Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) mieszkańcy wsi [...] wnieśli o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (zwany dalej: GDDKiA, skarżący) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (zwany dalej: GDOŚ) z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia,
w charakterze uczestników postępowania.
W piśmie z 21 listopada 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) M. S. (wskazana jako pełnomocnik mieszkańców ww. wsi) podała, iż wniosek o dopuszczenie do udziału w postepowaniu sądowym podtrzymują (oprócz niej) B. P., P. B., R. L., R. P., M. P., M. S., M. K., T. N., J. S., I. G., M. O.
Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. M. K. (zwana dalej: wnioskodawczyni) uzasadniając swój interes prawy do udziału w sprawie podała, że projektowana trasa ma przebiegać przez jej działkę nr [...] położoną w miejscowości [...]. Projektowana droga podzieliłaby działkę rolną na dwie części. Uzupełniając ww. oświadczenie, na żądanie Sądu podała, że jest właścicielką działki nr [...] o powierzchni 4,63 ha, przez którą przechodzi plan trasy [...]. Działka ta leży w terenie bardzo czystym i bogatym w różne gatunki flory i fauny podlegających ścisłej ochronie, przylega do [...]. Ze względu na swoje walory jest doskonałym miejscem do wypoczynku i zamieszania. Planowana trasa podzieli działkę na dwie niskiej wartości części, a utrudniony dojazd generować będzie dodatkowe koszty przy jej rolniczym użytkowaniu. Planowany przebieg trasy dzieli ziemię, powoduje problemy komunikacyjne. Na potwierdzenie własności ww. nieruchomości wnioskodawczyni przedstawiła akt notarialny umowę darowizny i oświadczenie o ustanowieniu służebności mieszkania z [...] kwietnia 2010 r. nr Rp A [...], na podstawie której nabyła własność m.in. działki [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), osoba, która brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Wedle art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna (...).
Powyższe przepisy umożliwiają udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym innym podmiotom (osobom fizycznym) niż skarżący lub organ administracji, w sytuacji gdy posiadają one interes prawny w tej sprawie. Zatem po złożeniu wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, Sąd weryfikuje posiadanie przez zainteresowane osoby interesu prawnego, uzasadniającego ich udział w danym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania uzależnione jest nie tylko od zgłoszenia przez wnioskodawcę zamiaru uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony, ale także wykazania, że spełnia on przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., to jest przedstawienia dowodów i argumentów, które przemawiają za tym, że wynik postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy jego interesu prawnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 87-88).
W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II OZ 872/11, Lex nr 965254, z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt II OZ 144/11, Lex nr 965232). Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 703/09, publ.: cbois).
Należy przy tym odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego, gdzie interes prawny to taki interes strony, który znajduje ochronę w prawie, i przysługuje on niewątpliwie właścicielowi i użytkownikowi wieczystemu nieruchomości położonej w obszarze objętym uchwałą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 919/08, publ.: cbois).
W ocenie Sądu wnioskodawczyni wykazała, że wynik postępowania sądowego w rozpoznawanej sprawie dotyczy jej interesu prawnego. Przedstawione we wniosku ww. okoliczności potwierdzają istnienie po stronie wnioskodawczyni interesu prawnego do udziału w niniejszym postępowaniu. Jest ona właścicielem działki nr [...], przez którą przebiegać ma planowana trasa nr [...]. Zatem planowana inwestycja bezpośrednio oddziałuje na działkę jej stanowiącej własność.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 1 października 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) mieszkańcy wsi [...] wnieśli o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (zwany dalej: GDDKiA, skarżący) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (zwany dalej: GDOŚ) z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia,
w charakterze uczestników postępowania.
W piśmie z 21 listopada 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) M. S. (wskazana jako pełnomocnik mieszkańców ww. wsi) podała, iż wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym podtrzymują (oprócz niej) B. P., P. B., R. L., R. P., M. P., M. S., M. K., T. N., J. S., I. G., M. O.
Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. P. B. (zwany dalej: wnioskodawca) podał, iż projektowana trasa ma przebiegać w bliskiej odległości od jego nieruchomości nr [...], odległość działki od projektowanej drogi wynosi około 200 m, a od domu znajdującego się na działce 300 m. Ww. działka jest zabudowana, zamieszkuje na tej działce. Projektowana droga odetnie dojazd do miasta. Wskazując swój interes prawny do udziału w przedmiotowym postępowaniu wskazał na ujemne skutki planowanej trasy [...] w zakresie komunikacji i warunków społeczno-bytowych oraz skutki środowiskowe i warunki zdrowotne. Wyjaśnił, iż wskutek planowanej inwestycji nastąpi rozdzielenie trasą wsi [...] od mieszkańców kolonii, znaczne wydłużenie komunikacji w kierunku na [...] oraz odizolowanie mieszkańców od własnych gruntów, które znajdą się poza pasem drogi krajowej. Zarówno praca jak i ośrodki szkolne jego syna znajdują się w [...]. Ponadto [...] na granicy, której zlokalizowany jest jego dom jest ostoją licznej zwierzyny (sarny, dziki, łosie, lisy, bobry). Jest to też obszar jego wypoczynku i rekreacji. Lokalizacja inwestycji odetnie go od bezpośredniego dostępu do lasu, co było największą wartością podczas decyzji o zakupie gruntu i budowie domu. Cisza i spokój jego rodziny zostanie zastąpiona odgłosami samochodów, a czyste powietrze zamieni się w spaliny. Wiosenny śpiew ptaków łączących się w pary zastąpi warkot przejeżdżających samochodów. Dodatkowo zostanie wycięty ogromny obszar pięknego lasu pod pas drogi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), osoba, która brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Wedle art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna (...).
Powyższe przepisy umożliwiają udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym innym podmiotom (osobom fizycznym) niż skarżący lub organ administracji, w sytuacji gdy posiadają one interes prawny w tej sprawie. Zatem po złożeniu wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, Sąd weryfikuje posiadanie przez zainteresowane osoby interesu prawnego, uzasadniającego ich udział w danym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania uzależnione jest nie tylko od zgłoszenia przez wnioskodawcę zamiaru uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony, ale także wykazania, że spełnia on przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., to jest przedstawienia dowodów i argumentów, które przemawiają za tym, że wynik postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy jego interesu prawnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 87-88).
W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II OZ 872/11, Lex nr 965254, z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt II OZ 144/11, Lex nr 965232). Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 703/09, publ.: cbois).
Należy przy tym odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego, gdzie interes prawny to taki interes strony, który znajduje ochronę w prawie, i przysługuje on niewątpliwie właścicielowi i użytkownikowi wieczystemu nieruchomości położonej w obszarze objętym uchwałą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 919/08, publ.: cbois).
W ocenie Sądu P. B. nie wykazał, że wynik postępowania sądowego w rozpoznawanej sprawie dotyczy jego interesu prawnego. Przedstawione we wniosku okoliczności w żaden sposób nie potwierdzają istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego do udziału w niniejszym postępowaniu. Wnioskodawca wprawdzie oświadczył, że jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości [...], która znajduje się w odległości 200 m, od planowanego przebiegu trasy [...], nie jest to jednak bezpośrednie sąsiedztwo z działkami na których planowana jest inwestycja. Stwierdzić należy zatem, iż jakkolwiek ww. przysługuje tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie planowanej trasy, to jak wynika z akt administracyjnych sprawy, nie znajduje się ona w obszarze, na który oddziaływać będzie przedmiotowe przedsięwzięcie. W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał interes faktyczny, a nie interes prawny do udziału w postępowaniu.
Sąd, działając z urzędu, nie dopatrzył się przesłanek określonych w art. 33 § 2 p.p.s.a., które uzasadniałyby dopuszczenie P. B. do udziału w postępowaniu sądowym w rozpoznawanej sprawie w charakterze uczestnika tego postępowania.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.