Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 17 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1244/20

Uzasadnienie

Prokurator Okręgowy W. w W. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy C. nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy C., której załącznikiem jest "Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy C." (dalej: Regulamin).

Skarżący zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, tj.:

1. 1. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: ustawa) w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: Konstytucja RP), poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie w § 1 ust. 2 pkt 1 Regulaminu na właścicieli nieruchomości obowiązku wyposażenia nieruchomości w pojemniki, podczas gdy przepisy art. 4 ust. 2 pkt 2) oraz art. 5 ust. pkt 1) ustawy zawiera alternatywę zbierania odpadów komunalnych w pojemnikach lub workach, a jednocześnie treść § 1 ust. 2 pkt 1 Regulaminu jest wewnętrznie sprzeczna;
2. 2. art. 4 ust. 2 pkt 2) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ograniczenie w § 6 Regulaminu możliwości używania worków z tworzyw sztucznych jedynie do "zbierania okresowo zwiększonej ilości odpadów komunalnych", co jest jednocześnie sformułowaniem nieostrym, a zatem niezgodnym z § 6 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w związku z art. 2 Konstytucji RP;
3. 3. art. 7 Konstytucji RP, art. 4 ust. 2 pkt 1) lit. c) ustawy, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z § 118 i w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez powtórzenie i nieuprawnioną modyfikację w § 1 ust. 2 pkt 6) Regulaminu treści przepisu zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 4) ustawy, co stanowi jednocześnie przekroczenie delegacji ustawowej określonej w art. 4 ust. 2 lit. c) ustawy; jednocześnie treść § 1 ust. 2 pkt 6) Regulaminu jest wewnętrznie sprzeczna;
4. 4. art. 4 ust. 2 pkt 1) lit. c) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i wprowadzenie w § 1 ust. 2 pkt 6) Regulaminu obowiązku usuwania błota, śniegu, lodu z chodników położnych wzdłuż nieruchomości niezwłocznie po opadach oraz w sposób polegający na usunięciu ich w miejsca niepowodujące zakłóceń w ruchu pieszych i pojazdów, podczas gdy przepis art. 4 ust. 2 pkt 1) lit. c) ustawy nie upoważnia rady gminy do wskazania czasu ani sposobu, w jaki ma być uprzątnięte błoto, śnieg, lód i inne zanieczyszczenia z części nieruchomości wskazanych w naruszonym przepisie;
5. 5. art. 4 ust. 2 pkt 1) lit. d) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ograniczenie w § 1 ust. 2 pkt 7) lit. b) Regulaminu uprawnienia mycia pojazdów samochodowych poza myjniami tylko do wydzielonych, utwardzonych części nieruchomości;
6. 6. art. 4 ust. 2 pkt 1) lit. d) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ograniczenie w § 1 ust. 2 pkt 8) lit. b) Regulaminu uprawnienia napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi do dokonywania tych napraw w sposób nie stwarzający uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości;
7. 7. art. 4 ust. 2 pkt 2) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ustalenie w § 3 ust. 1 i 2 Regulaminu wszystkich dopuszczalnych wielkości pojemników i kontenerów przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz minimalnej i maksymalnej pojemności worków przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, a także minimalnej i maksymalnej pojemności koszy ulicznych znajdujących się na chodnikach, przystankach komunikacji publicznej i drogach publicznych, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 2) ustawy upoważnia radę gminy jedynie do określenia minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych;
8. 8. art. 4 ust. 2 pkt 2) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie na właścicieli nieruchomości w § 4 Regulaminu obowiązku utrzymania pojemników służących do zbierania odpadów komunalnych w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym w sposób uszczegółowiony w tym przepisie Regulaminu jedynie przed ich odebraniem przez przedsiębiorcę;
9. 9. § 6 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości w § 4 pkt 3) Regulaminu obowiązku eksploatowania pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych zgodnie z ich przeznaczeniem i "z zachowaniem zasad bezpieczeństwa", co stanowi pojęcie niedookreślone i nieostre, przez co akt praw miejscowego pozbawiony jest precyzyjności i czytelności u adresata;
10. 10. art. 4 ust. 2 pkt 3) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez niewypełnienie delegacji ustawowej i nieokreślenie w § 7 Regulaminu częstotliwości i sposobu pozbywania się nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości;
11. 11. art. 4 ust. 2 pkt 6) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP oraz § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i w sposób nieuprawniony zawężenie w § 9 ust. 1 Regulaminu zasad dotyczących zwierząt domowych jedynie do ich właścicieli i opiekunów, podczas gdy zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 pkt 6) ustawy regulacja ta ma się odnosić do wszystkich osób utrzymujących zwierzęta domowe, a nadto poprzez powtórzenie w § 9 ust. 1 Regulaminu w całości treści przepisu art. 4 ust. 2 pkt 6) ustawy;
12. 12. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 6) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i zobowiązanie w § 9 ust. 2 Regulaminu osób utrzymujących zwierzęta domowe, w szczególności psy, do trzymania ich na terenie nieruchomości ogrodzonej w sposób uniemożliwiający jej opuszczenie przez psa i wykluczający swobodny dostęp osób trzecich, a nadto sformułowanie "osoby trzecie" jest pojęciem niedookreślonym i nieostrym, co narusza § 6 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w związku z art. 2 Konstytucji RP;
13. 13. § 6 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości w § 9 ust. 3 pkt 2) Regulaminu obowiązku sprawowania "stałego i skutecznego dozoru", co stanowi pojęcie niedookreślone i nieostre, przez co akt praw miejscowego pozbawiony jest precyzyjności i czytelności u adresata;
14. 14. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 6) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ograniczenie w § 9 ust. 3 pkt 1) Regulaminu możliwości prowadzenia psa jedynie do prowadzenia go na uwięzi, a w miejscach publicznych dodatkowo z nałożonym kagańcem;
15. 15. art. 4 ust. 2 pkt 7) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i zawężenie w § 10 ust. 2 Regulaminu ograniczeń w zakresie prowadzenia chowu zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolnej, podczas gdy zgodnie art. 4 ust. 2 pkt 7) rada gminy powinna w regulaminie określić szczegółowe zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gmin w zakresie wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej;
16. 16. § 6 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w związku 1 art. 2 Konstytucji RP, poprzez nałożenie w § 10 ust. 3 Regulaminu obowiązku ustawiania uli i pasiek "z dala" od przejść dla pieszych i ulic celem uniknięcia uciążliwości dla otoczenia, co stanowi sformułowanie niedookreślone i nieostre, przez co akt praw miejscowego pozbawiony jest precyzyjności i czytelności u adresata;
17. 17. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 7) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i zobowiązanie w § 10 ust. 4 Regulaminu, bezprawnie ingerując w stosunki sąsiedzkie, osób utrzymujących zwierzęta gospodarskie do trzymania pszczół w ulach, ustawionych w taki sposób, aby wylatujące i przylatujące pszczoły nie stanowiły uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich;
18. 18. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 8) ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ustanowienie w § 11 Regulaminu obowiązku deratyzacji na obszarze całej gminy w przypadku wystąpienia populacji gryzoni, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 8) ustawy obliguje radę gminy do wskazania konkretnych obszarów w obrębie właściwości gminy, które ze względu na realizowane tam funkcje, usytuowanie, otoczenie bądź inne okoliczności (np. sposób użytkowania) wymagają poddania ich obowiązkowi deratyzacji.

Wskazując na powyższe, Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych przepisów przedmiotowej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy C., reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła o jej oddalenie w zakresie dotyczącym stwierdzenia nieważności § 1 ust. 2 pkt 6), § 1 ust. 2 pkt 7) lit. b), § 6, § 9 ust. 1, § 9 ust. 3 pkt 2), § 9 ust. 3 pkt 1), § 10 ust. 2, § 10 ust. 3, § 10 ust. 4 i § 11, pozostawiając skargę do uznania Sądu w pozostałym zakresie oraz wnosząc o zasądzenie od skarżącego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie w części.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 147 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5) i 6), stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia przedmiotowej uchwały (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454), regulamin miał określać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1. 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
2. a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,
3. b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
4. c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
5. 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
6. a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
7. b) liczby osób korzystających z tych pojemników;
8. 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
9. 4) (uchylony);
10. 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
11. 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
12. 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
13. 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Przepisy powyższe uległy zmianie z dniem 6 września 2019 r. z mocy art. 1 pkt 4) ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579). Jednocześnie na podstawie art. 9 ust. 1 tej ustawy w pierwotnym brzmieniu, rada gminy była obowiązana dostosować uchwały wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości porządku w gminach w brzmieniu dotychczasowym do przepisów tej ustawy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, tj. do 6 września 2020 r.

Zwrócić też należy uwagę, że [...] stycznia 2020 r. Rada Gminy C. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy C., której załącznikiem jest "Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy C.". W § 2 tej uchwały wskazano, że traci moc uchwała w tym samym przedmiocie, tj. nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r.

Jednocześnie zarzuty sformułowane w skardze co do uchwały już nieobowiązującej odnoszą się do przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w znowelizowanym brzmieniu, co jednak w zasadniczej części nie wpływa na meritum sprawy, gdyż zmiana ustawy sprowadza się to do nowej systematyki art. 4 ust. 2, z wyjątkiem kwestii związanych z rozszerzeniem sposobu zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości o worki.

Skarga dotyczy następujących przepisów Regulaminu:

1. 1) § 1 ust. 2 Właściciele nieruchomości zobowiązani są do zapewnienia utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości poprzez:
2. - pkt 1) wyposażenie nieruchomości w odpowiednie pojemniki do gromadzenia odpadów komunalnych oraz utrzymanie ich w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, z tym, że worki do gromadzenia odpadów komunalnych zbieranych w sposób selektywny zapewnia Gmina;
3. - pkt 6) uprzątanie, niezwłocznie po opadach: błota, śniegu, lodu z powierzchni chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącej dla ruchu pieszego, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń polega na usunięciu ich w miejsca niepowodujące zakłóceń w ruchu pieszym i pojazdów;
4. - pkt 7) lit. b) mycie pojazdów samochodowych poza myjniami pod warunkiem dokonywania tych czynności na wydzielonych, utwardzonych częściach nieruchomości oraz przy użyciu środków ulegających biodegradacji;
5. - pkt 8) lit. b) naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi pod warunkiem, że nie stwarza uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości;
6. 2) § 3 ust. 1 Ustala się następujące rodzaje pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych:
7. - pkt 1) na terenie nieruchomości:
8. a) pojemniki na odpady o pojemności 120 l, 240 l, 1100 l,
9. b) kontenery o pojemności 5 m3, 7 m3, 10 m3;
10. - pkt 2) na chodnikach, przystankach komunikacji publicznej i drogach publicznych:
11. a) kosze uliczne o pojemności od 35 l do 70 l;
12. - ust. 2 Ustala się, iż pojemność worków przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości powinna wynosić od 60 l do 120 l;
13. 3) § 4 Ustala się standardy utrzymania pojemników przed ich odebraniem przez przedsiębiorcę w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym:
14. - pkt 3) pojemniki do gromadzenia odpadów komunalnych muszą być eksploatowane zgodnie z ich przeznaczeniem, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa;
15. 4) § 6 Do zbierania okresowo zwiększonej ilości odpadów komunalnych, oprócz typowych pojemników, kontenerów, mogą być używane worki z tworzyw sztucznych;
16. 5) § 7 Ustala się następujące zasady w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych: częstotliwość opróżniania z osadów ściekowych, zbiorników oczyszczalni przydomowych wynika z ich instrukcji eksploatacji;
17. 6) § 9 ust. 1 Osoby będące właścicielami lub opiekunami psów i innych zwierząt domowych są zobowiązane do zachowania środków ostrożności zapewniających ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
18. - ust. 2 Osoby utrzymujące zwierzęta domowe, w szczególności psy, zobowiązane są trzymać je na terenie nieruchomości ogrodzonej w sposób uniemożliwiający jej opuszczenie przez psa i wykluczający swobodny dostęp osób trzecich;
19. - ust. 3 Do obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe należy w szczególności:
20. - pkt 1) prowadzenie ich na uwięzi, w miejscach publicznych zwierzęta powinny być zaopatrzone w kaganiec,
21. - pkt 2) stały i skuteczny nadzór nad zwierzętami;
22. 7) § 10 ust. 1 Wprowadza się zakaz utrzymania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej zajętych pod budownictwo wielorodzinne, jednorodzinne o dużej intensywności zabudowy, a także zabudowanych budynkami użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego;
23. - ust. 2 Na pozostałych terenach [poza terenami wyłączonymi z produkcji rolniczej zajętych pod budownictwo wielorodzinne, jednorodzinne o dużej intensywności zabudowy, a także zabudowanymi budynkami użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego – przyp. autora] może być prowadzony chów zwierząt pod warunkiem, że zwierzęta nie będą powodować uciążliwości dla ludzi i otoczenia, a powstające odpady będą systematycznie usuwane i nie będą powodowały zanieczyszczenia nieruchomości i wód;
24. - ust. 3 Pasieki i ule należy ustawiać z dala od przejść dla pieszych i ulic celem uniknięcia uciążliwości dla otoczenia;
25. - ust. 4 Pszczoły należy trzymać w ulach, ustawionych w taki sposób, aby wylatujące i przylatujące pszczoły nie stanowiły uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich;
26. 8) § 11 ust. 1 W przypadku wystąpienia populacji gryzoni terenem objętym deratyzacją będzie Gmina C.;
27. - ust. 2 Obowiązkową deratyzację przeprowadzać należy, co najmniej dwa razy w roku, w terminach od 15 kwietnia do 31 maja i od 1 października do 15 listopada.

Sąd podzielił stanowisko skarżącego, co do części przepisów zaskarżonej uchwały.

Jeżeli chodzi o § 1 ust. 2 pkt 6) Regulaminu, to w istocie stanowi on powtórzenie art. 5 ust. 1 pkt 4) ustawy, zawartego w jej Rozdziale 3 zatytułowanym "Obowiązki właścicieli nieruchomości". Regulacja ta nie jest więc objęta delegacją z art. 4 ust. 2 pkt 6) ustawy.

W odniesieniu do § 3 ust. 1 i ust. 2, to zwrócić należy uwagę, że art. 4 ust. 2 pkt 2) ustawy stanowi jedynie o minimalnej pojemności, nie dając radom gmin możliwości ustalania pojemności maksymalnej. Stąd też w tym przypadku organ przekroczył delegację ustawową.

Co do § 4 Regulaminu, to art. 4 ust. 2 pkt 2) ustawy nie zawiera delegacji do ograniczenia nakazu utrzymywania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym do określonego momentu (w szczególności do odebrania ich przed przedsiębiorcę), co oznacza, że w stanie takim winny być utrzymywane przez cały czas.

Z kolei § 7 nie wypełnia delegacji z art. 4 ust. 2 pkt 3) ustawy, bowiem faktycznie nie wskazuje częstotliwości opróżniania zbiorników bezodpływowych.

Jeśli zaś chodzi o § 9 ust. 1 Regulaminu, to zwrócić należy uwagę, że art. 4 ust. 2 pkt 6) mówi o osobach utrzymujących zwierzęta domowe, bez ograniczenia tylko do ich właścicieli lub opiekunów. Natomiast § 9 ust. 2 narusza zasadę proporcjonalności, gdyż sprowadza się do nakazu ogrodzenia nieruchomości, na których utrzymywane są zwierzęta domowe w sytuacji, gdy żaden przepis ustawy nie zawiera delegacji w tym względzie. Co do § 9 ust. 3 pkt 1) Regulaminu, to generalny obowiązek prowadzenia zwierząt domowych na uwięzi i zaopatrywania ich w kaganiec w miejscach publicznych należy ocenić jako nadmierny, a w wielu przypadkach jako niehumanitarny, gdyż nie dopuszcza racjonalnych wyjątków, nie uwzględnia specyficznych cech biologicznych, wieku, stanu zdrowia i fizjologii zwierząt, przez co jest bardziej rygorystyczny niż przewidziano to w ustawie.

Przepisy § 10 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Regulaminu, zgodnie z tytułem Rozdziału, w którym zostały umieszczone – winny dotyczyć zasad utrzymania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach, czym wypełniłyby nakaz art. 4 ust. 2 pkt 7) ustawy. Tymczasem pierwszy z tych przepisów Regulaminu przekracza zakres delegacji ustawowej, z kolei dwa pozostałe nie odnoszą się do terenów wyłączonych z produkcji rolniczej.

Wreszcie w przypadku § 11 ust. 1 Regulaminu nie można stwierdzić, że wypełnia on delegację z art. 4 ust. 2 pkt 8) ustawy przez określenie, że terenem objętym deratyzacją będzie cała Gmina, bez wskazania jakich konkretnie dotyczy to miejsc.

W ocenie Sądu zasadne były zatem zarzuty względem przedstawionych wyżej § 1 ust. 2 pkt 6), § 3 ust. 1 i ust. 2, częściowo § 4 (co do słów "przed odebraniem ich przed przedsiębiorcę"), § 7, częściowo § 9 ust. 1 (w zakresie w jakim dotyczy tylko właścicieli lub opiekunów oraz ust. 2 i ust. 3 pkt 1), § 10 ust. 2, ust. 3 i ust. 4, a także § 11 ust. 1.

Z uwagi powyższe, na podstawie art. 147 § 1 ppsa, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały we wskazanej części, o czym Sąd orzekł w punkcie 1. sentencji.

W ocenie Sądu, pozostałe zarzuty skargi były chybione. Dotyczy to § 1 ust. 2 pkt 1), pkt 7 lit. b) i pkt 8 lit. b), § 4 w pozostałej części, w tym pkt 3), § 6, a także § 9 ust. 3 pkt 2).

Po pierwsze, jak już zostało to wyżej zauważone, w chwili podejmowania przedmiotowej uchwały, ustawa traktowała jedynie o pojemnikach, stąd też zrozumiałe jest zawarcie w § 1 ust. 2 pkt 1) Regulaminu zapisów jedynie odnośnie nich, z tym że worki stanowiły jedynie ich uzupełnienie co do odpadów zbieranych selektywnie. To samo dotyczy § 6.

Po drugie, mycie pojazdów samochodowych poza myjniami pod warunkiem dokonywania tych czynności na wydzielonych, utwardzonych częściach nieruchomości oraz przy użyciu środków ulegających biodegradacji (§ 1 ust. 2 pkt 7 lit. b), stanowi normę kierunkową, wskazującą wymóg działania polegający na niezanieczyszczaniu środowiska, co jest zgodne z aksjologią omawianego upoważnienia ustawowego i całej ustawy, dla której wiodące jest pojęcie czystości i porządku. Wymóg dokonywania tych czynności na utwardzonych częściach nieruchomości oraz przy użyciu środków ulegających biodegradacji stanowi dopuszczalny prawem wzór zachowania podmiotu, który zamierza myć pojazdy samochodowe poza myjniami.

Z kolei wymóg naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi pod warunkiem, że nie stwarza uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości (§ 1 ust. 2 pkt 8 lit. b) stanowi dopuszczalny prawem wzór zachowania podmiotu, który zamierza naprawiać pojazdy samochodowe poza warsztatami samochodowymi. Omawiany przepis stanowi pewną konsekwencję treści § 1 ust. 2 pkt 8) lit. a) Regulaminu, a nadto w ramach strzeżenia wartości jaką jest porządek, także w relacjach międzyludzkich, jako pewien stan niezakłócania posiadanych uprawnień, prawodawca lokalny miał prawo, w ramach ww. upoważnienia ustawowego, wypowiedzieć się o nakazie niepowodowania przedmiotowymi naprawami uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości. Z wykładni systemowej tych przepisów Regulaminu można wyprowadzić, że chodzi o niezakłócanie wartości związanych z niezanieczyszczaniem środowiska i z czystością i porządkiem.

Co do § 4 w pozostałej części, w tym jego pkt 3), Sąd nie dopatrzył się wadliwości, zwłaszcza w określeniu obowiązku eksploatowania pojemników "z zachowaniem zasad bezpieczeństwa". Pojęcie to jest na tyle jasne i zrozumiałe w powszechnym języku, że nie można mu zarzucić niedookreśloności lub nieostrości.

Zdaniem Sądu, również nie jest niedookreślony, ani nieostry § 9 ust. 3 pkt 2) nakładający na osoby utrzymujące zwierzęta domowe obowiązek stałego i skutecznego nadzór nad tymi zwierzętami. Wprawdzie jest określony dosyć ogólnie, ale w sposób prosty, jasny i zrozumiały dla przeciętnego odbiorcy.

W związku z powyższym, skarga w pozostałej części podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie 2. wyroku.

Na zakończenie wskazać należy, że nie mógł zostać uwzględniony wniosek organu o zasądzenie na jego rzecz od skarżącego kosztów postępowania, gdyż nie pozwala na to art. 200 ppsa. Przepis ten stanowi, że zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje jedynie skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji, a skarga została uwzględniona w części.