Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. D. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o udzielenie informacji o osobie obecnie pozbawionej wolności. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że zamierza wystąpić z roszczeniem na podstawie art. 299 K.s.h. przeciwko E. J., który aktualnie odbywa karę pozbawienia wolności. W odpowiedzi organ administracyjny pismem z [...] lutego 2014 r. stwierdził, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, bowiem brak w nim wskazania przepisu prawa materialnego, na podstawie którego skarżąca uprawniona jest do otrzymania żądanych informacji. Pismem z 24 lutego 2014 r. spółka podniosła, że przepisami uprawniającymi ją do uzyskania informacji o osobie pozbawionej wolności są wskazane przez nią we wniosku przepisy art. 23 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych oraz art. 299 K.s.h.
Organ w kolejnej odpowiedzi stwierdził, że Służba Więzienna udziela informacji i udostępnia dane o osobach na pisemny wniosek, podmiotom ustawowo uprawnionym, w zakresie określonym w art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
Wobec powyższego D. wezwała Dyrektora Generalnego Służby Więziennej do usunięcia naruszenia prawa. W wezwaniu tym zarzuciła naruszenie przepisów art. 24 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 23 ust. 3 pkt 5, ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 299 K.s.h. W uzasadnieniu wezwania wskazała, że za prawnie usprawiedliwiony cel uważa się w szczególności dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Powołując się na art. 187 § 1 w związku z art. 126 § 2 pkt 1 K.p.c. stwierdziła, że obowiązkiem powoda jest podanie w pozwie adresu strony pozwanej. W ocenie skarżącej wykazała ona, że żądane dane są niezbędnie do dochodzenia roszczeń od P. J., bowiem jest on członkiem zarządu jej dłużnika. Nadto jest ona podmiotem ustawowo uprawnionym do otrzymania żądanych informacji.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
W konsekwencji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Warszawie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 24 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 23 ust. 3 pkt 5, ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 299 K.s.h., które miały wpływ na wynik postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei, zgodnie z art. 146 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności (§ 1). W sprawach, o których mowa wyżej, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (§ 2).
Kierując się tymi zasadami w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skarga dotyczy aktu Dyrektora Generalnego Służby Więziennej polegającego na odmowie udzielenia informacji o osobie pozbawionej wolności w areszcie śledczym lub zakładzie karnym.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zagadnienia formy, w jakiej powinien wypowiedzieć się organ administracyjny w kwestii odmowy udzielenia informacji w przedmiotowym zakresie.
Sąd stwierdza, że Dyrektor Generalny nietrafnie poprzestał na załatwieniu sprawy w formie pisma podpisanego przez Zastępcę Dyrektora Biura Informacji i Statystyki Centralnego Zarządu Służby Więziennej. Nie wziął natomiast pod uwagę, że przedmiotowe pismo wydane w dniu [...] marca 2014 r. rozstrzyga sprawę merytorycznie, nie uwzględniając żądania spółki. Spółka we wniosku w pierwszej kolejności wskazała przepisy art. 23 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Z przedmiotowego przepisu wynika, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Przykładowe określenie prawnie usprawiedliwionego celu zawiera art. 23 ust. 4 tej ustawy. W sprawach tego rodzaju można żądać od administratorów danych, w tym od organów administracji publicznej, posiadanych przez nie danych osobowych, jeżeli te są niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów. Sprawy takie mogą być załatwiane w formie decyzji administracyjnej.
Biorąc bowiem pod uwagę art. 1 pkt 1 k.p.a. oraz konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego zawartą w art. 2 Konstytucji RP, każda sprawa, w której organ administracji publicznej dokonuje władczej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków jednostki powinna być rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej. Należy przy tym spełnić następujące przesłanki. Mianowicie organ administracji publicznej stosuje normę prawa materialnego zawartą w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Norma ta nie działa wprost, lecz dla ukształtowania stosunku materialnoprawnego wymaga autorytatywnej (władczej) indywidualizacji i konkretyzacji. Norma ta nie określa innej prawnej formy działania administracji niż decyzja administracyjna jako właściwej do zastosowania w tej sprawie (postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2012 r. (II GSK 1801/12, LEX nr 1240612).
Zgodnie z doktrynalną koncepcją domniemania formy decyzji administracyjnej, zaakceptowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w sytuacji, gdy kompetencja do podjęcia aktu administracyjnego nie budzi wątpliwości, dokument pochodzący od administracji publicznej jest decyzją administracyjną, jeżeli spełnia "minimalne" formalne kryteria uznania danej czynności za akt administracyjny wydany w postępowaniu administracyjnym. Ugruntowane jest już stanowisko, że pismo nie nazwane formalnie decyzją jest w istocie decyzją administracyjną, jeżeli oznaczono w nim organ administracyjny, wskazano adresata aktu, zawarto rozstrzygnięcie i podpis osoby upoważnionej. Koncepcję tę można i należy odnieść również do takich aktów administracyjnych, jak postanowienia, gdyż gwarantuje ona prawo do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, a następnie prawo do sądu, a także pozwala eliminować negatywne skutki zjawiska tzw. ucieczki organów administracji publicznej od formy aktu administracyjnego.
Sąd dokonując oceny pisma z dnia [...] marca 2014 r. według wskazanych powyżej kryteriów stwierdza, że z uwagi na fakt, iż podpisane zostało ono przez osobę nieupoważnioną, nie stanowi ono decyzji administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w dalszej kolejności wskazuje, że dane, o które zwróciła się skarżąca spółka według jej wiedzy znajdują się w posiadaniu organu administracji. Z ustaleń skarżącej wynika, że jej dłużnik E. J. może odbywać obecnie karę pozbawienia wolności orzeczoną w postępowaniu karnym przed Sądem Rejonowym w [...] (sygn. akt [...]). Generalny Dyrektor Służby Więziennej powinien zatem, biorąc pod uwagę art. 23 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozpatrzeć sprawę merytorycznie i rozważyć, czy dane, o których udostępnienie ubiega się spółka, są spółce w świetle powołanego wyżej przepisu niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów. Wynikiem tego postępowania będzie ustalenie, że należy postąpić zgodnie z żądaniem wniosku oraz udzielić spółce żądanych danych lub uznając, że nie są one niezbędne dla celów określonych w art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, odmówić ich przekazania.
Ze wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony akt na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. jako wydany z naruszeniem przepisów prawa, a naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.