Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej K. S. wniósł o udzielenie pomocy prawnej.
W dniu 9 maja 2018 r. Skarżący uzupełnił brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożył go na urzędowym formularzu.
We wniosku podał, że nie posiada majątku ruchomego, ani oszczędności, otrzymuje rentę w kwocie 1121,25 zł miesięcznie. Oświadczył ponadto, że choruje na cukrzycę, nerki na problemy ze wzrokiem. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M.. Jest właścicielem domu o pow. 80 m2 oraz działki o pow. 60 arów. Jako konieczne wydatki wskazał: energia elektr. – 370 zł, woda – 120 zł, leczenia – 270 zł, spłata kart kredytowych – 6000 zł
W piśmie z dnia 17 maja 2018 r. wezwano K. S. do nadesłania, w terminie 14 dni:
- a) wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę M. rachunków bankowych, kont oszczędnościowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy,
- b) zaświadczenia z urzędu pracy, że M. S. jest zarejestrowana jako bezrobotna,
- c) informacji, czy Wnioskodawca, lub jego żona są właścicielami mieszkania w [...] (na adres którego została skierowana decyzja ZUS) jeśli tak, czy osiągają jakiś dochód np. z jego wynajmu,
- d) kopii dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków (za dom/mieszkanie, media, wyżywienie, leki itp.) za ostatnie 3 miesiące,
W piśmie z dnia 9 czerwca 2018 r. oświadczył, że posiada z żoną rozdzielność majątkową (nadesłał stosowny akt notarialny), nadesłał wyciągi z rachunków bankowych, faktury za leki, zaświadczenie z ZUS, oświadczył, że mieszkanie w [...] należy do niego i żony.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wnioskodawca, jak wskazał, pozostaje w związku małżeńskim z M. S. Obligowało to referendarza do objęcia analizą możliwości majątkowych i zarobkowych oboje małżonków. Zgodnie bowiem z uregulowaniami kodeksu rodzinnego, małżonkowie obowiązani są sobie pomagać. Ciążą na nich wzajemne zobowiązania alimentacyjne, w sytuacji gdy jedno z nich nie jest w stanie pokryć niezbędnych potrzeb.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że skoro małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów, to obowiązku tego nie niweczy nawet zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z 24 września 2013 r., sygn. akt II FZ 752/13, postanowienie NSA z 5 kwietnia 2016 r., sygn. I GZ 177/16, postanowienie SO w Szczecinie z 27 kwietnia 2017 r., sygn. VIII Gz 166/17). Rozdzielność majątkowa odnosi się do majątków małżonków, regulując kwestie zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz rozporządzania i zarządzania tymi majątkami, nie zaś ich wzajemnych obowiązków, w tym polegających na udzielaniu pomocy finansowej w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt I GZ 187/16).
Prawo pomocy nie może być przyznane jednemu z małżonków, jeżeli dochody drugiego małżonka mogą wystarczyć na pokrycie kosztów sądowych. Okoliczność braku środków musi jednak zostać wykazana przez wnioskodawcę.
Skoro w niniejszym postępowaniu Wnioskodawca uchylił się od obowiązku nadesłania dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej jego żony, należało uznać, że nie wykazał, że nawet z jej pomocą nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Niezależnie od tego wskazać należy, że nie udzielił odpowiedzi, czy nieruchomość (mieszkanie) w [...] przynosi mu jakiś dochód. Zauważyć również należy, że w piśmie z dnia 23 lipca 2018 r. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (nakładającej karę pieniężną w wysokości 10000 zł) podnosząc, że ewentualnej płatności dokona po rozstrzygnięciu sprawy przez Sąd. W ocenie Referendarza takie stwierdzenie świadczy o tym, że Skarżący dysponuje środkami, które może przeznaczyć na sfinansowanie swojego udziału w niniejszym postępowaniu sądowym.
Reasumując stwierdzić należ, że K. S. nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej, która nakazywałaby przerzucenie ciężaru kosztów postępowania sądowego na Skarb Państwa.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji.