Uzasadnienie
Sygn. IV SA/Wa 1576/06
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku K. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2005 r. przekazującym według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. wniosek K. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] października 1978 r. w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi G. gm. L. stanowiącego własność M. G. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] września 2005 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż przejęcie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Państwa nastąpiło na podstawie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. nr 32, poz. 140), która to została uchylona przez ustawę z dnia 14 grudnia 1982 r. (Dz. U. nr 40, poz. 268) przy czym ta ostatnia została uchylona przez ustawę z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. nr 7, poz. 25).
W powyższych sprawach początkowo orzekały terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego a po wejściu w życie ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 34, poz. 198 ze zm.) na podstawie art. 5 pkt 19 b kompetencje te przeszły na organy administracji rządowej. Powyższy artykuł został skreślony przez art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. nr 162, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r.-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) do właściwości starosty przechodzą, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jako zadania z zakresu administracji rządowej, określone w przepisach zadania urzędów rejonowej rządowej administracji ogólnej i kompetencje tych urzędów.
Tak więc, gdyby takie sprawy były rozstrzygane obecnie właściwym organem byłby starosta. Organem nadrzędnym nad jednostkami samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Zastosowanie powyższych przepisów znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądu administracyjnego na co wskazuje wyrok WSA z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 746/04.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. G., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Podniósł zarzut naruszenia art. 17 kpa w zw. z art. 58 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez błędne wskazanie organu właściwego do rozpoznania jego wniosku oraz naruszenia art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przekazanie sprawy do rozpoznania organowi innemu niż wskazany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 3335/03.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, przy czym ocena ta i wskazania co do dalszego postępowania zostają sformułowane w uzasadnieniu orzeczenia, które w tym zakresie wykazuje moc wiążącą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego ocena prawna i wskazania wiążą ten sąd oraz organ administracji. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] października 1974 r. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2003 r. który następnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 3335/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje do ponownego rozpoznania, wskazując jakie czynności mają zostać przeprowadzone w toku postępowania i nie wskazał, by w jego ocenie sprawa rozpoznawana była przez organ niewłaściwy. Powyższy wyrok uprawomocnił się dnia 24 grudnia 2004 r. co oznacza, iż z mocy przedstawionego powyżej art. 153 p.p.s.a., wskazania wynikające z tego wyroku wiążą zarówno sąd jak i organy administracji. Tak więc przyjąć należy, iż w niniejszej sprawie właściwym do jej rozpoznania jest organ administracji rządowej.
Nadto, postanowieniem z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt I OW 20/06 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, wskazując, iż organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] października 1978 r. został wskazany w wyroku WSA z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 3335/03.
Reasumując powyższe Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego i jako wadliwe winno być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Rozpoznając ponownie sprawę organ zastosuje się do przedstawionych powyżej rozważań.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 lit. pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd postanowił na podstawie art.200 p.p.s.a.