Uzasadnienie
- I. O. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia z 3 sierpnia 2012 r. o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący i jego żona K. O. osiągają dochód ze świadczeń emerytalnych. Wysokość emerytury K. O. wynosi 1.958,00 zł brutto miesięcznie, a wysokość emerytury I. O. wynosi 2.185,00 zł brutto miesięcznie. Majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni 92 m2, działka o powierzchni 600 m2 oraz zasoby pieniężne w kwocie 15.000,00 zł, zdeponowane na dwóch lokatach bankowych.
Jak wskazał skarżący, zarówno on jak i jego żona są osobami w podeszłym wieku i wymagają stałej opieki lekarskiej, przez co muszą korzystać z odpłatnej pomocy w rozładowywaniu węgla do kotłowni. Stwierdził, że posiadane oszczędności przeznaczą w razie potrzeby na opiekę, leczenie i pomoc.
Postanowieniem referendarza sądowego z 16 sierpnia 2012 r. odmówiono skarżącemu I. O. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący i złożył sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, powołując się na dotychczasową argumentację zawartą w ww formularzu, przemawiającą - jego zdaniem - za zwolnieniem od kosztów sądowych.
Sąd zważył, co następuje
Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r. poz. 270) – dalej w skrócie: P.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA z 2005 r. nr 1, poz. 8). Instytucja przyznania prawa pomocy ma więc wyjątkowy charakter i skierowana jest do osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Skarżący otrzymuje stałe świadczenie emerytalne, w kwocie 2.185,00 zł brutto miesięcznie. Łączny dochód skarżącego i jego żony, którzy prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, wynosi 4.143,00 zł brutto miesięcznie. Powyższe wskazuje, że skarżący jest w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony - zaspokoić niezbędne koszty utrzymania swojej rodziny. Ponadto skarżący wraz z żoną zdeponowali na lokatach bankowych oszczędności w kwocie 15.000,00 zł. Należy zatem stwierdzić, że wykazany przez skarżącego stan majątkowy i możliwości płatnicze nie stanowią podstawy do ustalenia, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Stały dochód ze świadczeń emerytalnych i posiadane oszczędności pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że na ocenę tę nie może wpłynąć zamiar zabezpieczenia przez skarżącego dodatkowych środków pieniężnych na ewentualnie potrzebną w przyszłości opiekę, leczenie i pomoc.
Należy pamiętać, iż instytucja prawa pomocy ma pomóc osobom niezamożnym w realizacji ich konstytucyjnego prawa do sądu. Mając na względzie wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy należy stwierdzić, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, nie zostały w niniejszej sprawie spełnione przez skarżącego. W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa skarżącego, a w szczególności zgromadzone oszczędności, pozwalają skarżącemu na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.