Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T.G. postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2014 r. (nr [...]) o odmowie wydania zaświadczenia określonej treści, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca T.G. złożyła w dniu [...] stycznia 2014 r. do Prezydenta W. (Centrum Pomocy Społecznej [...] będącego jednostką budżetową W.) wniosek o wydanie zaświadczenia o bezdomności za miesiąc grudzień 2013r. i styczeń 2014r. "jak z [...].10.12 r. – wzór treści", choć jeśli chodzi o styczeń wadliwie wskazała 2013r.
Organy administracji (Prezydent W. i następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.) odmówiły T.G. wydania zaświadczenia o bezdomności w grudniu 2013 r. oraz w styczniu 2014 r. (postanowienie SKO). Organy podały, że zgodnie z przepisem art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać zaświadczenie o określonych faktach osobie, która posiada w tym interes prawny, wówczas, gdy te informacje są mu znane z urzędu, bowiem wynikają z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Centrum Pomocy Społecznej nie prowadzi rejestru i ewidencji osób bezdomnych, ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie nakłada takiego obowiązku. W tej sytuacji brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści.
T.G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że postanowienie jest dla niej krzywdzące, a brak zaświadczenia o nieuczestniczeniu w programie wychodzenia z bezdomności (art. 49 ustawy o pomocy społecznej) uniemożliwia jej otrzymanie lokalu komunalnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 217 § 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast stosownie do art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, zaś organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o bezdomności za miesiąc "grudzień 2013 r. i styczeń 2013 r.", "jak z [...]. 10.12 r. – wzór treści" Na tej podstawie organy, przyjęły, że skarżąca domaga się wydania zaświadczenia o bezdomności. W konsekwencji odmówiły skarżącej wydania zaświadczenia o żądanej treści, podnosząc, że nie dysponują danymi (informacjami) o osobach bezdomnych. Gdyby w istocie skarżąca domagała się wydania zaświadczenia o statusie bezdomnej stanowisko organów wyrażone w zaskarżonych rozstrzygnięciach byłoby w pełni uzasadnione.
Zdaniem Sądu jednakże organy administracji niewłaściwie odczytały żądanie skarżącej zawarte we wniosku o wydanie zaświadczenia. Prezydent W,, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. skupił uwagę jedynie na użytym przez stronę sformułowaniu: "wniosek o wydanie zaświadczenia o bezdomności za miesiąc grudzień 2013 r. i styczeń 2013 r.", pomijając jego dalszą część "jak z [...].10.12 r. – wzór treści". Tymczasem, w aktach sądowych znajduje się zaświadczenie z [...].10.2012 r., wystawione przez Prezydenta W., stwierdzające, że T.G. jako osoba bezdomna od [...] września 2012 r. do [...] października 2012 r. nie była objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, zgodnie z art. 49 ustawy o pomocy społecznej.
Wypada w tym miejscu podkreślić, że kodeks postępowania administracyjnego formułuje zasadę ograniczonego formalizmu. Według art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z kolei organ administracji, do którego wpływa wniosek strony, jest zobowiązany przede wszystkim do dokładnego ustalenia treści żądania. Jednocześnie organ jest związany tym żądaniem, a więc nie może wydać zaświadczenia o innej treści niż żądana przez stronę. Treść żądania wyznacza bowiem stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenia dla ustalenia zakresu postępowania. Jeżeli jednak treść żądania nie jest jednoznaczna lub budzi wątpliwości organu, winien on, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., wezwać składającego wniosek do usunięcia jego braków poprzez sprecyzowanie jego treści.
Jeśli nawet sformułowanie przez T.G. żądania w podaniu z dnia [...] stycznia 2014 r. wywołało wątpliwości organu co do treści żądania, o jakie wnioskuje, to obowiązkiem organu było zwrócenie się do strony w trybie art. 64 § 2 k.p.a. o sprecyzowanie żądania (por. np. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 48/98). Niedopełnienie tego obowiązku spowodowało niewłaściwe odczytanie treści żądania skarżącej. Należy zauważyć, że na rozprawie sądowej w dniu 27 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że T.G. domagała się wydania zaświadczenia o treści takiej jak w zaświadczeniu z dnia [...] października 2012 r. (nr 476/2012), na co wyraźnie wskazała we wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. Skarżąca oświadczyła jednocześnie, że posiadała interes prawny w urzędowym potwierdzeniu tego, że nie była objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, o którym mowa w art. 49 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ zaświadczenie to było niezbędne do otrzymania mieszkania komunalnego.
Zatem organy administracji dowolnie przyjęły, że skarżąca domaga się wydania zaświadczenia o bezdomności. Tymczasem obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ciążący na organie administracyjnym obejmuje także ustalenie przez ten organ treści rzeczywistego żądania strony i wyjaśnienia rzeczywistej jej woli, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez stronę budzi wątpliwości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 1592/97).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy w z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia podjęto na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Ponieważ w toku postępowania sądowego został sprecyzowany stan faktyczny tzn. bezspornie wiadomo, że żądanie skarżącej sformułowane we wniosku z [...] stycznia 2014r. stanowi żądanie wydania zaświadczenia, że skarżąca nie była objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności - organ rozpozna wniosek w takim brzmieniu. Chyba, że skarżąca dokona zmiany treści swego żądania – wówczas organ uwzględni tę zmianę i orzeknie zgodnie ze zmodyfikowanym wnioskiem.
Na marginesie wypada dodać, że Prezydent W. kilkakrotnie potwierdzał (zaświadczał), że T.G. w okresach wskazanych w tych zaświadczeniach nie była objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności (zaświadczenia z dnia: [...] października 2012 r. nr [...], z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] oraz z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]).