Uzasadnienie
W skardze z dnia 10 grudnia 2013 r. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy A. K. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Uzasadniając przedmiotowe żądanie, skarżący wskazał, że wykonanie decyzji może spowodować nieodwracalne skutki, ponieważ nie będzie mógł wraz z członkami rodziny objętymi zaskarżonym rozstrzygnięciem uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zwrócił uwagę na wyrażane przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko, że wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie odmawiającej nadania statusu uchodźcy, jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu. Wskazał, że wyjazd z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawi go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym ale także sprawi, że w razie ewentualnego uwzględniania skargi, udzielona mu ochrona sądowa, może okazać się iluzoryczna. Wyjazd z Polski pozbawi rodzinę skarżącego osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę stwierdził, że pozostawia kwestią rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do uznania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
O wstrzymaniu wykonania decyzji sąd administracyjny może orzec, gdy stwierdzi, że wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Należy podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd rozważa więc, czy wykonanie jej przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego po ewentualnym wyeliminowaniu aktu z obrotu prawnego.
Stosownie do treści art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680) integralną część decyzji o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy - w okolicznościach powołanych w treści wskazanego przepisu - stanowi orzeczenie o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozstrzygnięcie takie zamieszono w decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r., która m.in. w tej części została utrzymana w mocy przez zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców.
Stosownie do treści art. 48 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, w części dotyczącej orzeczenia o wydaleniu, stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach dotyczące postępowania w sprawie wydalenia.
Mając na uwadze przywołane uregulowania, należy stwierdzić, że przymusowe opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez rozpoznaniem sprawy wszczętej skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...] wykluczy osobiste uczestnictwo skarżącego w postępowaniu sądowym. Uniemożliwi mu więc skorzystanie w pełnym zakresie z prawa do sądu.
Ponadto - w razie ewentualnego uwzględnienia skargi - stronie nie zostanie udzielona ochrona międzynarodowa, zgodnie z Konwencją dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515) (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OZ 648/12. Niepublikowane). Jak zatem zasadnie wskazano w skardze, nieuwzględnienie przedmiotowego wniosku mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której udzielona stronie ochrona sądowa okazałaby się iluzoryczna.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki przemawiające za zastosowaniem instytucji ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.