Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2013 r. A. S. zwrócił się do Archiwum Narodowego w [...] Oddział w [...] o odszukanie oraz przesłanie kopii pozwolenia na użytkowanie oraz jakichkolwiek dokumentów dotyczących budynku położonego przy ul. [...] w [...].
Dyrektor Archiwum Narodowego w [...], działając przez upoważnionego Kierownika Oddziału, postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał podanie do Starostwa Powiatowego w [...] celem załatwienia zgodnie z właściwością, z uwagi na brak w zasobie danych niezbędnych do załatwienia sprawy.
Na postanowienie Dyrektora Archiwum Narodowego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. zażalenie złożył A. S. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych postanowieniem znak: [...], z dnia [...] lipca 2013 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Archiwum Narodowego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], w sprawie przekazania podania do Starostwa Powiatowego w [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych wskazał na treść art. 65 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Organ wskazał jednocześnie, że zawiadomienie takie ma mieć formę pisma, którym informuje się o braku właściwości organu, który otrzymał podanie w sprawie oraz o tym, że właściwy do rozpatrzenia podania jest inny organ. Pismo takie powinno zawierać uzasadnienie.
Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych zwrócił uwagę, że organ I instancji posłużył się przepisem art. 65 § 1 k.p.a. w brzmieniu nieobowiązującym od 11 kwietnia 2011 r., na skutek nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] lipca 2013 r. wniósł A. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2014r. Sygn. akt IV SA/Wa 250/14 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 65 § 1 k.p.a., w brzmieniu ustalonym przez ustawę z 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011r., nr 6, poz.
18) obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Oznacza to, że organ administracji publicznej, który uznał się za niewłaściwy, nie wydaje zaskarżalnego postanowienia o przekazaniu podania organowi właściwemu (jak było przed zmianą obowiązującą od dnia 11 kwietnia 2011r.), lecz zawiadamia na piśmie wnoszącego podanie o tym, że przekazał jego podanie organowi właściwemu. Konieczne jest, aby zawiadomienie o przekazaniu zawierało uzasadnienie. Organ przekazujący podanie powinien zatem nie tylko wskazać organ właściwy do rozpatrzenia podania, ale także przedstawić powody, dla których uznał się za niewłaściwy, i powody, dla których właściwy jest organ wskazany w zawiadomieniu o przekazaniu podania.
W przedmiotowej sprawie, organ I instancji niezgodnie zatem z unormowaniem wynikającym z art. 65 § 1 k.p.a. wydał postanowienie o przekazaniu podania skarżącego z dnia 25 kwietnia 2013 r. do Starostwa Powiatowego w [...] celem załatwienia zgodnie z właściwością.
Zaskarżone postanowienie zostało zaś wydane w wyniku wniesienia środka odwoławczego od postanowienia o przekazaniu podania do organu właściwego. W związku z wniesieniem zażalenia organ odwoławczy rozpoznał sprawę co do meritum i zajął w tym zakresie stanowisko. Tymczasem w myśl art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje na postanowienie tylko gdy przewiduje to konkretny przepis. Natomiast art. 65 § 1 k.p.a. nie przewiduje zaskarżenia zawiadomienia o przekazaniu podania do organu właściwego.
Na błędnie wydane przez organ I instancji postanowienie, zamiast zawiadomienia, nie przysługiwał więc środek odwoławczy w postaci zażalenia.
W tej sytuacji, Sąd wskazał, że organ odwoławczy, rozpatrując sprawę na skutek zażalenia wniesionego na postanowienie Dyrektora Archiwum Narodowego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., działał bez podstawy prawnej, co oznacza, że orzeczenie dotknięte jest wadą nieważności, w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ administracji, wobec wniesienia środka odwoławczego (w następstwie błędnego wydania przez organ I instancji postanowienia i pouczenia skarżącego o możliwości wniesienia zażalenia), winien był stwierdzić niedopuszczalność wniesienia zażalenia w myśl art. 134 w związku z art. 144 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. znak: [...] Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a, w wyniku ponownego rozpoznania zażalenia Pana A. S. z dnia [...] maja 2013 r. na postanowienie Dyrektora Archiwum Narodowego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. (znak: [...]) w sprawie przekazania podania do Starostwa Powiatowego w [...] - stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy i wskazał, że na zawiadomienie o przekazaniu podania do organu właściwego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a, nie przysługuje zażalenie.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S., zarzucając mu naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez nieuwzględnienia mocy wiążącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2014 r. potwierdzającego bezprawność postanowienia Dyrektora Naczelnych Archiwów Państwowych szczegółowo wskazanego w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 listopada 2014 r. Skarżący wniósł o uchylnie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu wydania merytorycznej decyzji o istnieniu bądź nie istnieniu koniecznych dla niego dokumentów, a w przypadku ich braku jako przesłanek dla właściwego organu do wniesienia do sądu wniosku o odtworzenie brakujących akt.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Ponadto w rozpatrywanej sprawie należy odwołać się do treści art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W rozpoznawanej sprawie, wyrokiem z dnia wyrokiem z dnia 13 listopada 2014r. Sygn. akt IV SA/Wa 250/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność postanowienia Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] lipca 2013 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a., uchylającego postanowienie Dyrektora Archiwum Narodowego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], w sprawie przekazania podania do Starostwa Powiatowego w [...] i umarzającego postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, wprost, że zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 65 § 1 k.p.a., w brzmieniu ustalonym przez ustawę z 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011r., nr 6, poz.
18) obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Oznacza to, że organ administracji publicznej, który uznał się za niewłaściwy, nie wydaje zaskarżalnego postanowienia o przekazaniu podania organowi właściwemu (jak było przed zmianą obowiązującą od dnia 11 kwietnia 2011r.), lecz zawiadamia na piśmie wnoszącego podanie o tym, że przekazał jego podanie organowi właściwemu. Konieczne jest, aby zawiadomienie o przekazaniu zawierało uzasadnienie. Organ przekazujący podanie powinien zatem nie tylko wskazać organ właściwy do rozpatrzenia podania, ale także przedstawić powody, dla których uznał się za niewłaściwy, i powody, dla których właściwy jest organ wskazany w zawiadomieniu o przekazaniu podania. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu organ I instancji niezgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 65 § 1 k.p.a. wydał więc postanowienie o przekazaniu podania skarżącego z dnia 25 kwietnia 2013 r. do Starostwa Powiatowego w [...] celem załatwienia zgodnie z właściwością, zamiast przekazać podanie do organu właściwego i zawiadomić o tym wnoszącego podanie w formie pisma z uzasadnieniem.
Ponadto Sąd zauważył, że na takie rozstrzygnięcie nie przysługuje zażalenie. Okoliczność, zatem iż Dyrektor Archiwum Narodowego w [...], błędnie pouczył skarżącego o przysługującym mu środku zaskarżenia nie zmienia faktu, iż wniesione przez niego zażalenie nie mogło być rozpoznane. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w w/w wyroku z dnia 13 listopada 2014r. stwierdzając nieważność postanowienia Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] lipca 2013 r. wskazał wprost co winien był uczynić Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych z takim zażaleniem a mianowicie cyt. " Organ administracji, wobec wniesienia środka odwoławczego (w następstwie błędnego wydania przez organ I instancji postanowienia i pouczenia skarżącego o możliwości wniesienia zażalenia), winien był stwierdzić niedopuszczalność wniesienia zażalenia w myśl art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. "
Jak wynika z akt sprawy po otrzymaniu w/w wyroku, zaskarżonym obecnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a, stwierdził niedopuszczalność zażalenia Pana A. S. z dnia [...] maja 2013 r. na postanowienie Dyrektora Archiwum Narodowego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. (znak: [...]) w sprawie przekazania podania do Starostwa Powiatowego w [...], wskazując w uzasadnieniu, że na rozstrzygnięcie organu I instancji nie przysługiwało zażalenie. W ocenie zatem orzekającego obecnie Sądu, postanowienie to jest zgodne z przepisami prawa oraz, wbrew zarzutom zawartym w skardze, z wytycznymi zawartymi w wyroku Sądu z 13 listopada 2014r.
Na marginesie należy wskazać, iż Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych z uwagi na niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego zażalenia, nie mógł tak jak domaga się tego skarżący przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, w celu wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie istnienia bądź nie żądanych przez skarżącego dokumentów, a w przypadku ich braku określenia przesłanek dla organu właściwego do wniesienia do sądu wniosku o odtworzenie brakujących akt. Postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia nie ma bowiem charakteru merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sprawy, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że zażalenie nie może zostać rozpoznane.
Z tych względów, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi odwoławczemu zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zaskarżonego postanowienia.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.