Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu zażalenia T. G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2013 r. odmawiające wydania zaświadczenia o bezdomności od maja do października 2013 r.
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Prezydent W. odmówił T. G. wydania zaświadczenia o bezdomności od maja do października 2013 r. wskazując, że Centrum Pomocy Społecznej nie prowadzi rejestru osób bezdomnych. Przepisy ustawy o pomocy społecznej, jak również inne przepisy nie nakładają obowiązku sporządzenia ewidencji bądź rejestru osób bezdomnych. Zdaniem organu brak było podstaw wydania żądanego zaświadczenia.
Rozpatrując zażalenie T. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że zgodnie z art. 217 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się jeżeli:
1/ urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Organ podkreśli że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, ani charakteru interpretacyjnego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy żadnej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego.
Z wywiadu środowiskowego z dnia [...] listopada 2013 r. wynika, że T. G. przebywa w [...]. Z akt sprawy wynika, że Centrum Pomocy Społecznej [...] prowadzi jedynie rejestr osób korzystających z pomocy społecznej, ale nie wszystkie te osoby są osobami bezdomnymi. Centrum nie prowadzi rejestru osób bezdomnych bowiem takiego obowiązku nie nakłada ustawa o pomocy społecznej.
Organ odwoławczy wskazał również, że z zaświadczenia Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r. wynika, że T. G. nie była objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, o których mowa w art. 49 ustawy o pomocy społecznej polegającym na wspieraniu osoby bezdomnej w rozwiązywaniu jej problemów życiowych, w szczególności rodzinnych i mieszkaniowych oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. materiał dowodowy sprawy wskazuje, że w dniu [...] września 2013 r. Zarząd Dzielnicy [...] podjął uchwałę w sprawie skierowania T. G. do zawarcia umowy najmu lokalu przy ul. [...] w W. Na powyższe postanowienie T. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W ocenie skarżącej odmowa wydania jej żądanego zaświadczenia stanowi naruszenie jej praw osobowych i jest wynikiem złej woli urzędników.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonego postanowienia, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym i odformalizowanym. W art. 217 § 2 kpa wymienione są sytuacje, w których wydaje się zaświadczenie, tj. gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, a także gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W powyższych przypadkach, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 kpa). Wydając zaświadczenie o potwierdzeniu stanu prawnego, o którym mowa w art. 217 i 218 kpa, organ administracji musi się opierać na obowiązującym, w dacie wydania tego aktu, stanie prawnym.
Podkreślić też należy, że w orzecznictwie sądów utrwalone jest stanowisko, że zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz potwierdza istnienie określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie nie może też rozstrzygać żadnych kwestii spornych. W judykaturze zwracano uwagę, że jeżeli problematyka, której dotyczy zaświadczenie jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem strony jest niemożliwe.
Jak wynika z akt, istotą żądania skarżącej jest uzyskanie zaświadczenia o bezdomności.
W ocenie Sądu organ zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o treści wnioskowanej przez skarżącą. W tym zakresie uznać należy, że organ prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że żaden z przepisów prawa nie nakłada na organy pomocy społecznej, obowiązku prowadzenia rejestru, ewidencji osób bezdomnych.
Wskazać należy, że obowiązek wydania przedmiotowego zaświadczenia obarczałby organ dopiero wówczas, gdy żądanie dotyczyłoby potwierdzenia faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez niego ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych przez organ danych, co wynika cytowanego wyżej art. 218 § 1 kpa. Skoro natomiast takich ewidencji czy rejestrów Centrum Pomocy Społecznej [...] nie prowadzi, to nie było podstawy do wydania przedmiotowego zaświadczenia.
Sąd w pełni podziela zatem stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2008 r. sygn. akt I OSK 588/08 Lex nr 510464 zgodnie z którym "Żaden z przepisów prawa nie nakłada na organy pomocy społecznej obowiązku prowadzenia rejestru, czy ewidencji osób bezdomnych. W sytuacji, gdy organ nie prowadzi takiego rejestru, nie może wydać zaświadczenia żądanej treści, bowiem nie można wydać czegoś, czego się nie posiada".
Ponadto wyrokiem z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 405/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. G. na postanowienie wydane w podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.