Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania I. J. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2010r. orzekającej o wymeldowaniu I. J. wraz z małoletnim synem P.J. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wywodził, że w myśl art. 15 ust. 2 o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wydania decyzji w sprawie wymeldowania konieczne jest spełnienie warunku faktycznego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego lub czasowego trwającego 3 miesiące bez dokonania obowiązku wymeldowania. Przy czym miejsce opuszczenia pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Wojewoda motywował, że rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. W związku z czym opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założenie w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Organ wywodził, że we wniosku o wymeldowanie H. J. wskazał, że I.J. wraz z małoletnim synem P. od 5 sierpnia 2009r. nie zamieszkują stale w miejscu gdzie są zameldowani na pobyt stały. W tym dniu bowiem dobrowolnie opuścili lokal nr [...] przy ul. [...] w L. i zamieszkali wraz z rodzicami I. J. w budynku nr [...] przy ul. [...] w L. H. J. oświadczył ponadto, że I. J. zabrała rzeczy swoje i dziecka. Organ motywował, że z oświadczeń składanych przez H. J. wynika, że wyprowadzka I. J. miała charakter dobrowolny. Wnioskodawca wskazał, że I. J. nigdy nie miała utrudnionego dostępu do lokalu, posiadała klucze do drzwi wejściowych.
Organ stwierdził, że świadek K. S. zeznał, iż I. J. wraz z synem wyprowadziła się z tego lokalu w dniu 5 sierpnia 2009r., a w październiku zabrała rzeczy swoje i dziecka. Mąż I. J. także potwierdził te okoliczności, a ponadto dodał, że w mieszkaniu tym w dniu jego opuszczenia przez odwołującą, dwa razy miały miejsce interwencje policji przy czym raz zgłaszającym była I. J., a raz A.J.
Wojewoda wskazał, że matka I. J. – M. J. zeznała, że opuszczenie przez córkę spornego lokalu było niedobrowolne. W październiku 2009r. pomagała córce wywieść rzeczy z tego lokalu. Świadek stwierdził, że nigdy nie był świadkiem utrudniania I. J. przez A. J. zamieszkania w spornym lokalu, a jedynie słyszała o takich próbach od córki. Organ wywodził, że fakt opuszczenia lokalu przez odwołującą został potwierdzony także przez świadka R. B., która po konsultacji z I. J. zmieniła swoje zdanie twierdząc, że odwołująca nie zabrała ze spornego lokalu wszystkich swoich rzeczy osobistych.
Opuszczenie lokalu przez odwołującą potwierdziły także zeznania świadków A. G. i M. S. Ponadto dwie kontrole meldunkowe potwierdziły, że w spornym lokalu nie ma rzeczy osobistych, ani innych przedmiotów codziennego użytku, które mogłyby należeć do I.J. i jej syna P. W lokalu tym znajduje się tylko kilka starych, nieużywanych ubrań spakowanych w kartonowe pudełka.
Organ podniósł, iż I. J. oświadczyła, że opuściła sporny lokal w dniu 5 sierpnia 2009r., ale pozostały tam jej rzeczy osobiste. Ponadto wywodziła, że ma utrudniony dostęp do spornego lokalu, gdyż H. J. wymienił zamki w drzwiach. Nadto odwołująca twierdziła, że lokal opuściła z powodu nagannego zachowania A. J. i H. J. Reasumując organ stwierdził, że z oświadczeń stron, ustaleń policji oraz innych organów, zeznań bezstronnych świadków zostało bezspornie ustalone, że I. J. wraz z synem od 5 sierpnia 2009r. nie zamieszkuje stale w miejscu zameldowania, a lokal ten opuściła dobrowolnie i trwale.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. J. zarzucając naruszenie:
- - art. 7 k.p.a. co doprowadziło do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy nie mając na względzie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
- - art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie dokumentów znajdujących się w sprawach prowadzonych przez Sąd Rejonowy w L.,
Prokuraturę Rejonową w L., Komedę Powiatową Policji w L. traktując to jako "pokaźny materiał" nie zasługujący na uwzględnienie;
- - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, iż skarżąca w sposób dobrowolny opuściła mieszkanie, w rzeczywistości została wypędzona przez męża i jego rodziców.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi I. J. motywowała, że fakt zmiany przez męża zamków w drzwiach spornego mieszkania nie świadczy o fakcie dobrowolnego opuszczenia przez nią lokalu. Wywodziła, że w Sądzie Rejonowym w L. złożyła wniosek o przywrócenie praw do lokalu, a ponadto w sprawie rozwodowej domaga się ustalenia miejsca zamieszkania swojego i dziecka w spornym lokalu.
Wskazywała, że dwukrotnie zostały bez jej wiedzy wymienione zamki w tym mieszkaniu, a do chwili obecnej nie posiada kluczy do lokalu.
Ponadto skarżąca nie zgodziła się z brakiem uwzględnienia przez organ całości materiału dowodowego jak i dokonania nieprawidłowej oceny zeznań złożonych przez jej matkę M. J. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. narusza przepisy prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że podstawę materialną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, poz. 993 z 2006r). Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, aby zaistniały przesłanki wymeldowania osoby musi nastąpić opuszczenie przez nią lokalu, a charakter tego opuszczenia musi być trwały i dobrowolny.
Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na organie administracji (art. 77 k.p.a.), który winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób pełny i wyczerpujący. Natomiast ocena czy dana okoliczność została udowodniona musi mieć miejsce po ocenie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Logiczność rozumowania organu i wyjaśnienie przyczyn dla których jednym dowodom dał wiarę, a pozostałym odmówił przymiotu wiarygodności musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107§ 3 k.p.a.).
Kontrolując zaskarżoną decyzję nie można stwierdzić, iż czyni ona zadość powołanym wyżej regulacjom prawnym.
Organ jako podstawę rozstrzygnięcia przyjął jedynie część zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie ustosunkował się zaś do pozostałych zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych.
Wskazać należy, że zadaniem organu kontrolującego jest ponowne rozpatrzenie sprawy pod względem legalności jak i celowości (por. wyrok NSA z 15 października 1999r., IV SA 1654/97 - LEX nr 47915, wyrok NSA z 11 czerwca 1999r., IV SA 2498/98 - LEX nr 48645). Zgodnie z powyższym zapatrywaniem uzasadnienie decyzji winno odpowiadać wymogom zakreślonym w art. 107§ 3 k.p.a., a więc zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Organ w zaskarżonej decyzji nie wskazał wprost faktów, które uznał za udowodnione, nie dokonał również oceny materiału dowodowego. Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do przytoczenia i to w sposób wybiórczy zeznań świadków. Przy czym tak jak w przypadku zeznań M. J. organ zacytował jedynie ich część, ograniczając się jedynie do tych fragmentów, które potwierdzałyby zasadność podjętej decyzji pomijając pozostałą część. Podobnie wybiórczo organ ocenił zeznania świadków R. B., A. G. i M. J. Jako ustalenia stanu faktycznego organ przytoczył oświadczenia wnioskodawcy H. J., przy czym brak jest analizy i tych oświadczeń w oparciu o pozostały zgromadzony materiał dowodowy, a co za tym idzie kategorycznego stwierdzenia przez organ z jakich przyczyn w jego ocenie twierdzenia te mogą stanowić podstawę do ustalenia stanu faktycznego. Oświadczenia takie same w sobie nie stanowią dowodu, a jedynie wskazują na okoliczności jakie winny być wykazane w sprawie.
Organ pominął materiał dowodowy w postaci zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, w tym dołączone do akt sprawy zawiadomienia stron kierowane do organów ścigania, a między innymi odnoszące się do utrudniania skarżącej możliwości przebywania w spornym lokalu, a także zeznań złożonych przez skarżącą w dniu 3 września 2009r. przez Sądem Rejonowym w L. Faktycznie więc w sprawie brak jest ustalenia wprost przez organ stanu faktycznego. Uzasadnienie decyzji nie zawiera również koniecznej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie co pozwoliłoby na dokonanie oceny prawidłowości podjętej przez organ decyzji. Podkreślić bowiem należy, że wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia przez organ stanowiska, które nie przekraczałoby granic swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 k.p.a.
Podkreślić przy tym należy, że takie działanie organu narusza normę zakreśloną art. 8 k.p.a., który wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej argumenty i zajęte stanowisko zostały szczegółowo rozważone, a jeżeli zapadło inne, niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie, to przyczyną tego były istotne powody.
Powyższe rozważania czynią zasadnym zarzut skarżącej naruszenia przez organ art. 7 i 77 k.p.a. Jednakże powyższe uchybienia proceduralne nie pozwalają na dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny czy został naruszony art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności poprzez przyjęcie, iż I.J. wraz z małoletnim synem P. dobrowolnie opuścili lokal położony w L. przy ul. [...] nr [...].
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien uwzględnić przedstawione powyżej zapatrywania prawne, a w szczególności wyjaśnić, dokonując szczegółowej analizy materiału dowodowego, które dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności przemawiają bądź nie za spełnieniem przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności to jest trwałości i dobrowolności opuszczenia przez Iwonę Jakubowska wraz z małoletnim synem P. spornego lokalu. Przy czym analizie tej winien być poddany cały materiał dowodowy, a więc w uzasadnieniu decyzji winny znaleźć odzwierciedlenie także przyczyny, dla których organ nie przyznał waloru wiarygodności określonym dowodom.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w pkt 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200.