Uzasadnienie
I. B. (dalej: "skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika, będącego adwokatem, wniósł w dniu 30 czerwca 2014 r. skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2014 r, nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy.
W dniu 6 października 2014 r. skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania "decyzji o zobowiązaniu do powrotu" Komendanta Palcówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...]. Skarżący podniósł, że jest to decyzja wydana "na podstawie skarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2014 r. o sygn. [...] – utrzymującej w mocy decyzję szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2014 r., nr [...]". W uzasadnieniu skarżący podniósł m. in., że wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu z dnia [...] września 2014 r. przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawi go możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym – skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu.
Zarządzeniem z dnia 7 października 2014 r. Sąd zwrócił się do Placówki Straży Granicznej w [...] o nadesłanie decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...].
W dniu 8 października 2014 r. Komendant ww. Palcówki nadesłał za pośrednictwem telefaksu przedmiotową decyzję wraz z informacją, że w dniu 6 października 2014 r. wpłynęło odwołanie I. B. od tego orzeczenia, które wraz z aktami sprawy zostało w dniu 7 października 2014 r. przesłane do organu drugiej instancji, tj. do Szefa Urzędu o Spraw Cudzoziemców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako "ppsa", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "Ppsa"), Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Odnosząc się do kwestii dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Palcówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innym państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy (dalej: "decyzja o zobowiązaniu do powrotu"), zauważyć należy, że zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma ustalenie zakresu znaczenia sformułowania "w granicach tej samej sprawy" użytego w cytowanym wyżej przepisie. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej.
Takie rozumienie sprawy administracyjnej, nie umożliwia jednak, w ocenie Sądu, wstrzymania wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu z dnia [...] września 2014 r., w sytuacji gdy przedmiotem obecnej rozpatrywanej sprawy jest decyzja z dnia [...] czerwca 2014 r. wydana w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Brak jest bowiem w obu decyzjach tożsamości w zakresie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia. Ostateczna decyzja z dnia [...] czerwca 2014 r. została wydana na podstawie art. 89p ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680) oraz art. 90 ust. 1 pkt 4 o cudzoziemcach oraz art. 138 § 1 Ka (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i rozstrzygała o odmowie nadania statusu uchodźcy, stwierdzała, że brak jest przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej, odmawiała udzielenia zgody na pobyt tolerowany oraz uchylała decyzję organu pierwszej instancji w części orzekającej o wydaleniu i umarzała postępowanie w tym zakresie. Decyzja ta jest orzeczeniem wydanym w drugiej instancji i zakończyła postępowanie z wniosku skarżącego o nadanie statusu uchodźcy.
Tymczasem decyzja, której wstrzymania wykonania w ramach niniejszego postępowania domaga się skarżący, jest decyzją organu pierwszej instancji – Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] - wydaną już po zakończeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy - na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16, art. 310 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2, w związku z art. 315 ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.) i zobowiązuje cudzoziemca do powrotu oraz orzeka o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw Obszaru Schengen na okres 12 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji. Oczywiście decyzja ta wydana jest w następstwie orzeczenia o odmowie nadania statusu uchodźcy (o czym mówi wprost art. 302 ust. 1 pkt 16 cytowanej wyżej ustawy o cudzoziemcach). Jednakże jest to odrębne postępowanie, w przedmiocie zobowiązania do powrotu.
Jak wynika z informacji udzielonej przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], skarżący odwołał się od decyzji z dnia [...] września 2014 r. i odwołanie to zostało przekazane do organu drugiej instancji (Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców). Należy nadmienić, że skarżący, w przypadku wydania decyzji przez organ drugiej instancji i zaskarżenia jej do sądu administracyjnego, ma możliwość złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji orzekającej o zobowiązaniu do powrotu. Jak stanowi art. 331 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach: "W przypadku gdy cudzoziemiec złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji z mocy prawa przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie tego wniosku".
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 Ppsa postanowił jak w sentencji.