca wskazała także, że nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie jego upadłości, którego przeprowadzenie wiązałoby się z koniecznością wpłaty zaliczki w kwocie przynajmniej 20.000 zł. W związku z brakiem możliwości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zarząd Spółki chce zlikwidować ją na gruncie przepisów Kodeksu spółek handlowych, przez "ściągnięcie" odszkodowania od Wojewody [...] i spłacenie zobowiązań wnioskodawcy w całości, a następnie rozwiązanie i wykreślenie Spółki z rejestru przedsiębiorców KRS.
Skarżąca stwierdziła, że wykazała dołączonymi do wniosku dokumentami, iż nie ma dostatecznych środków na uiszczenie jakiejkolwiek opłaty, w tym w szczególności opłaty sądowej, a dokumenty te obrazują aktualną sytuację majątkową Spółki.
Spółka oświadczyła, że na wezwanie Sądu przedstawi wszelkie inne, żądane dokumenty.
Ponieważ oświadczenie skarżącej z dnia 31 lipca 2015 r. i dołączone do niego dokumenty były niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych, a ponadto złożone oświadczenie budziło wątpliwości, w piśmie z dnia 17 września 2015 r. wezwano ją do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, to jest do:
- a) nadesłania kopii umów wymienionych w dziale I, rubryce 4 rejestru przedsiębiorców KRS (umowa Spółki i zmiana umowy Spółki);
- b) nadesłania odpisu zgłoszenia identyfikacyjnego Spółki oraz ewentualnie zgłoszeń aktualizacyjnych złożonych do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zgodnie z art. 5 i art. 9 ustawy z dnia 3 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników;
- c) nadesłania zaświadczenia banku potwierdzającego, że umowa rachunku bankowego, za pomocą którego Spółka dokonywała płatności i przyjmowała płatności związane z działalnością gospodarczą, została rozwiązana i że Spółka nie miała na dzień 31 lipca 2015 r. i nie ma w dniu wystawienia zaświadczenia rachunku bankowego, a także nadesłania wyciągu z rachunku bankowego za trzy miesiące poprzedzające likwidację rachunku;
- d) nadesłania kopii umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 2005 r. Rep. [...] oraz dowodu zapłaty (potwierdzenia przelewu) ceny kupna, zgodnie z treścią wskazanej umowy;
- e) nadesłania kopii dokumentu potwierdzającego prawo do korzystania z nieruchomości, w której znajduje się siedziba Spółki;
- f) nadesłania zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (Spółki) za ostatnie dwa lata podatkowe;
- g) nadesłania kopii całości pozwu (wraz z uzasadnieniem) z dnia [...] stycznia 2013 r. przeciwko Syndykowi Masy Upadłości [...] sp. z o.o. o zapłatę, którego kopie dwóch pierwszych stron Spółka złożyła do akt sprawy z poprzednio złożonym (we wrześniu 2014 r.) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy;
- h) nadesłania zaświadczenia z Sądu, w którym obecnie toczy się postępowanie w przedmiocie skargi kasacyjnej, o którym mowa w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku (Sądu Najwyższego lub sądu drugiej instancji), wskazującego, czy Spółka jest reprezentowana w tym postępowaniu przez radcę prawnego lub adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy, czy przez radcę prawnego lub adwokata z wyboru.
Żądane dokumenty miały na celu: ustalenie, czy umowa Spółki przewiduje zobowiązanie wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału (lit. "a" wezwania); weryfikację wiarygodności oświadczenia o braku jakichkolwiek rachunków bankowych, braku środków pieniężnych i nieprowadzeniu jakiejkolwiek działalności (litery od "b" do "g"); a także – w związku z tym, że wniosek obejmuje również ustanowienie radcy prawnego – weryfikację wiarygodności oświadczenia o niezatrudnianiu i niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (lit. "h").
Wezwanie doręczono skarżącej na wskazany w przedmiotowym wniosku adres do doręczeń w dniu 22 września 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 112 akt sprawy). Pomimo upływu terminu 21 dni wyznaczonych do jego wykonania strona nie złożyła do akt sprawy żadnego z żądanych dokumentów.
Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy: w zakresie całkowitym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), bądź w zakresie częściowym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2).
Treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że podstawą orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa, a ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania spoczywa na wnioskującym. To zatem strona postępowania ubiegająca się o przyznanie pomocy Państwa w poniesieniu kosztów postępowania przed sądem zobowiązana jest w sposób wystarczający i niebudzący wątpliwości wykazać w oświadczeniu o majątku i dochodach, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Stosownie do treści art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. Co istotne, jeżeli strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie.
W trybie powołanego przepisu wystosowano do skarżącej wezwanie z dnia 17 września 2015 r. Jak wskazano, celem tego wezwania było ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej (poprzez sprawdzenie, czy umowa Spółki przewiduje zobowiązanie wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału oraz weryfikację wiarygodności oświadczenia o braku jakichkolwiek rachunków bankowych, braku środków pieniężnych i nieprowadzeniu jakiejkolwiek działalności), jak również weryfikacja wiarygodności oświadczenia o niezatrudnianiu i niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Niewykonanie rzeczonego wezwania wyklucza uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Uniemożliwia bowiem dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony i ustalenie, czy – tak jak podała w oświadczeniu – nie zatrudnia ona i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Bierność skarżącej w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek przyznania prawa pomocy (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FPP 8/13 i z dnia 24 marca 2005 r. sygn. OZ 128/05. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.