Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej także Prezes KRUS lub organ rentowy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 nr 7, poz. 25 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku skarżącego E. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2011 r. - utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Prezes KRUS odmówił skarżącemu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. organ rentowy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 2 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. (znak [...]) odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.
Prezes KRUS – orzekając ponownie w tej sprawie na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.
Jednocześnie organ rentowy pouczył stronę skarżącą, że od decyzji tej przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Przyjęty w Konstytucji RR model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądowi tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego.
Właściwość sądu administracyjnego została określona w art. 3 § 2 i 3 powołanej ustawy. Przepis powyższy określa, jakie akty i czynności organów administracji publicznej podlegają kontroli sądu administracyjnego. Nadto, zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy, sąd administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na bezczynność organu jedynie w przypadkach określonych w pkt 1-4 wspomnianego przepisu. Ponadto, jak stanowi art. 3 § 3 p.p.s.a. - sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, od decyzji wydanych w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-9, a także niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych regulują przepisy Działu III Tytułu VII Księgi pierwszej Części pierwszej Kodeksu postępowania cywilnego. Przepisy art. 4778 – 47716 Kodeksu postępowania cywilnego regulują postępowanie odrębne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych w tym z zakresu ubezpieczeń rolników.
Zaskarżona przez E. K. decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o odmowie wypłaty jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, należy do spraw wymienionych w art. 36 ust. 1 pkt 1-9 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a zatem odwołanie od wszelkich orzeczeń administracyjnych wydanych w zakresie tej sprawy, zgodnie z ust. 3 ww. przepisu przysługuje do sądu powszechnego. Przepis art. 36 ust. 3 tej ustawy stanowi lex specjalis w stosunku do przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dot. ubezpieczeń rolników, a wydawanych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Podkreślić trzeba, że wydanie przez organ rentowy decyzji w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 127 k.p.a.) nie ma wpływu na właściwość rzeczową sądu, którą oceniać należy przez pryzmat przepisu materialnoprawnego, wyznaczającego przedmiotowy zakres sprawy, której dotyczy, zaś decyzje podejmowane w trybach nadzwyczajnych, służących do weryfikacji decyzji ostatecznych z istoty swej muszą odnosić się do przedmiotu sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Brak jest podstaw do różnicowania właściwości sądów w sprawach dotyczących m.in. podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i wymiaru składek, czy też zawieszania wypłaty tych świadczeń w zależności od tego, czy zaskarżona została decyzja wydana w trybie zwykłym, czy też nadzwyczajnym.
Jednocześnie, wyjaśnić należy stronie skarżącej, że błędne pouczenie co do zaskarżenia decyzji nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednakże nie można w ten sposób ani przyznawać stronie uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania administracyjnego, ani też usankcjonować nieistniejących zasad zaskarżania. O dopuszczalności i trybie wnoszenia środków zaskarżenia nie decydują bowiem organy administracji, lecz przepisy prawa, które organy winny prawidłowo stosować (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2012 r. II SA/Wr 2118/11, pub. lex nr 1109197).
Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał swą niewłaściwość i odrzucił skargę na decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 2012 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.