Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 15 sierpnia 2011 r. W. P. wystąpił do Prezydenta W. o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania A. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania A. M. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania W. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W toku postępowania odwoławczego organ drugiej instancji ustalił, że E. M. i W. P. posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wskazał, że W. P. stara się dowieść, iż A. M. - jego wnuczka - jedynie odwiedza mieszkających w przedmiotowym lokalu rodziców, jednakże sama w nim nie mieszka i nigdy nie mieszkała, a zamieszkuje prawdopodobnie u babki – H. M. - przy ul. [...] w W. Następnie Wojewoda [...] powołał zeznania A. M., wskazując, że podała ona, iż w miejscu stałego pobytu mieszka od chwili zameldowania. W przedmiotowym lokalu zajmuje wspólnie z rodzicami jeden pokój, w którym znajdują się wszystkie jej rzeczy.
Z kolej E. M. oświadczyła, że jej córka od chwili zameldowania mieszka w miejscu stałego pobytu, posiada w nim wszystkie rzeczy osobiste i wszystko, co niezbędne do życia.
Świadek P. H. zeznała zaś, że zna A. M., i że mieszka ona od około dwóch lat w przedmiotowym lokalu. Świadek widuje ją na klatce schodowej lub przed budynkiem.
Świadkowie I. S. i T. P. zeznali, że widują A. M. w różnych porach dnia w budynku przy ul. [...] w W., lecz nie są w stanie stwierdzić, od kiedy wymieniona mieszka pod wskazywanym adresem.
Świadek W. S. sprostował natomiast swoje wyjaśnienia złożone do protokołu w dniu 24 sierpnia 2011 r. i zeznał, że nie ma wiedzy na temat zamieszkiwania, czy też niezamieszkiwania A. M. w przedmiotowym budynku, ponieważ w nim nie bywa.
Wojewoda [...] wskazał następnie, że na wniosek W. P. organ pierwszej instancji wystąpił do policji z prośbą o podanie informacji dotyczącej zamieszkiwania A. M. w lokalu przy ul. [...] w W., jednakże Komenda Rejonowa Policji [...] poinformowała, że pomimo wielokrotnych kontroli, w mieszkaniu tym nikogo nie zastano. W rozmowie z sąsiadami ustalono natomiast, że w lokalu od kilku tygodni nikt nie mieszka.
W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że nie wziął pod uwagę zeznań H. M., T. R. i R. P., ponieważ świadkowie ci zostali przesłuchani z naruszeniem art. 79 k.p.a. Wojewoda odstąpił jednakże od ponownego przesłuchania tych świadków, ponieważ uznał, że w ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Organ odwoławczy nie wziął również pod uwagę wyniku kontroli meldunkowej przeprowadzonej w lokalu nr [...], wskazując, że w toku postępowania o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, bada jedynie stan faktyczny istniejący w dacie dokonania czynności rejestracyjnej.
Wojewoda [...] wywiódł, że w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ administracji publicznej ustala, czy czynność ta została dokonana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej dokonania. W przedmiotowej sprawie ocena zgodności z prawem dokonanej czynności materialno-technicznej zameldowania A. M. polega na rozstrzygnięciu, czy została wówczas spełniona przesłanka określona w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to znaczy, czy wymieniona zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu w dacie zameldowania.
Zdaniem organu drugiej instancji, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że 9 czerwca 2010 r. A. M. dokonała zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Fakt ten potwierdzają oświadczenia E. M. (współwłaścicielki przedmiotowego lokalu) i samej A. M. oraz zeznania świadka – P. H. Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że nie dał wiary wyjaśnieniom W. P., ponieważ nie znajdują odzwierciedlenia w pozostałym materiale dowodowym.
Konkludując, Wojewoda [...] stwierdził, że A. M. w dacie zameldowania mieszkała w przedmiotowym lokalu i mieszka tam nadal. Co za tym idzie, organ pierwszej instancji zasadnie, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o odmowie uchylenia czynności materialno- technicznej zameldowania A. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy stwierdził także, że nie mógł wziąć pod uwagę podnoszonej przez odwołującego się kwestii sporu pomiędzy nim a rodziną M., ponieważ okoliczność ta nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
W. P. zaskarżył decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 75, art. 79 i art. 80 k.p.a. stwierdzając, że zaskarżona decyzja oparta została na fałszywych dowodach, które zostały zinterpretowane w sposób nieobiektywny. Postępowanie dowodowe zostało zaś przeprowadzone niezgodnie z prawem, bez zapewnienia należytej wiarygodności zebranych dowodów.
W uzasadnieniu skargi W. P. wskazał na pomięcie przez organy administracji zeznań T. R., który był gospodarzem domu przy ul. [...]. Podniósł, że w pominiętym przez organy administracji oświadczeniu wymieniony wyraźnie wskazał, że w przedmiotowym lokalu zamieszkują tylko E. i R. M. Skarżący zwrócił także uwagę na nieuwzględnienie przez organy administracji oświadczenia policjantki z kontroli meldunkowej dokonanej przez Komendę Rejonową Policji [...] w styczniu 2012 r., w którym napisano, że policjantka zastała w mieszkaniu tylko rodziców A. M. W. P. zakwestionował ustalenie poczynione na podstawie oświadczenia złożonego przez st. asp. D., wedle którego wymieniony kilkukrotnie zastał A. M. w przedmiotowym lokalu.
Skarżący wskazał, że w notatce policyjnej brak jest godziny kontroli, a w aktach brak jest także notatki z 13 października 2011 r., gdy około godziny 19.30 odwiedził go dzielnicowy, a w mieszkaniu byli obecni jeszcze tylko rodzice A. M. W ocenie W. P. zaskarżona decyzja została oparta na nieprawdziwych oświadczeniach E., R. i A. M. oraz na oświadczeniu P. H., natomiast z pominięciem prawdziwych zeznań W. P., T. R. i M. B.. Skarżący dołączył do skargi oświadczenie M. B. z dnia 22 maja 2012 r.
W. P. stwierdził, że rodzina M. została zameldowana w lokalu przy ul. [...] potajemnie [...] czerwca 2010 r. w sytuacji, kiedy mieszkali oni przy ul. [...]. Przez czternaście miesięcy nie było ich przy ul.[...],
Sygn. akt IV SA/Wa 1134/12 zatem zameldowanie było fikcyjne, niezgodne z art. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2012 r. E. M. i A. M. poparły stanowisko Wojewody [...] i wniosły o oddalenie skargi wskazując, że skarżący wszedł w nieuzasadniony konflikt z najbliższymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu była prawidłowość decyzji wydanych na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że jeżeli dane dotyczące osoby i miejsca jej pobytu przy zgłoszeniu pobytu stałego lub czasowego albo przy zgłoszeniu ustania tego pobytu budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. W powyższym trybie orzeka się w formie decyzji administracyjnej nie tylko o zameldowaniu lub wymeldowaniu, ale i o uchyleniu zameldowania lub wymeldowania dokonanego w formie czynności materialno-technicznej (rejestracji). Na podstawie art. 47 ust. 2 powołanej ustawy organ meldunkowy uchyla zatem czynność zameldowania, o ile ustali, iż nie było przesłanek do jej dokonania.
W postępowaniu w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, jak w każdym postępowaniu administracyjnym, organ orzekający w pierwszym rzędzie musi kierować się, określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, ogólnymi zasadami postępowania. Stosownie więc do treści art. 7 k.p.a. w toku postępowania jego obowiązkiem jest stanie na straży praworządności i podejmowanie z urzędu lub na wniosek storn wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. obliguje zaś do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zebrane przez organ administracji odwody polegają ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ma ona prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 1 i § 2 k.p.a.). Z kolei art. 107 § 3 k.p.a. wskazuje na konieczność należytego uzasadnienia podjętej decyzji z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem powołanych przepisów postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na przeprowadzenie dowodu z zeznań H. M., T. R. i R. P. z naruszeniem art. 79 k.p.a. Niezasadnie jednak uznał, że w ustalonym stanie faktycznym nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dodatkowych dowodów w sprawie.
Po pierwsze, należy wskazać, że w aktach sprawy - czego organ odwoławczy nie zauważa już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że dowody z przesłuchań którejkolwiek ze stron i świadków, których zeznania stały się podstawą wydania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji (w tym P. H., E. M. i A. M.), zostały przeprowadzone z poszanowaniem art. 79 k.p.a. W szczególności w aktach brak jest zawiadomienia stron o którymkolwiek z wielokrotnie przeprowadzanych przesłuchań.
Po drugie, z treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania T. R. wynika, że wymieniony przez jedenaście lat był gospodarzem budynku przy ul. [...], a przestał nim być w marcu 2011 r., zatem już po dokonaniu zameldowania A. M. ([...] czerwca 2010 r.). Wymieniony zeznał, że dobrze zna lokatorów z lokalu nr [...], stwierdził, że mieszka w nim tylko W. P., a jego córka – E. P. - być może kiedyś mieszkała w tym lokalu ale od wielu lat na pewno nie mieszka. Mąż E. P. – R. i jej córka – A. M. - nigdy według T. R. w przedmiotowym lokalu nie mieszkali i nie mieszkają obecnie.
Do odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r. skarżący dołączył z kolei oświadczenie T. R. z dnia 26 marca 2012 r., a także oświadczenie M. B. (osoby opiekującej się skarżącym), potwierdzające stanowisko zajmowane w sprawie przez W. P.
W ocenie Sądu, w obliczu wyraźnie rysującego się w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy konfliktu pomiędzy skarżącym a jego córką i członkami jej rodziny, oparcie rozstrzygnięcia o zeznania A. M., jej rodziców i jednej z sąsiadek, z pominięciem zeznań T. R. i M. B., było niedopuszczalne, a w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego wydania decyzji o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania.
Należy stwierdzić, że biorąc pod uwagę konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy oraz prawo stron do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego, wskazania dowodów, oceny tych dowodów oraz rozważań prawnych, które mają w tej sprawie zastosowanie przez dwa różne organy administracji, Sąd uznał za konieczne uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Wydany wyrok nie wskazuje w żaden sposób treści rozstrzygnięcia, które ma być podjęte po przeprowadzeniu nowego postępowania. W ponownym postępowaniu Prezydent W. powinien jednak przeprowadzić dowody z przesłuchania T. R. i M. B., zapewniając stornom udział w przeprowadzeniu tych dowodów.
Z uwagi na to, że z akt sprawy wynika, iż treść zeznań osób wadliwie przesłuchanych w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji jest znana stronom, ponowne przeprowadzenie tych dowodów należy uznać za niecelowe. O ile jednak organ administracji uznałby, że okoliczności ujawnione w nowo przeprowadzonym postępowaniu uzasadniają ponowne przesłuchanie któregoś ze świadków lub którejś ze stron postępowania, również powinien pamiętać o dopełnieniu obowiązków płynących z treści art. 79 k.p.a.
W uzasadnieniu nowo podjętej decyzji powinno znaleźć się należyte wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, które te fakty potwierdzają, a także podanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.