Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
W dniu 12 listopada 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W rubryce nr 6 formularza PPF jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał żonę B. K. oraz pełnoletniego syna K. K. Skarżący jest właścicielem domu o pow. 110 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 1, 20 ha., działki. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Syn K. ma auto - rok produkcji 1998 r., potrzebne mu w związku z koniecznością dojazdu do pracy i na studia.
Skarżący wskazał, że uzyskuje dochód w wysokości 2737 zł brutto, jego żona w wysokości 1428 zł brutto. Podał, że syn uzyskuje dochód w wysokości 1700 zł brutto i "jest na własnym utrzymaniu (...)".
Wymienił następujące wydatki miesięczne: wyżywienie – 1700 zł, opłaty – 650 zł, chemia – 300 zł, węgiel i drzewo – 300 zł, gaz – 100 zł, szambo – 200 zł, odzież i inne – 250 zł.
Pismem z dnia 10 maja 2012 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez:
- a) jednoznaczne oświadczenia, czy syn K. K. pozostaje wraz ze skarżącym i jego żoną we wspólnym gospodarstwie domowym, czy partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania (jeżeli tak, to w jakim stopniu),
- b) nadesłanie wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy skarżącego i jego żony,
- c) nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów przez skarżącego i jego żonę (np. zaświadczenia z zakładu pracy).
Skarżący w piśmie z dnia 3 grudnia i 12 grudnia 2013 r. udzielił żądanych wyjaśnień oraz dołączył do tych pism wymagane dokumenty (wyciągi z kont bankowych, zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu). Ponadto w piśmie z dnia 12 grudnia 2013 r. wyjaśnił, że syn K. K. mieszka w tym samym domu co skarżący i jego żona, jednak "(...) od chwili zatrudnienia usamodzielnił się i jest na własnym utrzymaniu".
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Przede wszystkim przypomnieć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).
Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata, na wstępie należy stwierdzić, że mimo wskazania przez skarżącego syna K. K. jako osoby pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym w rubryce nr 6 formularza PPF, to wobec oświadczenia zawartego w rubryce nr 10 formularza PPF i w piśmie z dnia 12 grudnia 2013 r., że jest na własnym utrzymaniu i usamodzielnił się, uznano, że K. K. nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ze skarżącym i jego żoną, zatem jego dochody (i ewentualne wydatki) nie są brane pod uwagę przy rozstrzyganiu wniosku F. K. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. Opisana przez wnioskodawcę sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy.
Skarżący jest właścicielem domu o pow. 110 m2, nieruchomości rolnej o pow. 1.20 ha i działki. Skarżący wskazał, że uzyskuje dochody w wysokości 2737 zł brutto. Wskazał także, że żona uzyskuje dochód w wysokości 1428 zł brutto. Jednak z nadesłanego do Sądu zaświadczenia o zarobkach z zakładu pracy z dnia 2 grudnia 2013 r. wynika, że przeciętne wynagrodzenie B. K. z ostatnich trzech miesięcy wynosi 1906,43 zł brutto. Zatem łącznie skarżący i jego żona uzyskują dochód w wysokości ok. 4643 zł brutto. Skarżący podał, że ponosi wraz z żoną wydatki na miesięczne utrzymanie (żywność, opłaty, opał, odzież i inne) w wysokości ok. 3500 zł. Skarżący stwierdził, że wydatki wynoszą dokładnie tyle, ile wynagrodzenie skarżącego i jego żony netto.
W ocenie referendarza sądowego, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności a przede wszystkim stały, miesięczny dochód wysokości ok. 4643 brutto, tj. 2321,5 zł na osobę, nie można uznać, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną zupełnie środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Co prawda, wnioskodawca w oświadczeniu o wydatkach próbował wykazać, że dochody bilansują się z wydatkami na utrzymanie konieczne, to jednak należy mieć na uwadze, że uzyskując stałe comiesięczne dochody we wskazanej wyżej wysokości, w ocenie referendarza sądowego, skarżący jest w stanie tak gospodarować budżetem domowym aby uiścić koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Nie stwierdzono bowiem, aby sytuacja majątkowa wnioskodawcy była wyjątkowo trudna, a zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym niemożliwe.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala na uiszczenie związanych z ustanowieniem pełnomocnika z własnych środków, a odmowa przyznania prawa pomocy nie pozbawi skarżącego prawa do sądu.
Z powyższych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.