Uzasadnienie
L. T. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2014 r. w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania.
Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że w maju 2014 r. zdawała maturę. Nie pracuje, nie ma dochodów. Jest na utrzymaniu rodziców. Będzie kontynuować naukę w szkole wyższej. W rubryce nr 7 formularza (majątek) wpisała "działka 948 m² w Z., ul. [...] z budynkiem warsztat. (128 m²) do kapitalnego remontu".
Zarządzeniem z 14 lipca 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez:
- - złożenie oświadczenia dotyczącego źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje Skarżąca oraz pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami,
- - przedstawienie rachunków bankowych będących w posiadaniu Skarżącej oraz jej rodziców,
- - nadesłanie oświadczenia o wysokości i przeznaczeniu ponoszonych przez jej rodzinę wydatków,
- - złożenie oświadczenia, z kim prowadzi wspólne gospodarstwo domowe,
- - złożenie oświadczenia o wysokości posiadanych przez nią i jej rodziców oszczędności.
W piśmie z 7 sierpnia 2014 r. Skarżąca oświadczyła, że:
- - nie posiada dochodów, jej matka nie pracuje, a ojciec prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi stratę,
- - nie posiada rachunków bankowych, z informacji jakie uzyskała od ojca, jego rachunki zajęte są przez ZUS,
- - utrzymaniem mieszkania zajmują się dziadkowie,
- - mieszka z matką,
- - zarówno ona, jak i jej rodzice, nie posiadają oszczędności.
Kolejnym wezwaniem z 13 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy ponownie wezwał Skarżącą do uzupełniania wniosku poprzez nadesłanie:
- - wyciągów z wszystkich posiadanych przez ojca skarżącej W. T. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz udokumentowania zajęcia rachunków przez ZUS (co podniesiono w piśmie z 7 sierpnia 2014 r.);
- - odpisów zeznań podatkowych W. T. za ostatnie dwa lata kalendarzowe,
- - udokumentowania aktualnych dochodów z tytułu prowadzenia przez W. T. działalności gospodarczej,
- - oświadczenia, czyją własność stanowi mieszkanie/dom przy ul. [...] w Z.,
- - szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych na utrzymanie (miesięczne) Skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł pokrycia tych wydatków,
- - zaświadczenia z urzędu pracy o zarejestrowaniu matki skarżącej jako osoby bezrobotnej,
- - wskazania zakresu pomocy dziadków Skarżącej w utrzymaniu mieszkania.
W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca oświadczyła, że w związku z jej udziałem na turnieju szachowym nie mogła się skontaktować z ojcem, dlatego też nie jest w stanie przedłożyć wyciągów z jego kont bankowych i odpisu zeznań podatkowych.
Skarżąca nadesłała kopię pisma biura rachunkowego z 2 września 2014 r. zawierającego informację, że firma [...] z siedzibą w Z. w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 3 lipca 2014 r. wygenerowała stratę w wysokości 19.306,02 zł.
Skarżąca podała, że nie posiada rachunków dotyczących wydatków na utrzymanie, a jej matka nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy. Ponadto oświadczyła, że jest skonfliktowana z dziadkami i nie jest w stanie przedstawić dokumentów dotyczących utrzymania mieszkania.
Postanowieniem z 20 listopada 2014 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy.
Skarżąca wniosła sprzeciw od wyżej wskazanego postanowienia podnosząc m. in., że:
- 1. kosztem jedzenia i opłacenia kosztów nauki nie może opłacić kosztów sądowych;
- 2. uczelnia, na której studiuje, przyznała jej najwyższe możliwe stypendium socjalne.
Skarżąca nadesłała kopie: decyzji o przyznaniu powyższego stypendium socjalnego oraz zaświadczeń z urzędu skarbowego w zakresie zerowych dochodów swego ojca i matki w 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Ponadto, zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W związku z powyższym należy zaznaczyć, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W ocenie Sądu Wnioskodawczyni powyższej okoliczności nie wykazała.
Dane zawarte we wniosku nie pozwalały na jego rozpoznanie. Skarżąca wskazała jedynie, że nie posiada dochodów i jest na utrzymaniu rodziców.
W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie Skarżącej do nadesłania dodatkowych informacji. Dlatego też wezwaniami z 14 lipca 2014 r. i 13 sierpnia 2014 r. zobowiązano ją do nadesłania dodatkowych informacji i oświadczeń, w tym do wyjaśnienia, z kim Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazania wydatków przeznaczonych na utrzymanie oraz źródeł pokrycia tych wydatków, odpisów zeznań podatkowych jej ojca oraz wyciągów z jego rachunków bankowych, a także udokumentowania zajęcia rachunków bankowych przez ZUS, na co Skarżąca powoływała się w piśmie z 7 sierpnia 2014 r.
Skarżąca mimo dwóch wezwań do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie nadesłała wyjaśnień, dokumentów i oświadczeń, które pozwoliłyby na rzetelną ocenę jej sytuacji materialnej. Z jej wyjaśnień nie sposób nawet ustalić, z kim prowadzi gospodarstwo domowe (najpierw podała, że z rodzicami, potem - że z matką, ale także oświadczyła, że utrzymaniem mieszkania zajmują się dziadkowie, choć nie wskazała w jakim stopniu), nie wskazała ani wydatków ponoszonych na utrzymanie ani źródeł ich pokrycia. Aby móc ocenić sytuację materialną Skarżącej niezbędne jest zapoznanie się z całokształtem jej wydatków oraz wyjaśnienie skąd czerpie środki na ich zaspokajanie. Skarżąca poza informacją o stracie, jaką poniosła firma prowadzona przez jej ojca, nie przedstawiła dokumentów, do złożenia których została zobowiązana (wyciągów z rachunków bankowych ojca skarżącej, dokumentów potwierdzających zajęcie rachunków bankowych jej ojca przez ZUS).
Odnośnie argumentów zawartych w sprzeciwie należy wskazać, że:
- 1. mimo wezwania do podania szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych na utrzymanie miesięczne Skarżącej nie nadesłała ona żadnych informacji w tym zakresie (ani na wydatki żywnościowe ani na naukę),
- 2. dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, że uczelnia, na której Skarżąca studiuje, przyznała jej najwyższe możliwe stypendium socjalne, ponieważ Sąd dokonuje oceny sytuacji majątkowej i dochodowej w trybie P.p.s.a., stąd nie może mieć znaczenia przyznanie stypendium na bliżej nieokreślonych zasadach w sytuacji nieustosunkowania się przez Skarżącą do wezwań do nadesłania dokumentów mogących wykazać jej sytuację,
- 3. dla rozstrzygnięcia nie może mieć również znaczenia, że z zaświadczeń z urzędu skarbowego w zakresie dochodów ojca i matki Skarżącej w 2013 r. wynika, że były one zerowe; Skarżąca bowiem na wezwanie nie nadesłała dokumentów mogących świadczyć o ich rzeczywistej sytuacji majątkowej (wyciągów z kont bankowych, dokumentów potwierdzających zajęcie rachunków bankowych jej ojca przez ZUS).
Jeżeli strona uchyla się od przedstawienia danych i dokumentacji, o które ją wezwano, powinna liczyć się z tym, że brak będzie wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym przyjęcia, że wykazała przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
W związku z tym należało przyjąć, że Skarżąca nie wykazała, że poniesienie kosztów sądowych (na obecnym etapie - wpisu od skargi w wysokości 100 zł) przekracza jej możliwości finansowe.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.