Uzasadnienie
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] odmówił V. L. nadania statusu uchodźcy oraz odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej.
Rada do Spraw Uchodźców postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] odmówiła V. L. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powołanej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r.
- V. L. wniósł skargę na postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zwarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...]. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że wstrzymanie wykonania ma zapobiec wydaleniu go z Polski. Wydalenie uniemożliwi mu udział w sprawie, a w razie uwzględnienia skargi, spowoduje, że orzeczenie Sądu nie będzie miało dla niego znaczenia, ze względu na niebezpieczeństwo grożące mu [...] i potencjalne problemy z ponownym wjazdem do Polski. W dalszej kolejności skarżący powołał wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądy dotyczące rozumienia pojęcia trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdził, że wykładnia art. 61 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy przyjęciu przytoczonych przez niego okoliczności, a także innych okoliczności znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy, pozwala bezsprzecznie przyjąć, iż wykonanie decyzji i w efekcie wydalenie z Polski spełnia przesłanki wskazane w tym przepisie.
Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Powołany przepis nie daje Sądowi podstawy do orzeczenia w przedmiotowej sprawie o wstrzymaniu wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...]. Decyzja ta nie została bowiem wydana w granicach tej samej sprawy, co zaskarżone postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r.
Użyty w art. 61 § 3 ppsa zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować w powiązaniu z art. 3 § 2 ppsa, który wskazuje, jakie prawne formy działania organów administracji podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, a także z art. 134 i 135 ppsa, które określą zakres tej kontroli.
Zgodnie z ostatnim ze wskazanych przepisów sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że sens znaczeniowy użytego w powołanym przepisie sformułowania "w granicach sprawy, której dotyczy skarga", miałby różnić się od znaczenia zwrotu z art. 61 § 3 ppsa "w granicach tej samej sprawy".
W uzasadnieniu uchwały z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99 (ONSA 2001, nr 1, poz.
7) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie siedmiu sędziów podzielił wyrażany w piśmiennictwie pogląd, że zwrot "w granicach danej sprawy" użyty w art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, dotyczy spraw w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej.
Z racji, że będący przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym był ówczesnym odpowiednikiem dzisiejszego art. 135 ppsa, przywołane stanowisko zachowuje aktualność w obecnym stanie prawnym, a w ocenie Sądu jest prawidłowe i aktualizuje się także w sprawie wszczętej skargą V. L. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...].
Odnosząc zatem powyższe wywody do realiów przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że pomiędzy postępowaniem zakończonym wdaniem decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. a zaskarżonym postanowieniem Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r., nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. Odrębność spraw, w których przeprowadzono te postępowania, przejawia się zakresem ich przedmiotu. W sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. organ administracji odmówił nadania skarżącemu statusu uchodźcy, a także odmówił udzielenia mu ochrony uzupełniającej.
Z kolei zakres przedmiotowy sprawy, w której wydano zaskarżone postanowienie, a w konsekwencji granice kontroli sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie, wyznacza rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. Nie ulega wątpliwości, że wskazane sprawy pozostają ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na wzmiankowaną odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym.
Należy zaznaczyć, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. W sprawie wszczętej skargą V. L. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r., kontrola sądowoadministracyjna nie będzie obejmować decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. z uwagi na to, że nie zostało ono wydane w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której dotyczy przedmiotowa skarga.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. nie mógł być uwzględniony.
Należy ponadto wskazać, mając na uwadze argumentację powołaną przez skarżącego na uzasadnienie wstrzymania wykonania decyzji oraz związanie Sądu zasadą non-refoulement, że decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej nie stanowi podstawy do wydalenia skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawę taką stanowi dopiero, wydana w odrębnym postępowaniu, decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (art. 329 ustawy o cudzoziemcach). Jednakże i ta decyzja nie podlega wykonaniu, jeżeli cudzoziemiec zaskarży ją do sądu administracyjnego i zwróci się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 331 ustawy o cudzoziemcach, termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji z mocy prawa przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie wniosku o wstrzymanie.
Sąd nie mógł także orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r. Zaskarżone postanowienie nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje wykonania jakiegokolwiek obowiązku, ani nie przyznaje jakiegokolwiek uprawnienia. Jest to rozstrzygnięcie stricte proceduralne, stwierdzające brak określonych w art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podstaw do przywrócenia przez organ odwoławczy terminu do wniesienia spóźnionego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Stąd też niedopuszczalne jest zastosowanie w stosunku do niego ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.