Uzasadnienie
Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] marca 2014 r. – zaskarżonym skargą przez P. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – uchylił w części i utrzymał w mocy w pozostałym zakresie własne postanowienie z [...] grudnia 2013 r. wydane w sprawie zagospodarowania odpadu.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] grudnia 2013r. wezwał P. P. do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust 2 lit b rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów - przez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04 w postaci wycofanego z eksploatacji pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganą w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów; wskazał, że nałożony obowiązek może być wykonany za pośrednictwem przedsiębiorcy posiadającego decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie punktu zbierania pojazdów; określił termin realizacji obowiązku na 30 dni od daty otrzymania postanowienia.
Jednocześnie pouczył stronę, że na niniejsze postanowienie przysługuje zażalenie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Przedmiotowe postanowienie doręczono stronie, tj. P. P. [...] grudnia 2013 r. Zażalenie strona wniosła [...] stycznia 2014 r.
Główny Dyrektor Ochrony Środowiska - po rozpoznaniu środka zaskarżenia – postanowieniem z [...] marca 2014 r. uchylił własne postanowienie z [...] grudnia 2013r. w części dotyczącej terminu jego wykonania; w pozostałym zakresie utrzymał w mocy ww postanowienie; określił termin wykonania niniejszego postanowienia jako nie dłuższy niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia.
P. P. w skardze na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego z [...] grudnia 2013 r. oraz umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a nadto zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 o odpadach, wobec błędnego uznania, że ww pojazd jest odpadem.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, stwierdził nieważność postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2014 r. Uznał, że przedmiotowe postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, czyli zaszła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a. zażalenie (w przypadku sprawy winno być "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" - art. 144 i 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 i art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a.) wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, [...]. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy postanowienie organu z [...] grudnia 2013 r. zostało doręczone skarżącej wraz z pouczeniem o prawie i terminie wniesienia zażalenia [...] grudnia 2013 r., co odzwierciedla załączone do akt administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzeniu odbioru tego postanowienia. W tej sytuacji bieg ustawowego terminu do wniesienia zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) rozpoczął się od dnia następnego po dacie doręczenia postanowienia, tj. od [...] grudnia 2013 r., a upłynął [...] grudnia 2013 r. Tymczasem skarżąca złożyła zażalenie [...] stycznia 2014 r., co z kolei bezspornie wynika z pieczęci nadawczego urzędu pocztowego widniejącej na kopercie, w której nadano zażalenie.
Przytoczone okoliczności świadczą niewątpliwie o wniesieniu przez skarżącą środka zaskarżenia z kilkudniowym opóźnieniem, czyli z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Organ odwoławczy, po wniesieniu środka zaskarżenia przez stronę, jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać czy środek wniesiony od kwestionowanego postanowienia został wniesiony w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia jego wniesienia z uchybieniem terminu stosownie do treści art. 144 w zw. z art. 134 K.p.a. Rozpatrzenie zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 K.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugiej instancji ostatecznego postanowienia, a zatem postanowienia które korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 K.p.a.) (wyrok NSA z 18.11.1999r., I SA 330/99, publ. Lex nr 48749).
Stan sprawy w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji wskazywał na potrzebę wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia (prawidłowo: wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie rozstrzygnął sprawy przez wydane aktu administracyjnego o wskazanej formie i treści, tylko dokonał merytorycznego rozpatrzenia wniesionego środka zaskarżenia, należało stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, z racji rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 K.p.a.). Zatem powyższego obowiązku organ winien dopełnić przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Sąd wobec zaistnienia wymienionej przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, nie badał jego legalności w zakresie naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem i z tego powodu nie ustosunkował się merytorycznie do zarzutów skargi.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono – w punkcie 3 - na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.