Uzasadnienie
W dniu 3 września 2010 r do Urzędu Gminy w M. wpłynęła skarga B. P., dotycząca działań sąsiada, który po podwyższeniu powierzchni gleby na swojej działce spowodował zalewanie jego działki nr [...]. Ponieważ woda z rowów nie ma ujścia do rowu melioracyjnego, gdyż zasypali je sąsiedzi, jego działka, w tym uprawy szklarniowe oraz budynek mieszkalny są regularnie zalewane. Do skargi został dołączony szkic sytuacyjny.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2010 r działający z upoważnienia Wójta Gminy M. Zastępca Wójta postanowił nałożyć na H. P. i J. D. obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
W wyniku odwołania wniesionego przez B. P. Samorządowe Kolegium Odwoałwcze decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r, Wójt Gminy M. nakazał J. D. udrożnienie bruzdy/rowka zlokalizowanego na działce nr [...] (stanowiącej jego własność) poprzez usunięcie przeszkód w odpływie wody powstałych na jego gruncie - w taki sposób aby w przyszłości nie powstawały zastoiska wodne na działce nr [...] stanowiącej własność H. P. Ponadto nakazał H. P. dostosowanie głębokości bruzdy/rowka (na działce nr [...]) na jego początkowym odcinku (przyległym do dz. Nr Ew. [...]) do poziomu posadowienia rury stanowiącej przepust pod drogą gminną.
W wyniku odwołania wniesionego przez J. M. i B. P., Samorzadowe Kolegium Odwoławcze decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wydana następnie przez Wójta Gminy M. decyzja Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r, została uchylona w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium szczegółowo wskazało na uchybienia organu pierwszej instancji.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r, Wójt Gminy M. umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej wystąpienia zmiany stanu wody na gruncie tj. wystąpienia podtopień i zalewania działki nr [...] wodą spływającą z terenów sąsiednich. Kolejną decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2012 r, Wójt Gminy M. odmówił wydania decyzji zgodnej z wnioskiem B. P. Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Kolegium ponownie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2013r., działający z upoważnienia Wójta Gminy M. Zastępca Wójta odmówił spowodowania przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie. W uzasadnieniu został obszernie omówiony stan faktyczny sprawy oraz dowody, przeprowadzone w toku postępowania wyjaśniającego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. P., wskazując, że wydana decyzja oparta została na nieprawdziwych osądach sąsiadów J. M. i A. C. oraz na nierzetelnych działaniach pracowników gminnych, którzy dokonali oględzin działki w dniu 7 stycznia, gdy była słoneczna pogoda i sucho na gruncie., odwołujący wskazał, że część jego działki przy budowie kanalizacji została zniszczona oraz został zasypany rów przy drodze gminnej [...], co sprawi, że woda z wyżej położonych działek będzie się wylewała bez przeszkód na działkę [...]. Przedłużające się postępowanie administracyjne prowadzi- zdaniem odwołującego się- do dewastacji jego działki dlatego wniósł o uchylenie decyzji Wójta.
Wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję z dnia [...] maja 2013 Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm).
Kolegium zważyło, że przesłankami wydania nakazów w trybie cytowanego przepisu jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Wydanie decyzji wymaga ustalenia: 1) czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, 2) czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych, 3) czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Kolegium podkreśliło, że pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo- skutkowy. Dokonanie zmiany stanu wody, które nie wywołuje takich skutków, wyklucza możliwość zastosowania cytowanego wyżej przepisu.
W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji w sposób niebudzący wątpliwości ustalił, że na nieruchomości nr [...], należącej do B. P., nie wystąpiły szkody w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że zniszczenie części posesji B. P. w trakcie budowy kanalizacji i ewentualne zalewanie działki nr [...] nie było przedmiotem postępowania. Potencjalne powstanie szkody nie może być przesłanką do orzekania o nałożeniu obowiązku, określonego w art. 29 ust. 3 prawa wodnego. Szkoda w rozumieniu tego przepisu musi być realna i mieć postać negatywnego uszczerbku majątkowego w aktywach strony albo powodować sytuacje, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. wniósł B. P. Zarzucił, że decyzją Naczelnika Gminy M.z roku 1987 nakazano właścicielom działek, którzy zasypali fragmenty istniejącego od bardzo dawna rowu, odprowadzającego wodę z działki [...], jego odtworzenie. W 201Or. ci sami sprawcy ponownie zasypali ten rów, skutkiem czego nie mógł uprawiać ziemi, ponieważ była przesiąknięta wodą. Pomimo wielokrotnie wnoszonych skarg na te działania do Wójta Gminy M., nie zrobiono nic by przeciwdziałać bezprawnym działaniom sąsiadów, którzy podwyższając poziom gleby, niszczą własność skarżącego, spływającą z ich działek wodą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (D.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P:p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nie narusza prawa w stopniu upoważniającym do jej wyeliminowania z porządku prawnego.
Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm). Zgodnie z tym przepisem: 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowi inaczej, nie może:
- 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
- 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
- 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
- 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Organy orzekające w sprawie z treści przepisu art. 29 ust. 3 wywiodły, że przesłankami wydania nakazów w tym trybie jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Organy trafnie podkreśliły, że pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo- skutkowy. Dokonanie zmiany stanu wody, które nie wywołuje takich skutków, wyklucza możliwość zastosowania cytowanego wyżej przepisu.
Sąd stwierdza, że organy przeprowadziły bardzo obszerne postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie, czy zaistniały przesłanki z art. 29 ust. 3 ustawy. W sprawie wielokrotnie przeprowadzono oględziny: w dniu 11 października 2010r., następnie w dniu 6 maja 2011 r. Ustalono, że nie występuje zmiana stanu wody na gruncie i zmiana stosunków wodnych, nie występują również podtopienia. Kolejne oględziny przeprowadzono w dniach 21 listopada 2012 r., 10 grudnia 2012 r., 7 stycznia 2013 r. Ostatecznie nie stwierdzono, aby na przedmiotowych działkach dokonano zmian, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Podczas tych ostatnich oględzin B. P. oświadczył, że po południowej stronie działki nr [...] właściciele nie dokonali zmian, które powodowałyby zatopienia, podtopienia i zalewanie. Obumarcie drzew na działce nastąpiło na skutek przymrozków które miały miejsce w latach 80. Postępowanie dowodowe w sprawie było niezwykle dokładne, organy dokonały wszystkich możliwych i adekwatnych z punktu widzenia przedmiotu sprawy czynności dowodowych. O powyższym świadczy także objętość akt administracyjnych.
Sąd podziela ocenę organów, że na nieruchomości nr [...], należącej do B. P., nie wystąpiły szkody w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy.
Zatem rację mają organy uznając, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy, zatem wobec braku szkody na nieruchomości nr [...] należącej do B. P., zasadnie odmówiono przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie.
Trafna jest też konstatacja Kolegium, że zniszczenie części posesji skarżącego w trakcie budowy kanalizacji i ewentualne zalewanie działki nr [...] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Sąd podziela stanowisko, że potencjalne powstanie szkody nie może być przesłanką do orzekania o nałożeniu obowiązku określonego w art. 29 ust. 3 prawa wodnego. Szkoda w rozumieniu tego przepisu musi być realna, mieć postać uszczerbku majątkowego w aktywach strony albo powodować sytuacje, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie, bardzo obszernego materiału dowodowego, organy orzekające dokonały prawidłowej analizy stanu prawnego sprawy. W konsekwencji zaskarżona decyzja nie zawiera wad, które umożliwiałyby jej wyeliminowanie z porządku prawnego.
W związku z tym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.