Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez C. M., W. M. i R. M. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów dotyczącej władającego działką nr [...] z obrębu [...] miasta M., polegającej na wykreśleniu w pozycji rejestrowej [...] gminy M. jako władającego w / w działką i wpisaniu jako nią władającego J.M..
Stan sprawy jest następujący.
W dniach 27 października 2003 r. wpłynął do Urzędu Miasta M. wniosek C. M., W. M. i R. M. o dołączenie stanowiącej drogę prywatną działki nr [...], położonej w M. przy ul. [...], do działki nr [...] stanowiącej własność wnioskodawców. Zarzucili oni, iż mapa wykonana przez inż. J.S. jest błędna, gdyż uwidoczniona na niej działka nr [...] nie zawiera w / w drogi oznaczonej jako działka nr [...]. Do wniosku dołączono m. in. mapę sytuacyjną działek nr [...] i nr [...] oraz wypis z rejestru gruntów, w którym wpisano gminę M. jako posiadacza samoistnego działki nr [...].
Po kolejnej wymianie korespondencji wnioskodawców z Urzędem Miasta M. i Starostą W., któremu przekazano sprawę według właściwości, pismem z dnia 29 marca 2005 r. W. M. i R. M. wnieśli o wprowadzenie zmiany w rejestrze ewidencji gruntów polegającej na wpisaniu ich jako władających działką nr [...] jako spadkobierców J.M. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że właścicielem działki scaleniowej nr [...] oraz działki nr [...], która wydzielona została z działki nr [...] był J.M.. Obecnie jej właścicielami są zaś spadkobiercy po J. M. – W. M. i R. M. Pismem z dnia 30 maja 2005 r. C. M., W. M. i R. M. wnieśli o wprowadzenie zmiany w rejestrze ewidencji gruntów polegającej na wpisaniu ich jako władających działką nr [...] w miejsce gminy M.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż działka nr [...] została wydzielona z działki scaleniowej nr [...], której władającym był J. M., a nie gmina M. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Starosta W. odmówił dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów dotyczącej działki nr [...] polegającej
IV SA/Wa 126/07 na wykreśleniu z pozycji rejestrowej [...] jako władającego gminę M. i wpisaniu w jej miejsce jako władających C. M., W. M. i R. M. W uzasadnieniu powyższej decyzji Starosta W. podniósł, że C. M., W. M. i R. M. wystąpili z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów miasta M. poprzez wykreślenie jako władającego działką nr [...] i wpisanie w / w wnioskodawców jako władających powyższą działką. Z uwagi na fakt, że nie dostarczono dokumentów świadczących, że przedmiotowa działka nr [...] stanowi własność wnioskodawców odmówiono wprowadzenia do ewidencji gruntów żądanej zmiany.
Wnioskodawcy odwołali się od powyższej decyzji i wnieśli o wpisanie ich w ewidencji gruntów jako właścicieli działki nr [...], jako spadkobierców J.M..
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę W. W uzasadnieniu wskazano, iż pisma - wnioski państwa Mank nie precyzowały żądania. W niektórych pismach zainteresowani występowali o wpisanie ich jako właścicieli działki nr [...], a w innych - jako władających. Obowiązkiem organu było natomiast ustalenie treści tego żądania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Starosta W. dokonał zmiany w operacie ewidencji gruntów dotyczącej władającego działką nr [...] z obrębu [...] miasta M., polegającej na wykreśleniu w pozycji rejestrowej [...] gminy M. jako władającego w / w działką i wpisał jako władającego J.M..
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że C. M., W. M. i R. M. wystąpili z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów miasta M. poprzez wykreślenie jako władającego działką nr [...] i wpisanie w / w wnioskodawców jako władających powyższą działką. Działka ta jest zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczona pod budowę ulicy (droga lokalna). Zgodnie z zapisami w rejestrze gruntów z 1971 r. jako osoba władająca działką nr [...] (obecna działka nr [...]) ujawniony jest J. M. W związku z tym, że nie został przedstawiony żaden dokument potwierdzający tytuł własności, ani J. M., ani wnioskodawcy nie mogą być wpisani w operacie ewidencji gruntów jako właściciele działki nr [...].
IV SA/Wa 126/07
W odwołaniu od powyższej decyzji C. M., W. M. i R. M. podnieśli, iż płacą podatki za działkę nr [...] i posiadają księgę wieczystą.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, że jako władający działką nr [...], której część stanowi obecna działka nr [...], ujawniony był J. M. i taki wpis przywrócono. Ujawnienie w ewidencji gruntów osób władających gruntem na podstawie postanowienia sądowego o nabyciu praw do spadku po J. M. nie jest możliwe, ponieważ spadkobranie nie donosi się do władania gruntem, lecz do prawa własności, które nie zostało udokumentowane na rzecz C. M., W. M. i R. M. Organ zaznaczył, że fakt, iż działka nr [...] wchodziła w skład działki scaleniowej nr [...] nie przesądza o prawie własności do niej, gdyż przez scalenie gruntów nie uzyskuje się tytułu własności.
W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] listopada 2006 r. C. M., W. M. i R. M. zarzucili naruszenie art. 107 k. p. a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności mapy scaleniowej z 1938 r. oraz brak odniesienia do różnic, jakie wskazują odwołujący, pomiędzy stanem faktycznym a prawnym wynikającym z faktu władania działką nr [...] i nr [...] a mapą geodezyjną sporządzoną przez Geodetę J.S. i utworzeniem działki nr [...].
Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, że skarżący nabyli prawo do wpisania ich jako właścicieli w / w działek, w tym działki nr [...] na podstawie wpisu dokonanego w księdze wieczystej nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że działka nr [...] nie ma uregulowanego stanu prawnego, gdyż brak jest co do niej tytułu własności. Decyzja organu pierwszej instancji skorygowała nieprawidłowy zapis wykazujący gminę M. jako władającego działką nr [...], natomiast uzyskanie jej własności może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowym, a nie przez zmianę deklaratywnego zapisu w ewidencji gruntów. Organy rejestrują bowiem jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, natomiast same nie mogą rozstrzygać uprawnień do gruntu.
IV SAM/a 126/07
Na rozprawie w dniu 19 marca skarżąca C.M. oświadczyła, że J. M. zmarł w 1976 r. oraz że nie było wolą skarżących, aby został on wpisany jako właściciel działki nr [...], ale żeby to prawa skarżących zostały ujawnione w ewidencji gruntów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " p. p. s. a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego przez ich uchylenie, gdyż organy wbrew obowiązkom wynikającym z art. 7 k. p. a. i art. 77 k. p. a. nie podjęły wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Po pierwsze, organ nie ustalił żądania wnioskodawców. W jednych bowiem pismach kierowanych do organu żądano ich wpisania w ewidencji gruntów jako władających działką nr [...] (tak w pismach z dnia 29 marca 2005 r., 30 maja 2005 r.,), a w innych - jako jej właścicieli (np. w odwołaniu od decyzji Starosty W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...]). Także w samej skardze wnioskodawcy zażądali wpisania ich do ewidencji gruntów jako właścicieli działki nr [...]. W związku z tym stwierdzić należy, że pomimo wcześniejszego uchylenia decyzji Starosty W. m. in. z powodu nieustalenia żądania wnioskodawców, wątpliwość ta nie została w przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyjaśniona.
Po drugie, organ nie ustalił stron postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 k. p. a stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny
IV SAM/a 126/07 lub obowiązek. Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu, na który żąda czynności organu lub, którego dotyczy postępowanie. Wnioski z żądaniem zmiany zapisu w ewidencji gruntów kierowane do organu były bowiem podpisane raz tylko przez W. M. i R. M. (wniosek z dnia 29 marca 2005 r.), a raz przez trzech wnioskodawców – C. M., W. M. i R. M. (ponowienie wniosku z dnia 30 maja 2005 r.).
Po trzecie, we wnioskach o zmianę zapisu w ewidencji gruntów dotyczących działki nr [...] nie było żądania wpisania jako władającego bądź właściciela J.M., który zmarł w 1976 r. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.) ilekroć w tej ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Wynika z tego, że informacje w ewidencji gruntów mają być aktualne i nie mogą być do niej wprowadzane zapisy dotyczące osób, które zmarły. Wpisanie zatem przez organ informacji nieaktualnej jest naruszeniem powyższego przepisu.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ ustali, kto jest stroną postępowania administracyjnego oraz jakie jest jej żądanie wnioskodawców.
Niewyjaśnienie przez organ, kto jest stroną postępowania administracyjnego oraz jakie jest żądanie strony jest naruszeniem art. 28 k. p. a. w związku z art. 7 k. p. a. i art. 77 § 1 k. p. a., dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c p. p. s. a. orzekł, jak w sentencji.