Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...] Główny Geodeta Kraju uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. i umorzył postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków miasta S. obręb O., dotyczących działek nr [...] i nr [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu wznowieniowym wobec decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. znak [...] o wprowadzeniu zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków miasta S. obręb O. dot. przebiegu granic i powierzchni m.in. działki nr [...] - stanowiącej własność H. W. i działki nr [...] – stanowiącej własność I. K., wynikających ze scalenia i podziału dokonanego w 1972 r. Powołaną decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. określono ponadto przebieg granicy między działkami nr [...] i [...].
O wznowienie postępowania w zakresie wyznaczenia granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] położonymi w dzielnicy [...] wystąpiła w piśmie z dnia 22 sierpnia 2002 r. I.K., powołując się na odnalezienie znaku granicznego podczas remontu istniejącego ogrodzenia, który nie był uwzględniony przy określaniu przebiegu granicy w decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. W piśmie z dnia 25 września 2002 r. I. K. (ojciec I. K.), działający w imieniu I. K., sprecyzował wniosek o wznowienie postępowania podając, iż w czasie dokonywania remontu ogrodzenia swojej działki nr [...], graniczącej z działką nr [...] i nr [...], w sierpniu 2001 r. odkrył przysypany ziemią, znak graniczny zastabilizowany w 1972 r. podczas scalenia i podziału nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wznowił postępowanie zakończone swoją decyzją z dnia [...] września 2000 r. i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] września 2000 r. W uzasadnieniu podano, że wnioskodawca, jako właściciel działki nr [...], pozostaje w sporze granicznym z właścicielem działki nr [...], a spory graniczne rozstrzygane są w postępowaniu rozgraniczeniowym, a nie w postępowaniu o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków.
W wyniku odwołania złożonego przez I.K., Główny Geodeta Kraju uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem dokonania oceny, czy powołana przez Skarżącą okoliczność odnalezienia znaku granicznego spełnia przesłanki do wznowienia postępowania i jaki charakter ma odnaleziony znak graniczny.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] września 2000 r. oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. w części dot. wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie powierzchni i granic działek nr [...] i [...], i w tym zakresie orzekł o wprowadzeniu zmian dot. powierzchni i konfiguracji działek nr [...] i nr [...] w sposób określony w dokumentacji geodezyjnej włączonej do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. za nr [...] (wariant 2).
Od powołanej decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. I.K. ponownie złożyła odwołanie do Głównego Geodety Kraju, który decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem na konieczność dokonania oceny dokumentacji źródłowej w zakresie rozbieżności położenia punktu granicznego nr [...] wyznaczonego w dokumentacji z jego położeniem na gruncie oraz położenia sąsiadujących punktów, w tym punktu nr [...].
Po kolejnym ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] września 2000 r. oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. w części dot. wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie powierzchni i granic działek nr [...] i [...], i w tym zakresie ponownie orzekł o wprowadzeniu zmian dot. powierzchni i konfiguracji działek nr [...] i nr [...] w sposób określony w dokumentacji geodezyjnej włączonej do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. za nr [...] (wariant 2). W uzasadnieniu podkreślono, iż żądanie skarżącej I. K. może być rozstrzygnięte jedynie w drodze postępowania rozgraniczeniowego.
I. K., kolejny raz złożyła odwołanie do Głównego Geodety Kraju, który decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. i umorzył postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków miasta S. obręb O., dotyczących działek nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu wskazano na przekroczenie jednomiesięcznego terminu do wnioskowania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2000 r., który powinien być liczony od sierpnia 2001 r., kiedy to I. K. (ojciec Skarżącej) odkrył sporny znak graniczny, a nie od sierpnia 2002 r., kiedy to I. K. miała dowiedzieć się od swojego ojca o odkryciu przez niego znaku granicznego.
W skardze na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] kwietnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Iw. K. wniosła alternatywnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu braku na niej oznaczenia i podpisu osoby upoważnionej do jej wydania, względnie o uchylenie decyzji z powodu naruszenia art. 8 kpa, poprzez działanie organu w sposób nie budzący zaufania obywatela do organów państwa oraz art. 148 §1 kpa, poprzez błędne uznanie uchybienia terminu do wnioskowania o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że odkrycie spornego znaku granicznego przez I. K.(ojca Skarżącej), nie jest tożsame w czasie z uzyskaniem wiadomości o tej okoliczności przez Skarżącą. Informacje tę Skarżąca uzyskała od swojego ojca dopiero w sierpniu 2002 r. i dlatego dopiero wtedy złożyła niezwłocznie wniosek o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju, ustosunkowując się do zarzutów Skarżącej, wniósł o oddalenie skargi. Poddano przy tym w wątpliwość twierdzenie Skarżącej o dowiedzeniu się przez nią o odkryciu znaku granicznego, dopiero po upływie roku od zaistnienia tej okoliczności
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 148 §1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Właściwy w sprawie organ administracji, po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, zobowiązany jest zatem w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy wniosek spełnia przesłanki do wznowienia postępowania, a więc czy wniosek pochodzi od strony, i czy wniosek złożony został z zachowaniem terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Ocena zachowania terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania dokonywana jest poprzez ustalenie przez organ orzekający, kiedy strona wnioskująca dowiedziała się o okoliczności mającej stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
W zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. organ stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2000 r. złożony został z uchybieniem jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 §1 kpa. Taki wniosek organ wyprowadził, nie dając wiary twierdzeniom Skarżącej o dowiedzeniu się od swojego ojca o okoliczności odkrycia znaku granicznego dopiero po upływie roku od dnia dokonanego odkrycia, z okoliczności, w której ojciec Skarżącej, I. K. dokonywał w sierpniu 2001 r. remontu swojego ogrodzenia na odcinku przylegania do działki nr [...] – stanowiącej własność I. K. i działki nr [...] – stanowiącej własność H.W., z którą I. K. pozostaje w sporze co do przebiegu granicy. Dopiero jednak w odpowiedzi na skargę organ podniósł, że ojciec Skarżącej, zawiadamiając w dniu odkrycia znaku granicznego w sierpniu 2001 r. H. W. o dokonanym odkryciu, przywiązywał na tyle dużą wagę do tej okoliczności, iż wydaje się nie prawdopodobne, aby Skarżącą, jako swoją córkę, zamieszkującą na działce nr [...], pozostającą w sporze granicznym z H. W., zawiadomił dopiero po upływie roku od dokonanego odkrycia. Zwłaszcza, że sprawa sporu granicznego, a więc i wagi dokonanego odkrycia, była dobrze znana ojcu Skarżącej, jako jej pełnomocnikowi w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] września 2000 r.
Z akt sprawy, jak i z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby twierdzenie Skarżącej o dowiedzeniu się o okoliczności odkrycia znaku granicznego od swojego ojca dopiero w sierpniu 2002 r., a więc w rok po dokonanym przez niego odkryciu, zostało przez organ orzekający zweryfikowane jakimkolwiek środkiem dowodowym, określonym w art. 75 §1 kpa, lub jedną z czynności dowodowych, określonych w art. 86 lub w art. 89 §2 kpa.
Okoliczności sprawy wskazują wprawdzie na dużą determinację stron w ostatecznym rozstrzygnięciu sporu co do przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...]. Dlatego też, skoro Skarżąca zamieszkuje na działce o spornej granicy z działką H. W., natomiast ojciec Skarżącej, mający rozeznanie w istniejącym sporze granicznym, powiadomił w dniu odkrycia znaku granicznego z działką nr [...] jej właścicielkę H. W., to okoliczności te mogą usprawiedliwiać wnioskowanie, że I. K. niezwłocznie poinformował o swoim odkryciu także swoją córkę I. K. Mając za podstawę art. 7 i art. 77 §1 kpa, organ orzekający nie może jednak skutecznie podważać twierdzenia Skarżącej, bez przeprowadzenia w tym względzie postępowania wyjaśniającego na okoliczność, od której zależy dopuszczalność wznowienia postępowania. W kilkakrotnie toczącym się postępowaniu wyjaśniającym przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] oraz przed Głównym Geodetą Kraju, mimo przeprowadzania rozpraw administracyjnych, organy orzekające nie uzyskały dowodu przeczącego twierdzeniom Skarżącej o terminie uzyskania przez nią informacji o odkryciu dokonanym przez jej ojca.
Samo zaś prawdopodobieństwo niezwłocznego dowiedzenia się przez Skarżącą o okoliczności powołanej za podstawę do wznowienia postępowania – wskazywane przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję – nie jest wystarczające do stwierdzenia, że Skarżąca uchybiła terminowi jednego miesiąca określonemu w art. 148 §1 kpa.
Zaniechanie przez organ drugiej instancji przeprowadzenia dowodu na okoliczność terminu dowiedzenia się przez Skarżącą o odkryciu znaku granicznego, jako okoliczności powołanej za podstawę do wznowienia postępowania, stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 §1 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia dokonanego w zaskarżonej decyzji. Przyjęcie zaś przez organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji, że odkrycie znaku granicznego przez ojca Skarżącej w sierpniu 2001 r., skutkuje uchybieniem jednomiesięcznego terminu do wnioskowania o wznowienie postępowania w sierpniu 2002 r., stanowi naruszenie art. 107 §3 w zw. z art. 148 §1 kpa, które również mogło mieć wpływ na wynika rozstrzygnięcia. Organ orzekający w żaden bowiem sposób nie uzasadnił, dlaczego odmówił wiarygodności twierdzeniom Skarżącej o dowiedzeniu się przez nią dopiero w sierpniu 2002 r. o odkryciu przez jej ojca znaku granicznego w sierpniu 2001 r.
Wskazanie na okoliczności uzasadniające sposób rozstrzygnięcia sprawy, dopiero w odpowiedzi na skargę, nie może być uznane za spełniające wymóg z art. 107 §3 kpa zawarcia stosownego uzasadnienia w treści samej decyzji.
Dostrzeżenie zaś przez organ drugiej instancji okoliczności przyjętej za podstawę do umorzenia postępowania wznowieniowego, bez przeprowadzenia w tym względzie postępowania dowodowego, dopiero przy trzecim rozpatrywaniu sprawy z odwołania Skarżącej, stanowi także naruszenie art. 8 kpa, kiedy to strona miała prawo oczekiwać merytorycznego rozpatrzenia sprawy, gdy organ odwoławczy już dwa razy przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia, udzielając organowi pierwszej instancji wskazówek co do podejmowania czynności dowodowych w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy.
Sąd nie podziela natomiast zarzutu Skarżącej o zaistnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z powodu braku oznaczenia i podpisu osoby upoważnionej do jej wydania. Po pierwsze, brak podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji oznacza, że nie jest to, w świetle art. 107 §1 kpa, decyzja administracyjna. Po drugie, Skarżącej doręczono podpisaną decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. w dniu 20 maja 2005 r., czego Skarżąca nie kwestionuje.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ drugiej instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe, z wykorzystaniem wszelkich środków dowodowych, jakie okażą się niezbędne, do ustalenia terminu, w jakim Skarżąca dowiedziała się o okoliczności odkrycia spornego znaku granicznego, aby na tej podstawie dokonać oceny dopuszczalności rozpatrzenia odwołania w zakresie merytorycznych zarzutów.