Uzasadnienie
M.G. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z prośbą o zwolnienie z obowiązku ponoszenia związanych z jej sprawą kosztów sądowych.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła argumenty świadczące - jej zdaniem - o zasadności wniesionej skargi. Podała, że jej trzyosobowa rodzina (ona, mąż i córka) utrzymuje się z kwoty 3.942,19 zł (brutto). Skarżąca otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie 2.692,19 zł (brutto), jej mąż -1.250,00 (brutto).
Wnioskodawczyni wyjaśniła, że jest właścicielem domu o pow. 180m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,52 m2. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia wynika ponadto, że skarżąca mieszka z rodzicami.
M.G., w dodatkowym oświadczeniu przedłożonym na wezwanie Sądu, wskazała, że koszt miesięcznego utrzymania jej rodziny wynosi 2720,74 zł. Dodała, że ciążą na niej zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów i zawartych umów ubezpieczeń. Oświadczyła, że mimo, że zamieszkuje w domu rodziców, to nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa domowego.
Wnioskodawczyni do niezbędnych kosztów codziennego utrzymania zaliczyła: ubezpieczenie, raty pożyczek (na wykończenie domu oraz samochód), odsetki od pożyczki, koszty ogrzewania domu (500 zł), koszty zakupu żywności (500 zł), opłaty za telefon komórkowy i stacjonarny (razem 300 zł), wydatki związane z zakupem odzieży, książek, obiadów dla dziecka (300 zł), wreszcie koszty zakupu paliwa do samochodu (200 zł).
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
M.G., wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi w żaden sposób nie wykazała istnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Nie wykazała w szczególności czym ewentualny uszczerbek w utrzymaniu mógłby się dla niej objawić i jakie negatywne skutki wywołać. Wymagania tego nie spełnia powoływanie się wyłącznie na ponoszone wydatki, gdyż z ich zestawienia z uzyskiwanymi przez skarżącą dochodami wynika możliwość wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania.
W przeciwieństwie do osiąganych przez skarżącą dochodów, obowiązek uiszczenia wpisu od skargi czy innych związanych ze sprawą kosztów sądowych jest jednorazowy. Wynika on z przepisów normujących postępowanie sądowoadministracyjne i dotyczy wszystkich osób posiadające jakiekolwiek środki majątkowe i dochody, nawet jeśli wiązałoby się to z potrzebą poczynienia pewnych oszczędności.
Skarżąca i jej rodzina ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania. Utrzymuje się z kwoty 2763 zł netto. Jak oświadczyła skarżąca, koszty miesięcznego utrzymania jej rodziny wynoszą ok. 2700 zł. Do kosztów tych zaliczyła jednakże nie tylko koszty zwiane z codziennym, niezbędnym utrzymaniem (a tylko te brane są pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy).
Wnioskodawca zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy upatruje miedzy innymi w konieczności wywiązywania się z zawartych umów kredytu. Okoliczność te nie może mieć decydującego znaczenia w sprawie. Należy bowiem podkreślić, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu, pożyczki) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, a w konsekwencji uzasadniać skorzystanie z instytucji prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy z jednej strony prowadziłoby do uzyskania po stronie skarżącego przysporzenia majątkowego w postaci pośredniego finansowania ponoszonych przez niego wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb życia codziennego, spłaty kredytu, z drugiej zaś prowadziłoby to do niczym nieuzasadnionego przerzucania ciężaru związanych ze sprawą kosztów na Skarb Państwa poprzez uszczuplenie należnych mu dochodów.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że osiągane przez skarżącą dochody pomimo ponoszonych wydatków pozwalają jej na poniesienie związanych ze sprawą ewentualnych kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania na koszty te będzie składał się wyłącznie wpis od skargi w kwocie 300 zł.
Podkreślić przy tym należy, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt - zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (art.200 P.p.s.a.).
W sytuacji braku spełnienia ustawowej przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 powołanej ustawy, orzeczono jak sentencji postanowienia.