Uzasadnienie
W piśmie z 16 maja 2016 r. J. J. wniósł za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych H. K. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Prawomocnym postanowieniem z 12 grudnia 2016 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2017 r., referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wskazał, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego, wobec czego referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie zaświadczenia z zakładu karnego o posiadaniu bądź nieposiadaniu środków na koncie depozytowym do dyspozycji skarżącego. W wykonaniu wezwania skarżący w dniu 8 grudnia 2017 r. przedłożył zaświadczenie wydane przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia z dnia [...] listopada 2016 r., z którego wynika, że skarżący odbywa kary pozbawienia wolności od dnia [...] lutego 2000 r. Koniec kar przypada obecnie na dzień [...] lipca 2019 r. Skarżący nie pracuje odpłatnie.
W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, albowiem nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej, bowiem nie przedstawił referendarzowi wymaganego dokumentu mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku. Referendarz sądowy stanął na stanowisku, że skarżący nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że jest osobą, która nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.
W dniu 27 marca 2017 r., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na wezwanie Sądu skarżący złożył w dniu 28 kwietnia 2017 r. wniosek na urzędowym formularz, do którego dołączył zaświadczenie wydane przez Głównego Księgowego Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., z którego wynika, że skarżącemu nie przekazano do dyspozycji żadnych środków pieniężnych, nie przekazano żadnych środków pieniężnych na rachunek bankowy, skarżący nie posiada żadnych depozytów wartościowych, natomiast z chwilą zwolnienia skarżący otrzyma kwotę 3.869,48 zł, w tym akumulacja w wysokości 3.855,01 zł oraz trzy postępowania egzekucyjne. Całkowite zadłużenie skarżącego opiewa na kwotę 18.218,20 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 245 § 2 tej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w takim zakresie, z uwagi na niewykazanie ustawowych przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. W szczególności odmowa przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym związana była z brakiem przedłożenia zaświadczenia z zakładu karnego o posiadaniu lub nieposiadaniu środków na koncie depozytowym pozostającym do dyspozycji skarżącego.
Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście normy art. 165 powołanej ustawy dającej prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy.
Mając na uwadze treść zaświadczenia Głównego Księgowego Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. należy stwierdzić, że aktualnie skarżący przedstawił swoją sytuację finansową w sposób kompletny. W szczególności skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, albowiem nie posiada żadnych środków pieniężnych na koncie depozytowym i nie jest zatrudniony odpłatnie w areszcie śledczym, w którym odbywa kary pozbawienia wolności.
Oceniając zatem sytuację finansową i rodzinną skarżącego na podstawie złożonych w sprawie zaświadczeń i oświadczeń, uwzględniając ciążący aktualnie na skarżącym obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, a także konieczność zapewnienia skarżącemu prawa do Sądu, Sąd stwierdził, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1528/16 i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, zwalniając skarżącego od kosztów sądowych i ustanawiając dla niego adwokata, o czym orzeczono, jak w sentencji postanowienia.