Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 k.p.a., uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz stwierdził nieważność decyzji częściowej Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2004 r. przyznającej odszkodowanie w zakresie utraconych korzyści: A. B., W. O., R. W., S. W. i G. B. Pismem z dnia 17 lipca 2009 r. skarżący: G. B., W. O., R. W. i S. W., działając przez pełnomocnika, zwrócili się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając przedmiotowe żądanie podnieśli, że na podstawie decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2004 r. wypłacono im odszkodowanie w wysokości 1.215.000,00 zł. Wskazali, że z chwilą wydania zaskarżonej decyzji decyzja przyznająca odszkodowanie została wyeliminowana z obrotu prawnego z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność. Wywiedli, że zaskarżona decyzja uchyla wszelkie skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia decyzji, której nieważność stwierdzono. Uchyla więc również podstawę prawną wypłacenia skarżącym odszkodowania za utracone korzyści.
W ocenie skarżących, możliwe jest zatem, że w zaistniałym stanie faktycznym zostaną zobowiązani do zwrotu otrzymanego świadczenia pieniężnego, jako wypłaconego bez podstawy prawnej.
Obecnie nie mają oni możliwości zgromadzenia kwoty odszkodowania, którą mieliby zwrócić. Otrzymane odszkodowanie zostało całkowicie spożytkowane, a aktualne dochody nie pozwalają skarżącym na zgromadzenie tak dużej kwoty. Zatem, gdyby zaszła konieczność zwrotu przez skarżących wypłaconego im odszkodowania, to będzie się to wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody majątkowej.
Konieczność pozyskania przez skarżących przedmiotowej kwoty będzie powodowała trudne do odwrócenia skutki majątkowe, z uwagi na pozbawienie ich środków utrzymania, co spowoduje istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, zaś powrót do poprzedniego stanu majątkowego, będzie mógł nastąpić tylko po dłuższym czasie oraz przy dużym nakładzie sił i środków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Ewentualne wstrzymanie wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek w tym zakresie sąd rozważa zatem, czy wykonanie decyzji przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego po ewentualnym wyeliminowaniu jej z obrotu prawnego.
Jakkolwiek zaskarżona decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2009 r. orzekająca o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej odszkodowania w zakresie utraconych korzyści zalicza się do aktów o charakterze deklaratoryjnym, które co do zasady nie podlegają wykonaniu, należy mieć na uwadze prawne następstwa, powstałe w wyniku trwania mocy takiego aktu.
Zatem, skoro decyzja ta wyeliminowała z mocą ex tunc z obrotu prawnego decyzję, która była podstawą przyznania skarżącym odszkodowania w kocie 1.215.000,00 zł, to powstała sytuacja, w której mogą oni - wskutek wydania zaskarżonej decyzji - zostać zobowiązani do zwrotu środków wypłaconych tytułem odszkodowania przyznanego na podstawie decyzji, której nieważność stwierdzono. Mając przy tym na uwadze wysokość wypłaconego odszkodowania i wykazaną w przedmiotowym wniosku aktualną sytuację majątkową skarżących należy stwierdzić, że zachodzą podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.