Uzasadnienie
J. W. i M. W. wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w P. Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie skargi Państwa M. i J. W. na brak działań w celu zwrotu nieruchomości przez gminę pomimo odwołania przez skarżących darowizny działek. W uzasadnieniu skargi przedstawili przebieg sprawy i wnieśli o uznanie uchwały za niezgodną z prawem i jej unieważnienie. W ocenie skarżących uchwała została podjęta przy niedostatecznym rozpoznaniu sprawy, prowadzeniu postępowania administracyjnego z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego co do rozpoznania sprawy oraz informowania stron o toczącym się postępowaniu.
Rada Miejska w P. w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Organ podniósł, że państwo W. wnieśli skargę na działanie Burmistrza Miasta Gminy P., która została rozpoznana przez Radę w trybie art. 229 pkt 3 k.p.a. i wskazał, że prace nad projektem uchwały nie mają charakteru postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Sprawa, której dotyczy skarga, nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W przedmiotowej sprawie J. i M. W. pismem z dnia 28 marca 2013 r. wnieśli do Rady Miejskiej w P. skargę na brak działania Burmistrza Miasta i Gminy P. w celu zwrotu nieruchomości w następstwie odwołania darowizny działek. Skarga ta została rozpatrzona przez Radę Miejską w P. w trybie przewidzianym w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu [...] maja 2013 r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 229 pkt 3 w związku z art. 240 k.p.a. Rada Miejska w P. podjęła uchwałę Nr [...], którą oddaliła skargę M. i J. W. jako niezasadną.
Wskazać w tym miejscu należy, że określony w art. 221–240 k.p.a. tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Zgodnie z art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga ta jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego.
Również zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie przybiera żadnej z prawnych form działania organu administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, stosownie do treści art. 238 § 1 k.p.a. powinno zawierać oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwiania skarg, przy czym zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne.
Faktem jest, że skargi na działalność wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych rady gminy rozpatrują w formie uchwał. Organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują bowiem uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości, bo tylko taką prawną formą działania mogą się one posługiwać. Sugeruje to możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego. Jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako prawna forma działania.
Podkreślić należy, że sprawy skargowe rządzą się swoistymi regułami. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania właściwych organów oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. Postępowanie to nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Sprawy te nie zostały poddane orzecznictwu sądowoadministracyjnemu, jako że żadna z procedur nie przewiduje dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowane stanowisko, zgodnie, z którym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r., I OSK 684/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w obecnym składzie ten pogląd w pełni podziela.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że skarga J. i M. W. na uchwałę Rady Miejskiej w P. jest niedopuszczalna, gdyż nie mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. podlegających kontroli sądów administracyjnych i jako taka podlega odrzuceniu.
Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.