Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 25 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 126/13

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z [...] lipca 2012 r. o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia skarżącemu M. P. zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

1. - wnioskiem złożonym [...] września 2011 r. skarżący wystąpił do Wojewody M. o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - wniosek uzasadnił posiadaniem polskiego pochodzenia;
2. - decyzją z [...] stycznia 2012 r. na podstawie art. 52 ust. 5 w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997r., Nr 78, poz. 483) w zw. z art. 71b ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573 ze zm.) oraz art. 104 § 1 K.p.a. Wojewoda M. odmówił udzielenia skarżącemu zezwolenia stwierdzając, że w świetle art. 5 stosowanej subsydiarnie ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz.U. z 2004 r., Nr 53, poz. 532 ze zm.), skarżący miał obowiązek wykazać, że co najmniej jedno z rodziców lub dziadków skarżącego albo dwoje jego pradziadków było narodowości polskiej oraz wykazać swój związek z polskością; ponieważ skarżący - dokumentując jedynie polską narodowość jednej z prababek – nie spełnił obu powyższych warunków, brak było podstaw do udzielenia skarżącemu przedmiotowego zezwolenia;
3. - decyzją ostateczną z [...] marca 2012 r. organ odwoławczy - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję organu I. instancji, podnosząc jednocześnie, że decyzją z [...] grudnia 2010 r. organ I. instancji udzielił matce skarżącego – N. P. zezwolenia na osiedlenie się w trybie art. 52 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez co należało uznać posiadanie przez skarżącego polskiego pochodzenia za udowodnione;
4. - wnioskiem złożonym [...] maja 2012 r. skarżący wystąpił ponownie do Wojewody M. o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, motywując wniosek polskim pochodzeniem;
5. - decyzją z [...] lipca 2012 r. organ I. instancji na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył wszczęte w sprawie postępowanie administracyjne wskazując, że sprawa zezwolenia na osiedlenie się skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej została uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną, wobec czego, z uwagi na treść art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe.

W zaskarżonej decyzji ostatecznej z [...] listopada 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców:

1. - uznał, że kolejne postępowanie w sprawie o udzielenie skarżącemu przedmiotowego zezwolenia na osiedlenie się jest bez wątpienia tożsame pod względem podmiotowym z postępowaniem zakończonym decyzją ostateczną organu II. instancji z dnia [...] marca 2012 r., bowiem oba wnioski tyczą tej samej osoby, tego samego tytułu pobytowego (zezwolenie na osiedlenie się) oraz tych samych okoliczności (polskie pochodzenie), a przy tym nie uległy zmianie przepisy stanowiące podstawę udzielenia zezwolenia – organ odwoławczy powołał się na treść rozważań tut. Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] grudnia 2011 r. zapadłego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1602/11: "aby można było mówić o bezprzedmiotowości postępowania musi istnieć tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a także niezmieniony stan prawny (...). Tożsamość przedmiotowa polega na niezmienionym stanie faktycznym. Oznacza to, że pomiędzy datą wydania decyzji ostatecznej, a datą wszczęcia nowego postępowania nie uległy zmianie żadne elementy stanu faktycznego, istotne z punktu widzenia mających zastosowanie przepisów prawa.";
2. - uznał, wobec powyższego, za wskazane ustaleni istnienia ewentualnej tożsamości przedmiotowej obu postępowań: stwierdził, że wyłączną podstawą odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się, było stwierdzenie przez organ II. instancji, iż skarżący nie wykazał posiadania związków z polskością; skoro zaś od dnia wydania decyzji ostatecznej przez organ II. instancji, tj. od [...] marca 2012 r. do [...] maja 2012 r., tj. do dnia złożenia ponownego wniosku o udzielenie skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się, upłynęły dwa miesiące, tak krótki upływ czasu nie pozwala stwierdzić, że stan faktyczny sprawy w zakresie posiadanych przez stronę związków z polskością mógł ulec na tyle istotnej zmianie, aby przyjąć, że chodzi o nową sprawę administracyjną;
3. - organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę na to, że w toku postępowań przed organami obu instancji, skarżący nie powoływał się na nowe fakty, ani okoliczności mogące przemawiać za tym, że sytuacja skarżącego co do jego związków z polskością uległa istotnej zmianie; nie stwierdził przy tym naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa proceduralnego, czy materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję zarzucono organowi odwoławczemu niewłaściwą interpretację art. 105 § 1 K.p.a., obrazę art. 35 § 3 oraz art. 7 i art. 80 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 76 § 1 K.p.a., podnosząc, że:

1. - skoro w decyzji z dnia [...] marca 2012 r. organ odwoławczy - odmiennie od stanowiska organu I. instancji zajętego w decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. - uznał skarżącego za osobę mającą polskie pochodzenie, konieczne stało się przeprowadzenie postępowania mającego na celu wykazanie związków skarżącego z polskością, tj. postępowania przedmiotowo różnego od postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] marca 2012 r.
2. - skarżący wykazałby swoje związki z polskością, gdyby mógł złożyć wyjaśnienia w ramach nowego przesłuchania;
3. - organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania bowiem nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy - winien był bowiem wziąć pod rozwagę także zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły od dnia wydania decyzji przez organ I. instancji do dnia wydania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Sąd podziela w całości argumentację organu II. instancji przedstawioną w uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2012 r. i przyjmuje ją za swoją.

Jak wykazano powyżej, organ odwoławczy w decyzji z [...] marca 2012 r. podzielił stanowisko organu I. instancji, zgodnie z którym skarżący nie spełniał warunku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji – skarżący nie wykazał istnienia u niego związku z polskością. W ocenie Sądu okoliczność ta generalnie mogła ulec zmianie w czasie, zatem obowiązkiem organów obu instancji - w przebiegu ponownie wszczętego postępowania w sprawie - było ustalenie, czy istotnie związek skarżącego z polskością zaistniał. Jednakowoż przed przystąpieniem do dokonania powyższej oceny, należało ustalić, czy – w świetle całokształtu zebranego materiału w pierwszym toczącym się postępowaniu w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się - upływ czasu od pierwszej decyzji ostatecznej w sprawie czynił powyższą zmianę w ogóle możliwą.

Organ odwoławczy uznał, że dwumiesięczny okres dzielący decyzję ostateczną zapadłą w sprawie od dnia ponownego wystąpienia przez skarżącego z przedmiotowym wnioskiem jest zbyt krótki, aby mogło dojść w ogóle do zmiany okoliczności, gdy chodzi o związek skarżącego z polskością, przez co uznał tożsamość przedmiotową (tożsamość podmiotowa pozostawała poza sporem) obu spraw administracyjnych. W powyższej kwestii, zdaniem Sądu, zasadnie zwrócono w skardze uwagę na to, że organ II. instancji winien był dokonać oceny stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a nie istniejącego w dniu wystąpienia przez skarżącego z przedmiotowym wnioskiem. Skutkowałoby to wydłużeniem się okresu, w którym mogła nastąpić zmiana badanych okoliczności, z dwu miesięcy do nie całych 7 miesięcy ([...] marca 2012 r. – [...] listopada 2012 r.). Jednakowoż kwestia ta, zdaniem Sądu, jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy – około półroczny okres jest i tak zbyt krótki, aby w świetle całokształtu okoliczności sprawy, można było mówić o zaistnieniu związku skarżącego z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów; czas ten mógłby, co najwyżej, posłużyć pogłębieniu wiedzy encyklopedycznej skarżącego o Polsce.

Tym samym należało uznać, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2012 r. i utrzymać w mocy decyzję organu I. instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego w trybie art. 105 § 1 K.p.a.

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.