Uzasadnienie
B. K. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczyniła uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia wezwania do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...].
Złożonym na urzędowym formularzy wnioskiem dnia 20 lipca 2010 r., B. K. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy pranwego lub adwokata z urzędu.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jajko ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).
Jednakże stosownie do treści art. 247 ppsa prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 2, s.509.).
W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych.
Uchwałą z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Sejmik Województwa [...] uznał za bezzasadne wezwanie B. K. z dnia 16 grudnia 2009 r. do usunięcia naruszenia prawa poprzez podjęcie czynności zmierzających do zgodnego z jej wnioskiem z dnia 29 lipca 2009 r. dokonania korekty granicy [...] Parku Krajobrazowego.
Wspomnianym wnioskiem z dnia 29 lipca 2009 r. skarżąca wystąpiła do Marszałka Województwa [...] o dokonanie korekty granicy Parku w części dotyczącej jej działki, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 285/09, którym stwierdzono nieważność rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w sprawie [...] Parku Krajobrazowego im. [...] w części dotyczącej opisu granic Parku w punkcie 1 podpunkt 30 i 31 załącznika.
Jak wynika z uzasadnienia powołanej na wstępie uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2010 r., w odpowiedzi na wezwanie B. K. z dnia 16 grudnia 2009 r. poinformowano ją m.in., że podjęcie uchwały określającej przebieg granicy [...] Parku Krajobrazowego na przedmiotowym odcinku nastąpi po uzyskaniu ekspertyzy przyrodniczej i uzyskaniu uzgodnień wymaganych prawem.
Uchwała Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi B. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym aktualnie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 488/10 odrzucił skargę, wskazując w uzasadnieniu orzeczenia, że zaskarżona uchwała, będąca jedynie odpowiedzią organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowi spełnienie wymogów formalnych do wniesienia skargi i nie podlega odrębnemu zaskarżeniu.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2010 r., nawiązując do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 488/10, skarżąca na podstawie art. 91 w zw. z art. 90 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), wezwała organ samorządu województwa do usunięcia naruszenia prawa uchwałą z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...].
W odpowiedzi na powołane wezwanie z dnia 30 kwietnia 2010 r. Sejmik Województwa [...] podjął w dniu [...] maja 2010 r. uchwałę nr [...], którą wezwanie to uznał za bezzasadne.
W uzasadnieniu powołanej uchwały stwierdzono m.in., że uchwała Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] nie stanowi prawa miejscowego, jak również nie dotyczy zadań z zakresu administracji publicznej. Ponadto, jest jedynie odpowiedzią organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz stanowi spełnienie wymogów formalnych do wniesienia skargi. Jak wskazał organ samorządu województwa, w wezwaniu z dnia 30 kwietnia 2010 r. B. K. nie wskazała w jaki sposób uchwała nr [...] narusza jej interes prawny. Przedstawiła natomiast szereg kwestii, na które zostały udzielone odpowiedzi w dotychczas skierowanych do niej pismach.
Uchwała Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] stała się przedmiotem kolejnej skargi B. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła, że podejmując uchwałę nr [...], Sejmik tylko częściowo, formalnie uwzględnił jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ samorządu województwa nie uwzględnił natomiast argumentacji skarżącej w sprawie przeprowadzenia korekty granicy [...] Parku Krajobrazowego.
Zaskarżona uchwała Sejmiku Województwa [...] nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- 5. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 6. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 7. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 6, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 8. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w punktach 1-5, a także orzekanie w innych sprawach, jeżeli przewidują to przepisy szczególne.
Stosownie do treści art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 91 ust. 1 tej samej ustawy, przepisy art. 90 stosuje się odpowiednio, gdy organ samorządu województwa nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo, przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne, narusza prawa osób trzecich.
Treść powołanych przepisów ustawy samorządowej wskazuje, że bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest przesłanką dopuszczalności skargi na:
- 1. przepis aktu prawa miejscowego, wydany w sprawie z zakresu administracji publicznej,
- 2. niewykonywanie przez organ samorządu województwa czynności nakazanych prawem,
- 3. czynności prawne lub faktyczne organu samorządu województwa, których podejmowanie narusza prawa osób trzecich.
Uchwała sejmiku województwa dotycząca wezwania do usunięcia naruszenia ma charakter procesowy, a nie reguluje spraw z zakresu administracji publicznej. Uchwała taka nie podlega zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a warunkuje dopuszczalność skargi na: przepis aktu prawa miejscowego, wydany w sprawie z zakresu administracji publicznej, niewykonanie przez organ samorządu województwa czynności nakazanych prawem, bądź czynności prawne lub faktyczne organu samorządu województwa, o których mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa.
Jak wskazano powyżej, prawomocnym postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 488/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. K. na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], wskazując w uzasadnieniu orzeczenia, że zaskarżona uchwała, będąca jedynie odpowiedzią organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowi spełnienie wymogów formalnych do wniesienia skargi i nie podlega odrębnemu zaskarżeniu.
Będącą przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uchwałę z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Sejmik Województwa [.....], podjął w wyniku złożenia przez skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa uchwałą z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]. Uchwała ta stanowi więc odwiedź organu samorządu terytorialnego na wezwanie B. K. do usunięcia naruszenia prawa uchwałą, która nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarga w niniejszej sprawie jest zatem niedopuszczalna już z tego względu, że przedmiot zaskarżenia odnosi się do uchwały, która stanowi odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zatem uchwały, która ze względu na swój wyłącznie procesowy charakter nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Zawarte w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie twierdzenie, że uchwała stanowiąca odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi spełnienie warunków formalnych do wniesienia skargi, w żadnym wypadku nie oznacza, że dopuszczalna jest skarga na uchwałę stanowiącą odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa tą uchwałą. Stanowiąc odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, uchwała taka może poprzedzić wniesienie skargi na:
- 1. przepis aktu prawa miejscowego, wydany w sprawie z zakresu administracji publicznej,
- 2. niewykonywanie przez organ samorządu województwa czynności nakazanych prawem,
- 3. czynności prawne lub faktyczne organu samorządu województwa, których podejmowanie narusza prawa osób trzecich.
Dopuszczalność dokonania przez sąd administracyjny kontroli legalności uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] nie wynika zatem ani z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani z przepisu szczególnego.
W kontekście okoliczności zaistniałych po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt 285/09 należy nadmienić, że wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na niewykonanie przez organ samorządu terytorialnego określonych czynności, zatem swoistej skargi na "bezczynność" dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nakładają na ten organ obowiązek podjęcia takich czynności. Wniesienie skargi na niedokonanie przez Sejmik Województwa [...] "korekty" granicy [...] Parku Krajobrazowego byłoby więc dopuszczalne tylko wtedy, gdyby istniał przepis powszechnie obowiązującego prawa zobowiązujący Sejmik do podjęcia uchwały w tym przedmiocie.
W sytuacji gdy strona wniosła skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, w stosunku do której nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, skarga taka - jako oczywiście bezzasadna - skutkuje oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.