Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 25 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1437/16

Uzasadnienie

1. I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także "Minister"), po rozpatrzeniu zażalenia M. P. (dalej "skarżącego") na postanowienie Wojewody [...] (dalej także "Wojewody") z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], odmawiające wznowienia na wniosek skarżącego postępowania w sprawie jego wymeldowania z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w [...], utrzymał postanowienie Wojewody w mocy.
2. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżonego obecnie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:
3. 1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] (dalej "Burmistrz") orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] (dalej "sporny lokal", "wymeldowanie ze spornego lokalu"). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza z dnia [...] czerwca 2013 r., Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy.
4. 2. Postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/PO 1075/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę skarżącego na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r.
5. 3. Pismem z dnia 21 sierpnia 2014 r., skierowanym do Burmistrza, skarżący wniósł o wznowienie postępowania w sprawie wymeldowania go ze spornego lokalu, podnosząc że decyzja w sprawie wymeldowania została wydana w wyniku przestępstwa. Do wniosku skarżący załączył Zarządzenie Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie przyjęcia zażalenia, z treści którego wynika, że Prokurator Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt [...] odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie kradzieży spornego lokalu mieszkalnego.
6. 4. Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego – L. B. podtrzymał wniosek o wznowienie postępowania oraz wniósł o nadanie sprawie dalszego biegu.
7. 5. Wniosek skarżącego o wznowienie postępowania Burmistrz przekazał zgodnie z właściwością Wojewodzie.
8. 6. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. Wojewoda odmówił wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania wymienionego z pobytu stałego w spornym lokalu, zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] sierpnia 2013 r., stwierdzając uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia żądania.
9. 7. Skarżący, działający za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł do Ministra zażalenie na postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r., podnosząc przeciwko niemu szereg zarzutów.
10. III. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Minister rozpatrzył zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r., utrzymując to postanowienie w mocy.

Uzasadniając własne orzeczenie, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

1. 1. Zgodnie z art.148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Wniosek skarżącego z dnia 21 sierpnia 2014 r., wpłynął do Burmistrza w dniu 25 sierpnia 2014 r. Żądanie wznowienia postępowania skarżący oparł na tym, że decyzja o jego wymeldowaniu zapadła w wyniku przestępstwa oraz w oparciu o fałszywe dowody. Na potwierdzenie powyższego skarżący przedłożył zarządzenie Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie przyjęcia zażalenia, które doręczono skarżącemu w dniu 14 marca 2014 r. Okoliczność kradzieży przedmiotowego lokalu mieszkalnego była przedmiotem postępowania prokuratorskiego, albowiem skarżący skierował do Prokuratury Rejonowej w [...] zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2013 r. o popełnieniu przestępstwa kradzieży spornego lokalu. Prokurator Rejonowy w [...] odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 czerwca 2013 r., co wynika z zarządzenia Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Ponadto wskazać należy, że skarżący zgłosił ewentualne przestępstwo i niezgodność z prawem postanowienia Sądu Rejonowego w [...] w kwietniu 2013 r., tj. przed wszczęciem postępowania administracyjnego w dniu [...] maja 2013 r. w sprawie wymeldowania go z pobytu stałego, co nie zostało uwzględnione przez organ ścigania. Zważywszy na fakt, że w dniu 24 czerwca 2013 r. skarżącemu doręczono decyzję Burmistrza Miasta [...], orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego, natomiast w dniu 26 sierpnia 2013 r. doręczono skarżącemu ostateczną decyzję organu II instancji w tym przedmiocie, stwierdzić należy przekroczenie przez skarżącego kodeksowego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Wiąże się to z faktem, że zarządzenie Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zainteresowany odebrał w dniu 14 marca 2014 r., natomiast o wznowienie postępowania wniósł pismem z dnia 21 sierpnia 2014 r. (wpływ do organu gminy w dniu 25 sierpnia 2014 r.) Zatem ustawowy termin jednego miesiąca (określony w art. 148 § 1 Kpa), liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania nie został dochowany. W świetle powyższego podzielić należy stanowisko Wojewody [...], wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lutego 2016 roku oraz poczynione tam ustalenia.
2. 2. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była wyłącznie ocena, czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, nie zaś ocena legalności decyzji Wojewody, orzekającej o wymeldowaniu skarżącego.
3. IV. Pismem z dnia 11 maja 2016 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016 r., zarzucając temu orzeczeniu:
4. I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
5. a) art. 7, 77§1, 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz pominięcie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli przy wydawaniu decyzji, niezebranie i niewzięciu pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia wszystkich faktów istotnych dla rozstrzygnięcia oraz wydanie zaskarżonego postanowienia wyłącznie na podstawie okoliczności przemawiających na niekorzyść skarżącego, z całkowitym pominięciem negatywnych dla skarżącego konsekwencji utrzymania w mocy postanowienia organu,
6. b) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, że w świetle art.145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 1 w zw. z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzje w pierwszej instancji, w terminie 10 lat od dnia doręczenia decyzji. Tym samym ustawowy termin do wniesienia stosownego podania został w sprawie dochowany.

1. V. W odpowiedzi na skargę, zawartej w piśmie z dnia 3 czerwca 2016 r., Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

VI. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Stosownie do art.119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1. 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
2. a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
3. b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
4. c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
5. 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
6. 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

1. VII. Kontrola legalności zaskarżonego obecnie postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:
2. 1. Sprawa będąca przedmiotem rozpoznania przez Ministra dotyczyła oceny tego, czy w związku z wniesieniem przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją administracyjną Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., wydaną w przedmiocie wymeldowania skarżącego ze spornego lokalu, wystąpiły przesłanki zobowiązujące organ administracji do wznowienia tego postępowania stosownie do art.149 § 1 k.p.a. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem, utrzymującym w mocy postanowienie Wojewody, Minister podzielił stanowisko organu I instancji, że przesłanki takie nie wystąpiły, a tym samym wystąpiła konieczność orzeczenia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, stosownie do art.149 § 3 k.p.a. Stanowisko to jest w pełni trafne.
3. 2. Zgodnie z art.148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności, stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Skuteczność żądania wznowienia postępowania jest ściśle uzależniona od zachowania w/w terminu. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania jest zatem terminem zawitym, a jego przekroczenie skutkuje odmową wznowienia postępowania. Zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę, co nie zwalnia organu administracji od podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii (por. wyrok WSA w Olsztynie w dnia 26 lutego 2013 r., II SA/Ol 1163/12, LEX nr 1286976). Powyższa regulacja jest wynikiem pewnego kompromisu – wprowadzonego przez ustawodawcę – między zasadą praworządności (art. 6 i 7 k.p.a.), a zasadą trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.). Trwałość decyzji ostatecznych oznacza, że uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Zasada trwałości decyzji ostatecznych służy realizacji takich wartości jak pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, ochrona praw nabytych jednostki, zaufanie obywateli do władzy publicznej oraz prawa.
4. 3. Swój wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] sierpnia 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., orzekającą o wymeldowaniu skarżącego ze spornego lokalu, skarżący zawarł w piśmie z dnia 21 sierpnia 2014 r., które to pismo w tym samym dniu nadał drogą pocztową do organu I instancji (na marginesie wskazać należy, że pomimo literalnego wskazania we wniosku wyłącznie decyzji Burmistrza, a zatem decyzji, która nie zakończyła postępowania o wymeldowanie, przyjąć należy, że precyzyjnie ujętym przedmiotem wniosku jest żądanie wznowienia postępowania w przedmiocie wymeldowania skarżącego, zakończone decyzją odwoławczą Wojewody z dnia [...] sierpnia 2013 r.).

Żądanie wznowienia postępowania skarżący oparł na tym, że decyzja o jego wymeldowaniu zapadła w wyniku przestępstw, których miał dopuścić się: 1) właściciel spornego L. M., tj. wnioskodawca postępowania o wymeldowanie skarżącego, polegających na: złożeniu w toku postępowania o wymeldowanie fałszywych zeznań w dniu [...] maja 2013 r., posługiwaniu się w tym postępowaniu niezgodnym z prawdą oświadczeniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., podaniu we wniosku o wymeldowanie skarżącego z dnia [...] maja 2013 r. nieprawdziwych informacji, 2) Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] S. Z. poprzez nadużycie uprawnień (skarżący wymienił w tym kontekście postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] października 2012 r., sygn. akt [...]).

Na potwierdzenie powyższego skarżący przedłożył zarządzenie Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie przyjęcia zażalenia skarżącego na zarządzenie Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. [...] z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Zarządzenie Prokuratora z dnia [...] lutego 2014 r. doręczono skarżącemu w dniu 14 marca 2014 r. (notatka służbowa z dnia 8 lutego 2016 r. – k.55 akt adm. tom 2/7).

Z treści w/w zarządzenia z dnia [...] lutego 2014 r. wynika w szczególności, co następuje: (-) postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., sygn. [...] Prokurator Rejonowy w [...] odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie kradzieży spornego lokalu oraz zmuszania R. K. do wycofania pisma procesowego z dnia 30 kwietnia 2013 r., tj. o przestępstwa z art.279 § 1 k.k. i art.191 § 1 k.k., (-) zarządzeniem z dnia [...] października 2013 r. sygn. [...] Prokurator Rejonowy w [...] odmówił przyjęcia zażalenia na własne postanowienie z dnia [...] maja 2013 r. z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia, (-) zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2013 r. sygn. [...] Prokurator Rejonowy w [...] odmówił przyjęcia zażalenia na własne zarządzenie z dnia [...] października 2013 r. z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia, (-) skarżący złożył zażalenie zarządzenie Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. sygn. [...].

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że: (-) w oczywisty sposób skarżący wniósł o wznowienie postępowania w przedmiocie wymeldowania go ze spornego lokalu po upływie jednego miesiąca od dnia otrzymania zarządzenia Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. (skarżący otrzymał to zarządzenie w dniu 14 marca 2014 r., a stosowny wniosek wniósł dopiero w dniu 21 sierpnia 2014 r., (-) okoliczności, na które skarżący powołał się we wniosku, mające świadczyć w jego ocenie o popełnieniu przestępstw przez właściciela spornego lokalu, a związane z treścią zeznań i oświadczeń właściciela, złożonych w postępowaniu o wymeldowanie skarżącego ze spornego lokalu, były skarżącemu wiadome z racji osobistego uczestniczenia w tymże postępowaniu (w oczywisty zatem sposób skarżący nie może zatem zasadnie twierdzić, że powziął o nich wiedzę nie wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie), (-) podobnie rzecz się przedstawia w odniesieniu do podniesionej we wniosku kwestii dopuszczenia się przestępstwa przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] – z akt sprawy wynika bowiem jasno (k.40 akt tom 7/7), że o powołanym we wniosku postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] października 2012 r., sygn. akt [...], skarżący miał wiedzę najpóźniej w dniu 2 listopada 2012 r., w którym to dniu złożył skargę na czynności komornicze.

Wywodząc w skardze, w oparciu o art.146 § 1 k.p.a., że termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny, o której mowa w art.145 § 1 pkt 2 k.p.a., wynosi nie jeden miesiąc od dnia dowiedzenia się o przyczynie wznowienia, a 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia danej decyzji, skarżący w sposób oczywiście błędny utożsamia pojęcia: "termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania", regulowany w całości przepisem art.148 k.p.a. oraz "termin przedawnienia się dopuszczalności uchylenia decyzji administracyjnej w następstwie wznowienia postępowania", regulowany w całości przepisem art.146 k.p.a. W/w terminy odnoszą się bowiem do całkowicie odmiennych zagadnień prawnych i różnych stadiów wznowienia postępowania administracyjnego.

W konkluzji powyższego stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy dokonały właściwej oceny jej stanu faktycznego, prawidłowo uznając, że skarżący nie dochował terminu miesięcznego, o którym mowa w art. 148 k.p.a., co zasadnie skutkowało wydaniem orzeczenia, o którym mowa w art. 148 § 3 k.p.a.

Z powyższych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a.