Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., dalej zwane SKO, na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania F.M. i J.M., dalej zwanych skarżącymi, od pisma z [...] czerwca 2014 r. Z-cy Wójta Gminy P. Organ uznał, że w niniejszej sprawie brak było rozstrzygnięcia organu I instancji, co do którego mogłoby być prowadzone postępowanie odwoławcze a zatem zachodzi przypadek bezprzedmiotowości postępowania o jakim mowa w art. 134 K.p.a.
Jednocześnie, zdaniem organu, pismo skarżących z dnia 23 maja 2014 r. było wnioskiem o wszczęcie postępowania w trybie art. 383 ustawy Prawo Ochrony Środowiska w przedmiocie zakazania lub nakazania C.S. prowadzącego hodowlę trzody chlewnej na działce w B. działań, które zakłócają ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości skarżących.. Wniosek nie został jeszcze rozstrzygnięty. Pismo z [...] czerwca 2014 r. w którym udzielono skarżącymi odpowiedzi na pismo z 23 maja 2014 r. ma wyłącznie charakter informacyjny i nie rozstrzyga sprawy podniesionej we wniosku z 23 maja 2014 r. Nie jest decyzją administracyjną od której przysługuje odwołanie.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli skarżący
Zarzucili naruszenie art. art:
- - 134, 28, 104 K.p.a. poprzez uznanie niedopuszczalności odwołania od orzeczenia Wójta Gminy P. oraz kwestionowanie, że odwołujący nie są stroną postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a;
- - art. 7 i 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej bez wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego a przede wszystkim nie rozpoznania odwołania skarżących;
- - art. 6, 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 363 Prawa Ochrony Środowiska poprzez ich pominięcie, że nie są one podstawą wydanego orzeczenia.
Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że pismo Z-cy Wójta Gminy P. z [...] czerwca 2014 r. jest decyzją administracyjną, ponieważ zostało wydane przez uprawniony podmiot, zawiera datę podpis osoby upoważnionej i treść rozstrzygnięcia. Zostało wydanie przez organ administracji publicznej w rozumieniu przepisów K.p.a. Skarżący są stroną postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a., czego nie dostrzegł organ. Organ II instancji powinien więc powinien dokonać merytorycznej oceny tego aktu tj. rozpoznać żądanie strony i ustosunkować się do niego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Postępowanie organu odwoławczego bez dokładnego wyjaśnienia stanu.faktycznego jest sprzeczne z art. 2, 7 i 32 ust. 1 Konstytucji, narusza zasadę równego traktowania, równości, lojalności państwa wobec obywatela i działania na podstawie prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna, ponieważ postanowienie SKO w Warszawie zostało wydane z naruszeniem art. 134 i 127 § 1 i 2 K.p.a.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Jak wynika z akt sprawy skarżący, pismem z dnia [...] maja 2014 r. skierowanym do Wójta Gminy P. wnieśli o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu zakazanie lub nakazanie C.S. prowadzącemu hodowlę trzody chlewnej podjęcie działań mających na celu ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko we związku ze składowaniem obornika w pobliżu zabudowy mieszkaniowej. Wywodzili, że działania C.S. zakłócają ponad przeciętną miarę korzystanie z ich nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że żądali wszczęcia postępowania w trybie art. 363 (a nie 383 – jak wskazał organ), ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (t.j. Dz.U.2013.1232).
W odpowiedzi na to pismo Wójt Gminy P. pismem z [...] czerwca 2014 r. organ stwierdził, że wcześniej ustanowiona w miejscowym ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego strefa ochronna wokół fermy trzody chlewnej utraciła moc a obecny plan miejscowy zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy P. z [...] października 2010 r. tej strefy nie ustanawiał. Ochrony przed uciążliwościami "zapachów" skarżący powinien poszukiwać na gruncie przepisów kodeksu cywilnego (art. 144, 222 § 2 K.c. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się ze skarżącymi, że pismo z dnia [...] czerwca 2014 r stanowi decyzję administracyjną od której stronie przysługiwało odwołania a organ winien to odwołanie rozpoznać. Już z samego wstępu tego pisma wynika, że stanowi ono odpowiedź na wniosek skarżących o wszczęcie postępowania administracyjnego. Wbrew wywodom organu nie ma ono charakteru informacyjnego bowiem stwierdza że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego z uwagi na brak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustanowionej strefy ochronnej i odsyła jednocześnie skarżących na drogę postępowania cywilnego. Rozstrzyga zatem odmownie wniosek.
Jak się przyjmuje w orzecznictwie sądowo administracyjnym, na tle art. 107 K.p.a. pisma zawierające rozstrzygnięcie sprawy są decyzjami pomimo nieposiadania pełniej formy przewidzianej w art. 107 § 1 K.p.a. Gdy zawierają minimum elementów tj. oznaczenie organu wydającego akt, adresata aktu, rozstrzygnięcie i podpis osoby upoważnionej należy je uznać jako władczy akt woli organu administracji publicznej. To forma a nie treść przesądza o tym czy dany akt jest decyzją administracyjną (por.. wyrok NSA z 20 lipca 1981 r, sygn.. akt SA 1163/81 w OSPiKA 1982, Nr 9-10, poz. 169, postanowienie NSA z 22 lipca 2014 r., sygn.. akt GSK 1683/14 w Lex nr 14929959). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo z dnia [...] czerwca 2014 r zawiera: oznaczenie organu –Wójta Gminy P., adresata aktu skarżącego odmowne i jego uzasadnienie oraz podpis osoby uprawnionej – zastępcy Wójta.
Brak pouczenia nie stanowi powodu do odmowy temu aktowi cech aktu administracyjnego.
W związku ze złożeniem odwołania organ II instancji powinien je rozpoznać na podstawie art. 127 § 1 i 2 K.p.a. i wydać jedno z rozstrzygnięć o jakich mowa w art. 138 K.p.a.
Procesowy charakter rozstrzygnięcia SKO uniemożliwia ocenę treści rozstrzygnięcia pod kątem naruszenia art. 7 i 77 K.p.a.
Art. 28 K.p.a. nie był podstawą rozstrzygnięcia organu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1pkt c i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.