Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2011 r. nakładającą M. M. i A. S. obowiązek zagospodarowania odpadów w postaci zużytych wykładzin na terenie kraju, nielegalnie wysłanych z [...] do Polski.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w dniu [...] września 2009 r. podczas kontroli drogowej funkcjonariusze Izby Celnej w R. ujawnili nielegalny przywóz z [...] do Polski odpadów w postaci [...]. Inspektor z [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska przeprowadził oględziny przedmiotowych wykładzin, stwierdzając zabrudzenia, zanieczyszczenie wykładzin piaskiem, zniszczenia które uniemożliwiały wykorzystanie przedmiotowego towaru bezpośrednio, zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Na tej podstawie WIOŚ zakwalifikował przedmiotowe wykładziny do kategorii odpadu o kodzie B3030 zgodnie z załącznikiem III A do rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska w dniu 26 maja 2009 r. wszczął postępowanie administracyjne, w sprawie nielegalnego przemieszczania odpadów do Polski. W dniu 13 sierpnia 2009 r., poinformował [...] agencję [...] (obecnie [...]), właściwą dla kraju wysyłki o stwierdzonym nielegalnym przemieszczaniu odpadów, a postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., wezwał [...] do realizacji powrotnego wywozu odpadów do kraju wysyłki. W dniu 16 listopada 2009 r. właściwy urząd wysyłki, tj. [...] przesłał informację do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, że wyraża zgodę na zaproponowane warunki powrotnego wywozu odpadów, na podstawie Załącznika nr VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006.
Pismem z dnia 29 lipca 2010 r. właściwy urząd kraju wysyłki [...] poinformował Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że odmawia odbioru przedmiotowych odpadów i zwrócił się z prośbą o wycofanie wniosku o podjęcie działań mających na celu odebranie przedmiotowych odpadów przez podmiot odpowiedzialny za ich nielegalne przemieszczanie. Właściwy organ kraju wysyłki powołał się na treść art. 63 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 (zgodnie z którym w przypadku gdy art. 63 zawiera odesłanie do przepisów tytułu II w związku z odpadami wyszczególnionymi w załączniku III, nie stosuje się przepisów art. 3 ust. 2, art. 4 akapit drugi pkt 5 oraz art. 6, 11, 23, 24, 25 i 31. W związku z tym w przypadku nielegalnego przemieszczania odpadów wymienionych w załączniku III do rozporządzenia 1013/2006 nie ma zastosowania m.in. procedura powrotnego wywozu odpadów do kraju wysyłki).
Z uwagi na to, że firma [...] nie dokonała wywozu odpadów, a właściwy organ kraju wysyłki [...] wycofał się z wcześniejszych ustaleń dotyczących zapewnienia powrotnego wywozu odpadów do [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał decyzję administracyjną, w której nałożył obowiązek zagospodarowania odpadów o kodzie [...] w postaci: [...] na ich odbiorcę, tj. [...] z siedzibą w C.. Decyzja ta nie weszła do obrotu, wobec tego w dniu [...] maja 2011 r. organ ten wydał decyzję administracyjną, w której zobowiązał M. M. oraz A. S., do zagospodarowania odpadów na terenie kraju.
Po ponownym rozpatrzeniu spraw Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2011 r. wskazując, że podjął próby zwrotu odpadów do [...], uzyskując początkowo zgodę właściwego urzędu wysyłki, tj. [...] (obecnie [...]). Jednak po otrzymaniu pisma z urzędu w [...], zawierającego odmowę zorganizowania powrotnego wywozu odpadów do [...], obowiązany był zobowiązać odbiorcę odpadów, na podstawie przepisu art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, do zagospodarowania przedmiotowych odpadów na terenie kraju. Wskazano, że organ wydając decyzję o zagospodarowaniu przedmiotowych odpadów na terenie kraju, nie działał na podstawie uznania, ale wyłącznie w oparciu o przepisy prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z dnia [...] marca 2012 r. wnieśli M. M. i A. S. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- - błąd w ustaleniach faktycznych leżący u podstawy zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, iż [...] to nielegalnie wysłane z [...] do Polski odpady podlegające procedurze uprzedniego zgłoszenia i uzyskania zgody, podczas gdy przedmiotowe [...] stanowią odpad obojętny nie powodujący zanieczyszczenia środowiska lub zagrożenia dla ludzi;
- - naruszenie przepisów rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów poprzez zastosowanie załącznika III tzw. "zielonej listy odpadów" i uznanie, iż przedmiotowe odpady stanowią odpady zakwalifikowane - jako wystarczająco zwiększające ryzyko związane z odpadami - by uznać je za odpowiednie do poddania procedurze pisemnego zgłoszenia i zgody wziąwszy pod uwagę właściwości odpadów niebezpiecznych wymienionych w załączniku III do Dyrektywy Rady 91/689 EWG a także uznania, iż nie zachodzi możliwość odzysku odpadów w sposób racjonalnie ekologiczny;
- - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt. 1 w związku z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2010 r. o odpadach poprzez ich niezastosowanie i uznanie przedmiotowych wykładzin za odpady podlegające procedurze uzyskania zezwolenia i zgody na ich międzynarodowe przemieszczanie.
Podnosząc wskazane naruszenia wnieśli o uchylenie decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz dopuszczenie dowodu z dokumentu ekspertyzy oceny jakości [...] z dnia 10 maja 2009 r.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ustalenia poczynione przez organy są nieprawidłowe. Na wniosek skarżących została w dniu 20 maja 2009r. przesłana do oceny w Laboratorium [...] w B. próbka [...] pochodząca z dostawy od [...] firmy [...].
Uwzględnienie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne uzyskanych z ekspertyzy wniosków mogłoby doprowadzić do, rozbieżnych z aktualnymi, ustaleń faktycznych. W ekspertyzie ustalono, że zbadane próbki materiału stanowią odpady obojętne i po procesie oczyszczenia nadają się do dalszego użytkowania. Tym samym nie oddziaływuje negatywnie na środowisko. Skarżący, mając na uwadze powyższe a także fakt niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w oparciu o niekompletny materiał dowodowy uznają, że postępowanie wyjaśniające w tej sprawie nie zostało należycie przeprowadzone.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie objętej niniejszą skargą przede wszystkim wymagało oceny, czy zebrany materiał dowodowy dawał podstawę do uznania [...] w ilości 15000 m2 za odpad nielegalnie wysłany z [...] do Polski i tym samym czy słusznie nałożono na odbiorców odpadów obowiązek ich zagospodarowania.
Zgodnie z art. 63 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r., w sprawie przemieszczania odpadów do dnia 31 grudnia 2012 roku wszelkie przemieszczenia kierowane do Polski odpadów, wyszczególnionych w załączniku III do tego rozporządzenia przeznaczonych do odzysku, podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.
Bezspornym jest, że przemieszczenie dokonane w niniejszej sprawie zostało zrealizowane bez wcześniejszego zgłoszenia właściwemu organowi, wobec tego na podstawie art. 2 pkt 35 a rozporządzenia 1013/2006, trafnie zostało zakwalifikowane jako nielegalne.
Organy prawidłowo zakwalifikowały przewożone [...] jako odpad o kodzie [...] w postaci zużytych [...], odpady z tzw. "zielonej listy" o kodzie [...]. Jak wynika z akt sprawy (m.in. notatki pracowników Izby Celnej w R. z dnia [...] maja 2009 r.) przewożone [...] o różnych rozmiarach i różnych kolorach nosiły ślady używania, były pobrudzone. Ponadto stwierdzono, że część z nich była pocięta, porozrywana lub uszkodzona w inny sposób. Wobec tego bezspornie stanowiły odpad. Bez znaczenia dla kwalifikacji przedmiotowych [...] jako odpadu jest przedłożona przez pełnomocnika ekspertyza oceny jakości [...], choćby z tego względu, że przedłożona ekspertyza tanie została dokonana z próbek [...], o których mowa w niniejszej sprawie.
Ponadto podążając tokiem rozumowania skarżących, żaden przedmiot nie mógłby zostać uznany za odpad, ponieważ po odpowiedniej naprawie, wyczyszczeniu, odświeżeniu, mechanicznej obróbce itp. mógłby zostać dalej wykorzystywany zgodnie ze swoim przeznaczeniem. O kwalifikacji przewożonych przedmiotów decyduje stan, w jakim się znajdują się w chwili wwożenia. Przepisy prawa nie nakazują organom wyspecjalizowanym w sprawach ochrony środowiska przeprowadzania skomplikowanych analiz czy badań laboratoryjnych przed zakwalifikowaniem danego przedmiotu jako odpadu. Na marginesie jedynie wspomnieć należy, że z akt sprawy wynika, że organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. wyjaśnił skarżącym, kiedy sprowadzane z terenu Unii Europejskiej [...] będą stanowiły odpad.
Nadawcą odpadów w niniejszej sprawie była firma [...] z siedzibą w [...].
Zgodnie z art. 26 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124 poz. 859 ze zm.) po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu, o którym mowa w art. 25 ust. 1, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w drodze decyzji nakazuje odbiorcy odpadów odesłanie ich do kraju wysyłki albo określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady sprowadzone nielegalnie spoza terenu kraju.
Stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie podejmowały czynności polegające na zwrocie odpadów do nadawcy w [...], jednakże bezskutecznie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska poinformował holenderską agencję [...] (później [...]) o stwierdzonym nielegalnym przemieszczeniu odpadów. Początkowo [...] organ wyraził zgodę na powrót odpadów do kraju wysyłki. Jednak w dniu 29 lipca 2010 r. poinformował GIOŚ, że odmawia odbioru przedmiotowych odpadów i zwrócił się z prośbą o wycofanie wniosku o podjęcie działań mających na celu odebranie [...]. Powołał się przy tym na art. 63 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.
Sąd podziela stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie miał instrumentów prawnych do podjęcia jakichkolwiek działań gwarantujących zwrot odpadów. Trafnie organ wskazał, że zastosowanie procedury powrotnego wywozu odpadów do kraju wysyłki przewiduje tylko art. 24 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, natomiast art. 63 ust. 5 ww. rozporządzenia wyłącza zastosowanie tego przepisu w przypadku nielegalnego przywozu odpadów wyszczególnionych w załączniku III do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 (inne niż niebezpieczne, kod odpadów [...] do kraju, w którym obowiązuje okres przejściowy. Polska była objęta okresem przejściowym do dnia 31 grudnia 2012 r., wobec tego przemieszczenia kierowane do Polski odpadów, wyszczególnionych w załączniku III do wspomnianego rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 przeznaczonych do odzysku, podlegały procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.
Skoro w niniejszej sprawie [...] organ odmówił przyjęcie odpadów, Główny Inspektor Ochrony Środowiska obowiązany był zastosować art. 26 ust. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i zobowiązać odbiorcę odpadów do ich zagospodarowania na terenie kraju nawet wówczas, gdy za nielegalne przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający. Trafnie przy tym organy przyjęły, że odpowiedzialny za nielegalne przemieszczanie odpadów jest nadawca. Podjęte w sprawie starania, na podstawie przepisów wspólnotowych, mające na celu zwrot odpadów do nadawcy nie odniosły skutku, wobec tego obowiązek zagospodarowania odpadów w postaci zużytych wykładzin, na podstawie obowiązujących przepisów, musiał zostać nałożony na podmiot będący ich odbiorcą.
Należy przy tym zauważać, że uprzednia decyzja z dnia [...] września 2010 r. Nakładająca obowiązek zagospodarowania na ich odbiorcę - [...] z siedzibą w C. nie weszła do obrotu, nie tylko ze względu na jej niedoręczenie, ale również skierowanie jej do niewłaściwego podmiotu – spółki cywilnej, zamiast jej wspólników.
Zaskarżona decyzja wydana w sprawie nie narusza obowiązującego prawa. Zawiera wskazanie elementów, które organ uznał za udowodnione, jest w sposób prawidłowy uzasadniona. Sąd nie stwierdził także naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przy jej podjęciu.
Działając z urzędu, Sąd nie stwierdził nadto takiego naruszenia prawa materialnego, które powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) -należało orzec jak w sentencji.