Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 27 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1294/15

Uzasadnienie

24 czerwca 2014 r. Skarżący wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Cudzoziemiec podpisał wniosek m. in. w części D pkt XIII z zaznaczoną przeczącą odpowiedzią na pytanie, czy był karany sądownie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co podtrzymał podczas przesłuchania.

Decyzją z [...] października 2014 r. Wojewoda [...] odmówił Aplikantowi udzielenia zezwolenia.

Cudzoziemiec wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z [...] lutego 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że:

1. - wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 2012 r. Aplikanta uznano za winnego popełnienia wykroczenia z art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149), za co wymierzono mu karę grzywny w wysokości 700 zł,
2. - powyższy wyrok został doręczony Cudzoziemcowi 24 października 2012 r., a grzywna została przezeń uiszczona 19 sierpnia 2013 r. (co wynika z pisma Sądu Rejonowego w [...] z 19 września 2014 r.); zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2013 r., poz. 482) ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania kary, w związku z czym uważa się je za niebyłe dopiero od 19 sierpnia 2015 r. (wniosek złożono w 2014 r.),
3. - Aplikant we wniosku podał nieprawdę, że nie był karany sądownie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i w zeznaniu z 22 października 2014 r. podtrzymał to stanowisko (zeznał, że toczy się przeciwko niemu postępowanie przed sądem, które jeszcze się nie zakończyło),
4. - we wniosku pytania o karalność (część D pkt XIII i pkt XIV) zostały sformułowane jednoznacznie i zrozumiale, a ich treść wskazuje, że nałożono na wnioskodawcę obowiązek poinformowania o szeroko pojętej karalności przed sądem: nie tylko za przestępstwa, ale i za wykroczenia; w przypadku jakichkolwiek wątpliwości Aplikant jest zobowiązany zwrócić się o pomoc w wypełnieniu wniosku do pracownika urzędu wojewódzkiego albo do zadania pytania przesłuchującej go osobie,
5. - zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego wykazujące niekaralność Aplikanta nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ w rejestrze tym nie umieszcza się orzeczeń uznających winę za wykroczenia,
6. - Cudzoziemiec był świadomy obowiązku podania we wniosku prawdziwych informacji oraz zeznania ich w toku postępowania, a także konsekwencji niezastosowania się do tego obowiązku, jako że podpisał wniosek zawierający w części G stosowne pouczenie w tym przedmiocie,
7. - informacje zawarte w części D pkt XIII i pkt XIV wniosku mają istotne znaczenie dla stwierdzenia, czy zachodzi przesłanka z art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013, poz. 1650 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o cudzoziemcach", tj. czy odmowa udzielenia zezwolenia jest uzasadniona względami obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Cudzoziemiec wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając:

1. - błędną wykładnię art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach, polegającą na przyjęciu karalności Skarżącego, mimo że w dniu składania wniosku Skarżący był uważany za niekaranego,
2. - art. 9, 11 i 86 w zw. z art. 83 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu skargi wskazano, że:

1. 1. za karanego uważa się jedynie osobę skazaną prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa, a nie wykroczenia; z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że Skarżący nie był karany;
2. 2. Skarżący ujawnił, że toczy się wobec niego postępowanie karne (jest oskarżony) i jest w nim on traktowany jako niekarany (adnotacja w akcie oskarżenia);
3. 3. ukaranie za wykroczenie nie oznacza skazania i nie obliguje strony do informowania o tym organu, chyba że zażąda on tego typu informacji poprzez wyraźne zadanie pytania o karalność za wykroczenie, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie (pytano jedynie o karalność przez sąd);
4. 4. w pkt XIV części D w odróżnieniu od pkt XIII tej części jest rozróżnienie między postępowaniem karnym a postępowaniem w sprawach o wykroczenie;
5. 5. Skarżący nie jest obywatelem polskim i nie są mu znane definicje prawne;
6. 6. podanie nieprawdziwej informacji musi być umyślne, aby można było odmówić udzielenia zezwolenia (Cudzoziemiec działał w przekonaniu o prawdziwości udzielonej informacji), tym bardziej że pytanie zadane podczas przesłuchania nie było precyzyjne (nie zadano expressis verbis pytania o ukaranie za wykroczenie - naruszono art. 86 w zw. z art. 83 K.p.a.);
7. 7. popełnione przez Skarżącego wykroczenie dotyczyło przepisów porządkowych i nie miało znacznej społecznej szkodliwości, o czym świadczy wymiar kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd oddalił skargę, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W sprawie generalnie niesporne są fakty - zadeklarowanie przez Cudzoziemca we wniosku z [...] czerwca 2014 r., że nie był karany sądownie oraz potwierdzenie tej okoliczności podczas przesłuchania. W takiej sytuacji trafnie wywiódł organ administracji, że zachodzą obligatoryjne przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia, wskazane w art. 100 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach.

Zgodnie z tym przepisem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy w postępowaniu w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy:

1. a) złożył on wniosek zawierający fałszywe informacje lub
2. b) zeznał on nieprawdę.

Ponowne przytaczanie wcześniej zreferowanej argumentacji organu byłoby zbędne.

Wobec podnoszonych zarzutów trzeba jedynie dodać, że nie mogła być uwzględniona przez Sąd argumentacja podnoszona przez Skarżącego z następujących przyczyn:

1. 1. niekaralność w kontekście pytania zadanego we wniosku i podczas przesłuchania ("Czy był Pan karany sądownie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?") oznacza niekaralność przed sądem i to niezależnie od tego, czy kara została wymierzona za przestępstwo czy za wykroczenie; w pytaniu nie było bowiem zróżnicowania co do rodzaju czynu, za który wymierzono karę; pojęcie "sądu" czy "ukarania" ma charakter powszechnie zrozumiały niezależnie od kultury, z jakiej wywodzi się Skarżący; w rozpoznawanej sprawie - wobec uiszczenia kary wynikającej z orzeczenia sądu - brak podstaw, aby uznać za prawdopodobne, aby Skarżący nie rozumiał charakteru zdarzenia;
2. 2. nie może mieć znaczenia, w kontekście powyższej okoliczności, że w Krajowym Rejestrze Karnym Skarżący figuruje jako niekarany ani że w toczącym się obecnie postępowaniu karnym jest on traktowany jako niekarany; istotnie, w ramach procedur szczególnych, pojęcie "niekaranie" miewa szczególne znaczenie (np. nie obejmuje wykroczeń), co wynika z treści szczegółowych regulacji; nie uprawnia to Skarżącego do odwołania się do tych szczególnych przypadków, skoro stosownego odesłania nie zawierają przepisy regulujące przedkładanie oświadczeń; stosownie do terminu przedawnienia wykroczenia (art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń) i terminu wykonania kary wykroczenie nie uległo przedawnieniu w dniu złożenia wniosku ani w dniu przesłuchania;
3. 3. zadane pytanie dotyczyło karalności przed sądem, a nie skazania;
4. 4. różnica w sformułowaniu pytań z pkt XIII i XIV części D wniosku jest spowodowana tym, że w pierwszym przypadku pytanie dotyczy postępowań przed sądem w ogóle, w których podsądny został ukarany, natomiast w pkt XIV dotyczy postępowań będących w toku; różnica ta nie jest tego rodzaju, aby przeciętny odbiorca tych pytań nie zrozumiał ich sensu; o ile znaczenie pytania zawartego w pkt XIII mogło dla Skarżącego budzić wątpliwości w kontekście informacji dotyczących także skazania za wykroczenie, stosowną niejasność usuwać musiało pytanie zawarte w pkt XIV, z którego treści wynika, że zakres zainteresowania organu obejmuje także kwestię wykroczeń; nie znajdowałoby racjonalnego wytłumaczenia, przy odwołaniu do zasad logicznego rozumowania, aby za informacje bez znaczenia uznano fakt skazania za wykroczenie, zaś zadawano pytanie o toczące się postępowania w tym zakresie; uwarunkowanie to musiał mieć na względzie Skarżący, o ile w istocie treść pytania z pkt XIII rodziła jego wątpliwości;
5. 5. nie ma w tym kontekście znaczenia, że Skarżący nie jest obywatelem polskim, jako że zna język polski w stopniu komunikatywnym (przyznał to podczas przesłuchania, które za jego zgodą było prowadzone w języku polskim) ani że nie są mu znane stosowne definicje prawne; w razie wątpliwości Skarżący mógł zasięgnąć rady pracownika urzędu, w którym złożył wniosek bądź uściślić zadane podczas przesłuchania pytanie; to wnioskodawca obowiązany jest do właściwej staranności przy wypełnianiu wniosku dotyczącego legalizacji jego pobytu w państwie obcym;
6. 6. brak podstaw do uznania, że podanie nieprawdziwych informacji nastąpiło nieumyślnie, ponieważ pytania były wystarczająco zrozumiałe dla przeciętnego odbiorcy; Aplikant w chwili składania wniosku winien dochować należytej staranności i w przypadku braku jasności co do treści zapisów zamieszczonych we wniosku był obowiązany zasięgnąć pomocy językowej czy prawnej lub zgłosić ten fakt osobie przyjmującej wniosek (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 1812/13, niepubl.);
7. 7. w świetle przesłanek z art. 100 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach - wobec wystąpienia ustawowych, obligatoryjnych przesłanek odmowy udzielenia zezwolenia - nie może mieć znaczenia stopień społecznej szkodliwości ani charakter wykroczenia, za które Skarżący został ukarany; niewątpliwie jednak informacje dotyczące skazania pozostają w związku z oceną przesłanki negatywnej dla wydania zezwolenia - jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach).

Organ nie naruszył powołanych w skardze przepisów postępowania, jako że pytanie zawarte we wniosku oraz zadane w czasie przesłuchania było jasne dla przeciętnego odbiorcy, stąd organ nie miał obowiązku jego precyzowania.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).