Uzasadnienie
IV SA/WA 1420/05
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] maja 2005r. Wojewoda [...] w wyniku rozpoznania odwołania J. B. od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. z dnia [...] stycznia 2005r. prostującej z urzędu akt urodzenia na nazwisko B. B. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż w dniu 29 lipca 2004r. na wniosek J. B. Zastępca Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. orzekł o wpisaniu, na podstawie art. 34 ustawy z dnia 29 września 1986. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004r. Nr 161, poz 1688), do księgi stanu cywilnego odpisu aktu urodzenia B. B. sporządzonego w roku 1869 w Urzędzie Stanu Cywilnego dla Wyznań [...] Czwartego Okręgu W. Po wydaniu decyzji i odpisów aktu organ pierwszej instancji stwierdził błąd w nazwisku polegający na tym, że zamiast nazwiska B. figurującym w wypisie aktu urodzenia sporządzonym w języku rosyjskim wpisano nazwisko B. figurujące we wniosku strony.
Decyzją z dnia [...] września 2004r. Zastępca Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego sprostował z urzędu przedmiotowy akt w ten sposób, że zamiast błędnie wypisanego nazwiska urodzonego i jego rodziców B. wpisano B. Powyższa decyzja została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] listopada 2004r. i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania z uwagi na uchybienia procesowe (brak uzasadnienia decyzji, zawiadomienia strony wszczęciu postępowania).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. sprostował powyższy akt w ten sposób, że wpisał nazwisko B. W uzasadnieniu podnosi, iż zgodnie z art. 28 w/w ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego w akcie stanu cywilnego, można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarki. Zdaniem organu oczywistym błędem pisarskim będzie wpis niezgodny z dokumentem stanowiącym podstawę jego sporządzenia. Podstawą sporządzenia aktu urodzenia na nazwisko B. B. był odpis wypisu aktu urodzenia sporządzony w języku rosyjskim, w którym nazwisko urodzonego wpisane jest również po polsku (literami alfabetu łacińskiego) w formie B..
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2005r. strona podniosła, że prostując powyższy akt urodzenia Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego dokonał zmiany nie tylko w zakresie danych dziecka, ale również w zakresie obojga rodziców dziecka, do czego nie miał podstaw z uwagi na pominięcie treści aktu małżeństwa lub aktów urodzenia rodziców B. B. Wojewoda [...] podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że oczywistym błędem pisarskim w rozumieniu art. 28 w/w ustawy prawo o aktach stanu cywilnego będzie m.in. wpis niezgodny z dokumentem stanowiącym podstawę jego sporządzenia. Wskazał, iż z załączonego wypisu aktu urodzenia sporządzonego w języku rosyjskim oraz z jego tłumaczenia na język polski jednoznacznie wynika, że nazwisko urodzonego oraz jego rodziców brzmi B. Zdaniem Wojewody nie ma wątpliwości, że w decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2004r. popełniono omyłkę polegającą na błędnym wpisaniu nazwiska B. jako nazwiska urodzonego i jego rodziców.
Omyłkę tę sprostowano decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. poprzez wpisanie prawidłowego nazwiska B. Skargę na powyższą decyzję złożyła J. B. wnosząc o jej uchylenie jak również decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że sprostowanie w trybie art. 28 Prawa o aktach stanu cywilnego może dotyczyć jedynie oczywistych błędów pisarskich w prostowanym akcie, natomiast nie może powodować zmiany istotnej treści tego aktu. Ponadto skarżąca podkreśliła, że w trybie administracyjnym możliwe jest jedynie sprostowanie w trybie art. 28 w/w ustawy, zaś dokonywanie istotnych zmian w treści akt stanu cywilnego jest możliwe dopiero na podstawie postanowienia sądu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł jej oddalenia podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004r. Nr 161, poz 1688). Zgodnie z treścią tej normy prawnej w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski.
Kwestią podstawową dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ocena, czy zmiana brzmienia nazwiska wpisanego w akcie urodzenia "B." na nazwisko "B." można uznać za oczywisty błąd pisarski w rozumieniu art. 28 w/w ustawy.
Organy administracji publicznej uznały swoją kognicję w sprawie, przyjmując, że zachodzi przypadek tak zwanego małego sprostowania, o którym mowa w art. 28 ustawy.
Przy wykładni tego przepisu należy przyjąć, że oczywistość polega na tym, iż okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są reprodukowane w akcie. Za oczywisty błąd pisarski należy uznać taką niedokładność, która nie znalazłaby się w akcie, gdyby uczestnicy czynności – to znaczy osoba zgłaszająca dane i Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego wykazali należytą staranność. W szczególności chodzi tu o przeoczenie, że coś źle odczytano, pominięto przy pisaniu, wpisano w niewłaściwej rubryce albo przeinaczono część wyrazu. Interpretując przepisy rozdziału 4 omówionej ustawy ("Unieważnienie, sprostowanie, ustalenie treści, odtworzenie i uzupełnienie aktu stanu cywilnego") nie można odrywać się od zasady wyrażonej w art. 4 ustawy, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Należy zwrócić uwagę, że jak wynika z akt sprawy rozbieżności w pisowni nazwiska występują w różnych dołączonych dokumentach, a między innymi w postanowieniu Sądu Powiatowego dla W. z dnia [...] paździenika1950r. o stwierdzeniu praw do spadku po B. vel B. B., i w postanowieniu Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] stycznia 1949r. o sprostowaniu aktu zejścia B. vel B. B. sporządzonego przez Urząd stanu Cywilnego W. Nr [...],w którym użyto pisowni nazwiska "B". Również w takim brzmieniu zapisane zostało nazwisko jego ojca w w/w akcie zejścia.
Nie zależnie od powyższego należy zauważyć, iż dokonując sprostowania zaskarżoną decyzją nazwiska, organ argumentował, pisownię nazwiska "B." tłumaczeniem z języka rosyjskiego na język polski wypisu aktu urodzenia Nr [...] w/w sporządzonego przez Urzędnika Stanu Cywilnego Wyznań [...] Czwartego Okręgu dnia 19/13 grudnia 1869r.
Zgodnie z przepisem art. 87 ust. 1 w/w ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wypisy z ksiąg stanu cywilnego prowadzonych przed dniem 1 stycznia 1946 r. wydanym przez osoby, które prowadziły wyznaniową rejestrację nie mają mocy dokumentu urzędowego.
Zatem stanowisko organu zarówno I – ej jak i II-ej instancji zgodnie, z którym prawidłowa pisownia nazwiska winna mieć formę "B" nie znajduje potwierdzenia, w/w wypisie aktu urodzenia nr [...], gdyż w nie można go uznać za dokument urzędowy.
W ocenie Sądu biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności brak jest podstaw do uznania, że dokonana zaskarżoną decyzją zmiana brzmienia nazwiska "B." na " B." mieści się w pojęciu oczywistego błędu pisarskiego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.