Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art 48 ust. 2 pkt 3, art. 97 ust. 1 i 1a i art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2012 r., poz. 680 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. ur. [...] r. obywatela [...] od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [....] lutego 2014 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o stwierdzeniu, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany - utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie przedstawia się w sposób następujący.
W dniu 19 listopada 2013 r. A. K., obywatel [...], złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W treści wniosku powołał się na zagrożenie z powodów religijnych ze strony [...] oraz zadeklarował wyznanie [...]. Oświadczył, iż w 2006 r. w jego wiosce znajdującej się w stanie [...] doszło do wydarzeń, podczas których [...] chcieli pobić przedstawicieli wyznawanej przez niego religii. Policja nie przyjęła zgłoszenia o tym incydencie. On sam obawia się o swoje życie, gdyż [...]uważają, iż usiłuje zniszczyć ich religię. Z tych samych powodów [...]opuścił jego brat, który przebywa w [...]. Cudzoziemiec powołał się też na wydarzenia z 2009 r. w W., gdzie [...] zamordowali przedstawicieli jego religii.
Według deklaracji, cudzoziemiec opuścił [...] w 2006 r. legalnie, drogą lotniczą. Udał się do [...], gdzie nosił się z zamiarem studiowania medycyny. Te zamierzenia nie zostały zrealizowane, w związku z czym udał się do [...], a następnie do [...]. Przez krótki okres przebywał też w [...] i [...]. W toku postępowania przedłożył paszport [...] wydany w dniu 4 września 2013 r. przez placówkę dyplomatyczną w [...].
W dniu 27 września 2013 r. opuścił terytorium [...] i udał się do [...]. W dniu 30 września 2013 r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, w trakcie kontroli autobusu relacji [...] – [...] gdyż ujawniono, że legitymował się [...] kartą pobytu należącą do innej osoby. Cudzoziemiec został zatrzymany, a decyzją z [...] października 2013 r. Wojewoda [....] orzekł jego wydalenie z terytorium RP. W treści uzasadnienia przywołano jego zeznania, iż nie miał żadnych problemów w kraju pochodzenia, czym Wojewoda uzasadnił brak podstaw do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Przebywając w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców, wystąpił z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy.
W dniu 30 stycznia 2014 r. przeprowadzono przesłuchanie strony. Cudzoziemiec podtrzymał swoje wcześniejsze oświadczenia. Sprecyzował, że zalicza się do grupy wyznaniowej [...], która stanowi odłam [....]. Stwierdził, że nauczał tej religii oraz że [...] uważają jego religię za "niższą". Jako dodatkowy powód ubiegania się o status uchodźcy wskazał przynależność do najniższej kasty społeczeństwa [...]. Odnosząc się do wydarzeń, które skłoniły go do wyjazdu z [...] podał, że grupa [...] zakłóciła przebieg uroczystości religijnych, a napastnicy byli uzbrojeni. Stwierdził, iż do Polski przybył, by zobaczyć się z obywatelką polską poznaną w [...], lecz nie doszło do ich spotkania. W trakcie podróży powrotnej do [...] został zatrzymany przez funkcjonariuszy SG. Opis swojej sytuacji Cudzoziemiec zawarł w szeregu pism skierowanych do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i przetłumaczonych. Zapytany podczas przesłuchania, dlaczego przed Wojewodą zeznał, iż w kraju pochodzenia nie miał żadnych problemów, udzielił odpowiedzi, iż odczuwał wtedy stres po rozstaniu z dziewczyną.
Cudzoziemiec dołączył do materiału dowodowego kopię zaświadczenia o przynależności kastowej w tłumaczeniu z [...] na angielski; artykuł opublikowany na portalu internetowym [...] w dniu [...] maja 2009 r. dotyczący zamieszek w stanie [...] po zamordowaniu [...] w świątynie w [...]; artykuły z 18 i 26 maja 2009 r. opublikowane na portalu internetowym [...] dotyczące sytuacji bezpieczeństwa w [...]; artykuł z Wikipedii dotyczący osoby [....]; artykuł z portalu internetowego [...] dotyczący zabójstwa na tle kastowym i zamieszek w [...]. Organ włączył do akt sprawy artykuł internetowy dotyczący [...] w Europie, opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC w sprawie ogólnej sytuacji bezpieczeństwa w [...] oraz korespondencję mailową z polskim konsulem w [....].
Decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2014 r. odmówiono wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzono, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
W uzasadnieniu organ przeanalizował sytuację mniejszości religijnej, do której należy cudzoziemiec. Uznał, że nie zachodzą podstawy do objęcia go ochroną. Swoje stanowisko oparł na opinii polskiego konsula w [...] oraz zgromadzonych źródłach internetowych. W odniesieniu do przedłożonych przez stronę materiałów organ pierwszej instancji stwierdził, że są one pozbawione mocy dowodowej. Wskazał, że system kastowy jest w [....] konstytucyjnie zakazany, a zatem nie jest możliwe wydanie urzędowego zaświadczenia w tym przedmiocie. W odniesieniu do pozostałych publikacji internetowych stwierdził, że nie odnoszą się one bezpośrednio do cudzoziemca. Ponadto zauważył, że cudzoziemiec nie prowadzi w Polsce życia rodzinnego.
Cudzoziemiec złożył od tej decyzji odwołanie, w którym wyraził niezadowolenie z wydanej decyzji oraz zapowiedział nadesłanie kolejnych wniosków dowodowych.
W toku postępowania przed organem drugiej instancji, pismem z dnia 11 marca 2014 r. I. N., która określiła się jako narzeczona cudzoziemca, wniosła o zaniechanie deportacji i umorzenie postępowania wydaleniowego, powołując się na fakt, iż z cudzoziemcem i swymi dziećmi zamierza tworzyć rodzinę. W późniejszym terminie do Rady wpłynęło pełnomocnictwo dla ww. do reprezentowania cudzoziemca w postępowaniu uchodźczym. Z kolejnych pism wynika, że wnioskodawca i I. N. zamierzają zawrzeć związek małżeński.
Przy piśmie z 12 marca 2014 r. cudzoziemiec nadesłał oświadczenia ojca, który potwierdził jego dotychczasowe zeznania. Ojciec wnioskodawcy stwierdził, iż jego syn pełnił funkcję religijną, należał do kasty nazywanej w [...]. Został zaatakowany i zraniony przez ortodoksyjnych [...] z ugrupowania [....], którzy mają mu w dalszym ciągu zagrażać.
Pismem z dnia 10 marca 2014 r. cudzoziemiec wniósł uzupełnienie odwołania, w którym wskazał, że należy do tzw. [...], tj. najniższej kasty społeczeństwa [...]. Zdaniem strony, okoliczność ta powinna stanowić odrębną i samodzielną podstawę uzasadniającą udzielenie ochrony. Powołał się na trudną sytuację społeczną tych osób oraz zagrożenie prześladowaniem ze względu na rasę.
W odniesieniu do zagrożenia na tle religijnym cudzoziemiec podał, że osoby, które zaatakowały wyznawców [...] w 2006 r., należały do ugrupowania "[...]". Do odwołania dołączył anglojęzyczny raport Specjalnego Sprawozdawcy Narodów Zjednoczonych z dnia 24 maja 2011 r. dotyczący współczesnych form rasizmu, dyskryminacji rasowej, ksenofobii oraz nietolerancji. Rada dopuściła jako dowód i przetłumaczyła fragment raportu odnoszący się do [...].
W tych okolicznościach została wydana opisana na wstępie decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2014 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy deklarowana obawa nie jest uzasadniona ani subiektywnie, ani obiektywnie. Zdaniem organu, nie można uznać, by cudzoziemiec był osobą wiarygodną. W przedstawionej przez niego historii są zawarte luki logiczne, których nie można wyjaśnić poprzez błędne tłumaczenie lub niedopowiedzenie.
Organ wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż cudzoziemiec mógł wcześniej skorzystać z możliwości złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Według jego oświadczeń, do Europy przybył w 2007 r., przemieszczał się między różnymi państwami UE w okresie 2007-2013. W tym czasie miał możliwość złożenia stosownego wniosku. Fakt, iż tego nie uczynił, może być interpretowany jako zaprzeczenie rzeczywistych obaw, które powinny stanowić impuls do poszukiwania ochrony. Tę ocenę potwierdzają okoliczności złożenia wniosku, tj. gdy realne stało się wykonanie decyzji o wydaleniu.
Cudzoziemiec w postępowaniu w sprawie o wydalenie zaprzeczył, by spotykał się z problemami w kraju pochodzenia. Podczas przesłuchania w postępowaniu uchodźczym został skonfrontowany ze swoimi wcześniejszymi zeznaniami i poproszony o wyjaśnienie rozbieżności. Udzielona odpowiedź, iż był to rezultat rozstania z dziewczyną, zdaniem organu jest nielogiczna i niewiarygodna. Organ zauważył, że zeznania strony ewoluowały w kierunku rozbudowywania powodów niedopuszczalności wydalenia. Uzasadnienie złożonego wniosku odnosi się tylko i wyłącznie do zagrożeń na tle religijnym, podczas gdy na etapie odwoławczym te okoliczności są przez cudzoziemca wprawdzie podtrzymywane, ale za pierwszoplanowy powód podaje przynależność do najniższej kasty społeczeństwa [...]. To wskazuje, że zeznania strony są wynikiem kalkulacji co do skuteczności podnoszonych okoliczności, a nie relacją wydarzeń z kraju pochodzenia i wyrazem realnych obaw.
Odnosząc się do uzupełnienia odwołania, w którym cudzoziemiec wywiódł swoje obawy z faktu przynależności do najniższej grupy społecznej w [....] określanej zbiorczo jako [...], organ zauważył, że cudzoziemiec już we wniosku deklarował, że od 1999 r. przynależał do organizacji religijnej [...]. Potwierdza to zaświadczenie dołączone do wniosku "[...]", w którym także stwierdza się, że należy on do kasty [...]. Z tych faktów nie wywodził jednak zagrożeń dla swojej osoby.
Organ wyjaśnił, że określenie [...] nie oznacza konkretnej kasty, lecz jest zbiorczym określeniem osób należących do najniższych kast społecznych bądź nawet nie należących do żadnej kasty. Ich populacja żyje nie tylko na terytorium [...], lecz także w B., N., S.. W stanie [...]jedną z nich jest [...], do której ma przynależeć wnioskodawca. Jakkolwiek zgodnie z Konstytucją [...] system kastowy jest zakazany, to jednak utrzymano rejestrację osób o niskim statusie ekonomicznym. Zaświadczenie, które przedłożył wnioskodawca jest dokumentem w [...] powszechnym, przy czym jego posiadacze uprawnieni są do różnych beneficjów socjalnych. Dokument otrzymuje się na wniosek i nie ma on roli stygmatyzującej. Przedłożone zaświadczenie nakazuje jednak zastanawiać się nad prawdziwością oświadczeń strony, gdyż nie jest to oryginał, a treść dokumentu obfituje w błędy. Ponadto dokument nie zawiera numeru i daty, co trudno przyjąć za możliwe w przypadku dokumentu urzędowego.
Organ podał, że [....] to nazwa zbiorcza, obejmująca ok. 16% społeczeństwa [....], której populacja (wg różnych źródeł) liczy ok. 250 min ludzi i jest rozproszona po całych [....]. W zależności od pozycji społecznej, miejsca zamieszkania, charakteru kasty mogą wystąpić diametralne różnice w ocenie sytuacji osób określanych jako [....]. Realnie ta ocena może być dokonywana w odniesieniu do konkretnej kasty, w tej sprawie [...]. Organ zauważył, że wnioskodawca podał, że jego ojciec jest lekarzem i prowadził wiejską przychodnię. On sam studiował przez dwa lata medycynę (zeznania przed Wojewodą [....]). Jego ojciec zdołał zgromadzić środki finansowe, by opłacić emigrację swoich synów do Europy. Te fakty nie przystają do obrazu [...], jaki przedstawiono w uzupełnieniu odwołania. Przeciwnie, można przyjąć, iż rodzina wnioskodawcy cieszy się względnie dobrą sytuacją materialną.
Organ podkreślił, że w oświadczeniach wnioskodawcy w odniesieniu do zagrożeń religijnych występują poważne rozbieżności, co do tego, kto mu zagraża. We wniosku i w trakcie przesłuchania cudzoziemiec powołał się na zagrożenie ze strony [...]. W pismach nadsyłanych do organów oraz uzupełnieniu odwołania podał, iż zagrażają mu członkowie "[...]" - skrajnej organizacji [....]. Natomiast w oświadczeniu ojca wnioskodawcy zawarta jest informacja, iż ataku i zranienia jego syna dokonali członkowie [...] organizacji "[....]". Organ zauważył, że w dostępnych źródłach brak jest informacji, by pomiędzy tymi organizacjami występowały powiązania organizacyjne lub personalne. Zdaniem organu, wątpliwości powoduje też stwierdzenie, iż osoby, które zakłóciły uroczystości religijne w 2006 r. i w obawie przed którymi wyjechał z [...], nadal poszukują go. Organ powołał się na oceną sformułowaną przez polskiego konsula, wedle której przedstawiciele [....] nie są prześladowani w [....].
Zdaniem organu, kwestia wyznawanej przez wnioskodawcę religii i zagrożenia na tym tle jest niejednoznaczna. Niemniej jednak dla Rady decydujące jest wypełnienie przesłanek art. 18 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Według zeznań cudzoziemca po wydarzeniach z 2006 r. wyjechał z [....] i udał się do stanu [....], gdzie przebywał aż do wyjazdu do Polski. Wnioskodawca deklarował, że napotkał tam problemy związane z nieuznawalnością świadectw szkolnych.
Innych problemów nie przywołał. W ocenie organu, nie ma przeszkód, by przyjąć, że wnioskodawca może skorzystać z możliwości przemieszczenia się do innych części [...]. Zdaniem organu, być może problemy nostryfikacji dyplomów świadczą o dyskryminacji, ale nie jest to przesłanka negatywna powołania art. 18 ustawy. Organ dodał, że [....]mają status mniejszości religijnej (ok. 2% mieszkańców), a większość populacji stanowią wyłącznie w [...]. Osłabia to zdecydowanie możliwość wystąpienia prześladowań z ich strony poza [....].
W ocenie organu odwoławczego, wnioskodawca składał wykluczające się zeznania, co sprawia, że nie można im przypisać domniemania prawdziwości. Jego sytuacja osobista w [....] nie sytuuje go w kręgu osób zagrożonych prześladowaniem ze względu na przynależność do grupy [....].. Nawet w przypadku potwierdzenia się prawdziwości jego oświadczeń, ochrona jest wyłączona ze względu na możliwość korzystania z ochrony wewnętrznej w innych częściach [....]. Z tych przyczyn nie ma podstaw, by nadać wnioskodawcy status uchodźcy.
Ponadto organ nie dostrzegł związku między okolicznościami faktycznymi sprawy, a zagrożeniem karą śmierci, wykonaniem egzekucji, bądź naruszeniem prawa do życia, torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu. Podniósł, że w [...] nie toczy się obecnie żaden konflikt zbrojny, który uzasadniałby stosowanie art. 15 pkt 3 ww. ustawy. W aktach sprawy znajduje się materiał Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia na temat ogólnej sytuacji w [....], który jednoznacznie obala taką możliwość. Z tych przyczyn organ stwierdził, że nie ma podstaw, by udzielić wnioskodawcy ochrony uzupełniającej.
Organ nie dostrzegł również przesłanek uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a (art. 48 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). W szczególności stwierdził, że nie istnieje przedmiot ochrony, tj. życie rodzinne.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A.K.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
art. 13, 15, 97 ust. 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.) wobec niesłusznego stwierdzenia, że nie spełnia kryteriów udzielenia ochrony międzynarodowej, pomimo iż w związku z przynależnością kastową oraz wyznawaną religią jest narażony na prześladowanie,
- - art. 44 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż jest obligatoryjne, a organ uznał, że skarżący mógł być prześladowany w kraju pochodzenia,
- - art. 18 ww. ustawy poprzez przyjęcie, że skarżący może uzyskać ochronę w innych częściach kraju, pomimo iż w kraju pochodzenia był prześladowany,
- - art. 7, 8, 9, 10, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe zgromadzenie i analizę materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, a także błędnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto poinformował, że zamierza zawrzeć związek małżeński z obywatelką Polski I. N. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosła o oddalenie skargi.
W toku postępowania sądowego skarżący nadesłał do akt sprawy odpis aktu małżeństwa, zawartego z obywatelką Polski I.N. w dniu 5 sierpnia 2014 r. Podczas rozprawy przed Sądem w dniu 14 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącego popierając skargę podkreślił okoliczność zawarcia przez niego związku małżeńskiego z obywatelką Polski, która posiada trójkę dzieci. Wyjaśnił, że skarżący zajmuje się rodziną i chciałby pozostać w Polsce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [....] maja 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o stwierdzeniu, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
Materia In oprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 48 ust. 2 pkt 3 i art. 97 ust. 1 i 1 a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2012 r., poz. 680 ze zm.).
Zgodnie z art. 19 ust 1 pkt 1 cytowanej ustawy, cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.
Przepis art. 48 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że w przypadku, gdy wnioskodawcy lub osobie, w której imieniu wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art.
20. Powyższe brzmienie zostało nadane na mocy art. 484 pkt 10 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 maja 2014 r. Nadto, w treści rozstrzygnięcia organ powołał przepis art. 97 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawierający regulację w zakresie udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Przepis ten został uchylony przez art. 484 pkt 35 ww. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
Jednakże, stosownie do art. 513 ust. 1 ww. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia wejścia w życie tej ustawy decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem m.in. na podstawie ustaw zmienianych w tej ustawie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Prawidłowo zatem organ drugiej instancji orzekł na podstawie art. 48 i art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie omawianej nowelizacji.
I tak, stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany, w decyzji, w której odmawia się nadania statusu uchodźcy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, orzeka się o ich wydaleniu, z wyłączeniem przypadku, gdy cudzoziemiec jest obowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie decyzji o wydaleniu, która nie została wykonana.
Zgodnie zaś z art. 97 ust. 1 Ma ww. ustawy, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (ust. 1), jak również jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu (ust. 1a).
Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo orzekły o braku podstaw do przyznania skarżącemu statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej. Nadto, w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany.
Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy ubóstwa. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim, tj. Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. oraz Protokole dotyczącym statusu uchodźców sporządzonym w Nowym Jorku w dniu 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517).
Jak wynika z postanowień art. 1 ust. A pkt 2 ww. Konwencji oraz art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa - wskazuje, że chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.
Podkreślić należy, że Art. 1 ust. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przesłanki do nadania statusu uchodźcy wskazane w Konwencji Genewskiej należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie jest dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).
Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi uzasadniona obawa przed prześladowaniem. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem obawa jest odczuciem indywidualnym. Dla uznania tego odczucia za udowodnione, musi ono zostać potwierdzone przez ocenę sytuacji na podstawie materiału dowodowego sprawy. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń strony. Ponieważ termin "uzasadniona obawa" łączy element subiektywny i obiektywny, oba te elementy muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu, jak wskazane zostało w podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.). Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku oraz na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji przeanalizowały oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak również treść wypowiedzi strony złożonych w toku postępowania. Analiza tych oświadczeń jest wyczerpująca, nadto uzasadnienia wydanych decyzji zawierają wypływające z niej wnioski.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że deklarowanym powodem opuszczenia kraju pochodzenia przez skarżącego było zagrożenie z powodów religijnych ze strony [...]. Cudzoziemiec zadeklarował wyznanie [...]. Stwierdził, że obawia się o swoje życie oraz powołał się m.in. na wydarzenia z 2009 r. w W., gdzie [...] zamordowali przedstawicieli jego religii. Przed wyjazdem do Polski przebywał w różnych krajach europejskich, w tym w [...]. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Wojewoda [...] orzekł o jego wydaleniu z terytorium RP, wobec zeznań cudzoziemca, iż nie miał żadnych problemów w kraju pochodzenia. Z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy skarżący wystąpił w trakcie pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców.
Orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, aby władze kraju pochodzenia bądź inne podmioty podejmowały czy mogłyby podejmować w przyszłości wobec niego jakiekolwiek działania krzywdzące na tle rasowym, religijnym, narodowościowym bądź na tle przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych. Powyższe pozwala przyjąć, iż rzeczywistym powodem wyjazdu cudzoziemca z kraju pochodzenia było dążenie strony do poprawy sytuacji życiowej. Brak poczucia bezpieczeństwa wynikający z sytuacji w kraju pochodzenia nie mógł stanowić przesłanki, pozwalającej na uwzględnienie wniosku strony przez organy administracji. Podkreślenia wymaga, że na terytorium kraju pochodzenia strony nie toczy się międzynarodowy lub wewnętrzny konflikt zbrojny, mogący spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludności cywilnej. W aktach sprawy znajduje się m.in. dokumentacja Wydziału Informacji o Krajach
Pochodzenia dotycząca ogólnej sytuacji w [....], wykluczająca wystąpienie takiego zagrożenia.
Przyjąć należy, że cudzoziemiec nie był prześladowany w kraju pochodzenia z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej, a okoliczności wyjazdu wskazane przez niego w toku postępowania nie były tożsame z indywidualnym prześladowaniem z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej. Osoba ubiegająca się o nadanie statusu uchodźcy musi wykazać indywidualny charakter prześladowań lub obawy przed takimi prześladowaniami z powodów, o których mowa w art. 1A Konwencji.
W przypadku skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia, aby był on narażony na prześladowania w kraju pochodzenia. Opuścił [...]w 2006 r. legalnie, drogą lotniczą na podstawie paszportu wydanego przez władze [...] w 2003 r. w [...] oraz [...] wizy turystycznej. Zauważyć należy, że cudzoziemiec składał w toku postępowania wykluczające się zeznania, podważające jego wiarygodność. Sytuacja osobista skarżącego w [...] nie sytuowała go w kręgu osób zagrożonych prześladowaniem ze względu na przynależność do grupy [....]. Ponadto, w przypadku ewentualnego wystąpienia zagrożenia na tle religijnym, skarżący ma możliwość korzystania z ochrony wewnętrznej w innych częściach kraju pochodzenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił stanowisko organów administracji, zgodnie z którym skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy.
W ocenie Sądu, za prawidłowe należy również uznać orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (pkt 1), tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie (pkt 2), poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego (pkt 3) i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy zasadnie przyjęły, że wobec skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. W związku z powyższym, organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy bądź udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust. 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zarzuty dotyczące ewentualnego wystąpienia przesłanek do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Mając na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, iż jest narażony na naruszenia praw człowieka. Żywione obawy w świetle złożonych zeznań można rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone w materiale dowodowym. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które można zakwalifikować jako indywidualne prześladowania lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Nie przedstawił dowodu potwierdzającego znalezienie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń.
W ocenie Sądu, przytoczone przez skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanek uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, określonych w art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.) oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.
Jak wynika z akt sprawy, powrót skarżącego do kraju pochodzenia nie będzie naruszał prawa do życia rodzinnego strony w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ani praw dziecka, określonych w Konwencji o prawach dziecka.
Okoliczność zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką Polski oraz argumentacja dotycząca ochrony życia rodzinnego mogą być podnoszone przez skarżącego w postępowaniu dotyczącym legalizacji pobytu cudzoziemca, a nie w trybie ochrony międzynarodowej. Cudzoziemiec może ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy w trybie przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.). Przepis art. 158 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowi bowiem, że zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.
Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. Organy obu instancji oparły się na materiale dowodowym dostarczonym przez skarżącego, jak również na ocenie sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające oraz ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności wydanych w sprawie decyzji.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.