Uzasadnienie
J. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata albo radcy prawnego.
We wniosku skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem utrzymania małżonków są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 2.500 zł netto miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,36 ha.
W związku z tym, że informacje udzielone we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez skarżącego zostały ocenione przez referendarza sądowego jako niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, przez przedstawienie:
- 1. wyciągów z posiadanych przez niego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- 2. dokumentów potwierdzających wysokość świadczenia emerytalnego skarżącego i jego żony,
- 3. oświadczenia, czy skarżący, ewentualnie jego żona starali się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli tak, to czy otrzymała tę pomoc i w jakiej wysokości,
- 4. oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości - np. opłat związanych z eksploatacją domu (opłat za energię elektryczną, gaz).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący sprostował informację zawartą w formularzu, dotyczącą wysokości otrzymywanego świadczenia (1.500 zł) wskazując, że aktualnie otrzymuje on emeryturę w wysokości 2.298,75 zł. Sprostowanie dotyczyło również kwoty emerytury żony w wysokości 1.096,33 zł. Skarżący podał jednocześnie, że korzysta z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W 2013 r. otrzymał jednolitą płatność obszarową w wysokości 1.154,12 zł. Skarżący określił również kwotę miesięcznych wydatków ponoszonym w gospodarstwie domowym w wysokości 1.790,76 zł. Kwota ta nie obejmuje kosztów wyżywienia i innych niezbędnych wydatków. Dla zobrazowania informacji o wysokości miesięcznych wydatków skarżący dołączył dokumenty źródłowe.
Skarżący nie wykonał wezwania Sądu w zakresie nadesłania wyciągów z kont bankowych i lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy.
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2014 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy stwierdzając m. in., że skarżący:
- 1. ma zapewnione stałe źródła dochodu, nie jest wiec osobą ubogą, pozbawioną środków do życia. Uwzględniając nawet wysokość wskazanych przez skarżącego kosztów miesięcznego utrzymania - 1790,76 zł nie można uznać, że skarżący nie dysponuje wystarczającymi środkami aby ponieść jakiekolwiek koszty postępowania sądowego;
- 2. nie wykonał wezwania Sądu w sposób rzetelny, ponieważ nie nadesłał wyciągów z kont bankowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy ani nie złożył na tę okoliczność żadnych wyjaśnień. Z nadesłanych dokumentów źródłowych, w tym m. in. poleceń przelewu na rzecz M. w K. z dnia [...] grudnia 2013 r. wynika, że skarżący dokonał opłaty na rzecz tego podmiotu w formie przelewu. Domniemywać zatem należy, że posiada on rachunek bankowy, z którego wykonał ten przelew.
Wnioskodawca wniósł sprzeciw od wyżej wskazanego postanowienia podnosząc m. in., że:
- 1. nie jest w stanie ponieść kosztu fachowego pełnomocnika, którego chciałby mieć z uwagi na złożoność sprawy, brak wiedzy prawniczej i podeszły wiek,
- 2. posiada jedynie rachunek bankowy, na którym przechowywane są wyłącznie środki pochodzące z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Ponadto, zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W związku z powyższym należy zaznaczyć, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W ocenie Sądu wnioskodawca powyższej okoliczności nie wykazał.
Z informacji podanych przez skarżącego wynika, że łączny miesięczny dochód rodziny z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi 3.395,08 zł. Dochód ten służy do utrzymania 2 dorosłych osób. Nie jest to jedyny dochód małżonków, bowiem skarżący otrzymuje ponadto płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w 2013 r. otrzymał je w wysokości 1.154,12 zł). Oznacza to, że skarżący ma zapewnione stałe źródła dochodu, a więc nie jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia. Uwzględniając nawet wysokość wskazanych przez skarżącego kosztów miesięcznego utrzymania - 1790,76 zł nie można uznać, że skarżący nie dysponuje wystarczającymi środkami aby ponieść jakiekolwiek koszty postępowania sądowego, w tym koszty zastępstwa procesowego.
Ponadto należy wskazać, że skarżący mimo wezwania nie nadesłał wyciągu ze swego konta bankowego, na którym - zgodnie z jego oświadczeniem - znajdują się środki pochodzące z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd uznał, że oświadczenie wnioskodawcy w tej mierze nie jest wystarczające, a wyciąg z tego konta jest niezbędny do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy.
W związku z powyższym należy uznać, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy i jego rodziny nie została przez niego - mimo wezwania - w sposób zupełny wykazana, co nie pozwala na przyznanie prawa pomocy.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.