Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) i art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. poz. 455) w związku z art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2014 r., poz. 621) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 7 kwietnia 2014 r. firmy G. Sp. z o.o. Sp. k od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w sprawie nałożenia opłaty sankcyjnej za prowadzenie reklamy środka ochrony roślin [...], w wysokości 5 000,00 zł (pięć tysięcy złotych), utrzymująca w mocy powyższą decyzję.
Stan sprawy przedstawia się w następujący sposób.
W związku ze stwierdzeniem na łamach miesięcznika "[...]" Nr 11/2013 publikacji, przez firmę G. Sp. z o.o. Sp. k, reklamy prasowej środka ochrony roślin [...], zawierającego w swoim składzie 800 g substancji czynnej w postaci kaptanu, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. pismem z dnia 19 listopada 2013 r., wezwał ww. spółkę do złożenia wyjaśnień dotyczących okoliczności publikacji reklamy przedmiotowego środka ochrony roślin.
Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. Spółka poinformowała, że zleceniodawcą reklamy preparatu [...] była firma G. Sp. z o.o. Sp. k. oraz, że celem przekazu informacyjnego było poinformowanie rynku o planowanym poszerzeniu oferty tej firmy o produkt zawierający 800 g kaptanu. Jednocześnie poinformowała, iż w momencie otrzymania informacji o przedłużeniu terminu wydania zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin [...], nie była w stanie wycofać jego reklamy z druku, a jedynie wstrzymać pozostałą część planu mediowego tego produktu.
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. wszczął z urzędu, w stosunku do G. Sp. z o.o. Sp. k., postępowanie administracyjne w sprawie prowadzenia reklamy produktu o nazwie [...] zawierającego 800 g kaptanu, co może sugerować zastosowanie reklamowanego preparatu jako środka ochrony roślin. Jednocześnie pismem z dnia 12 grudnia 2013 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania jak i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz prawie czynnego udziału w postępowaniu.
W wyniku powyższego Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. w dniu [...] marca 2014 r. wydał decyzję, w której orzekł wobec G. Sp. z o.o. Sp. k. opłatę sankcyjną za prowadzenie reklamy środka ochrony roślin [...] w wydaniu 11/2013 miesięcznika "[...]" w sposób niezgodny z art. 66 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG, w wysokości 5 000,00 zł.
Od powyższej decyzji Spółka pismem z dnia 7 kwietnia 2013 r., złożyła odwołanie w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Jednocześnie zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. poz. 455) w związku z art. 66 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r., dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 309 z 24.11.2009 r., ze zm.), poprzez błędne uznanie, iż odwołująca prowadziła reklamę środka ochrony roślin [...] w wydaniu 11/2013 miesięcznika "[...]" i to w sposób niezgodny z art. 66 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r., w konsekwencji czego nałożono na nią opłatę sankcyjną w wysokości 5 000,00 zł, podczas gdy w rzeczywistości nie była to reklama, a jedynie przekaz informacyjny za pośrednictwem miesięcznika "[...]", którego celem było poinformowanie rynku o planowanym poszerzeniu oferty firmy o produkt – [...] zawierający 800 g kaptanu, co do którego toczyło się postępowanie administracyjne w zakresie dopuszczenia do obrotu tego środka ochrony roślin (a więc nie objęty zezwoleniem na wprowadzenie do obrotu i do tego obrotu nie wprowadzany), do którego nie znajduje zastosowanie art. 66 ust. 1 ww. rozporządzenia odnoszący się do środków ochrony roślin objętych zezwoleniem na wprowadzenie do obrotu, w konsekwencji czego błędnie zastosowano w przedmiotowej sprawie również art. 75 ust. 1 ustawy o środkach ochrony roślin.
W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, iż umieszczając w miesięczniku "[...]" przekaz informacyjny o planowanym poszerzeniu oferty firmy o produkt – [...] zawierający 800 g kaptanu, prowadziła na łamach tego miesięcznika reklamę środka ochrony roślin [...], który nie został jeszcze wprowadzony do obrotu ani nie był stosowany. Ponadto podkreśliła, iż przedmiotowy przekaz informacyjny nie może zostać uznany za błędny i wprowadzający w błąd użytkowników środków ochrony roślin lub ogół społeczeństwa, bowiem było w nim wyraźnie wskazane, iż produktu [...] nie ma jeszcze na rynku - będzie dostępny w przyszłości.
Jednocześnie przekaz informacyjny zawierał pewne dane dotyczące produktu [...], tj. zawartości kaptanu oraz planowanego wprowadzenia na rynek, natomiast nie wskazywał na szczegóły, które mogły być zmienione w toku trwającego procesu rejestracyjnego, tj. związane z precyzyjnymi dawkami produktu oraz z zakresem rejestracji. Ponadto strona wskazała, że przekaz informacyjny nie zalecał i nie umożliwiał stosowania środka [...], a jedynie budował obraz firmy mogącej zaoferować w przyszłości interesujący produkt.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że firma G. Sp. z o.o. Sp. k. opublikowała na łamach miesięcznika "[...]" Nr 11/2013 reklamę prasową środka ochrony roślin [...], nie posiadając wymaganego zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju na wprowadzenie go do obrotu. Reklama zawierała informację o substancji czynnej wchodzącej w skład produktu, tj. 800 g kaptanu, a także nazwę i dane kontaktowe producenta preparatu. Jak zauważył organ pierwszej instancji, substancja kaptan znajduje się na liście substancji czynnych zatwierdzonych przez Komisję Europejską, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 540/2011 z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wykazu zatwierdzonych substancji czynnych (Dz. Urz.
UE L 153 z 11.6.2011), jako substancja dopuszczona do stosowania w środkach ochrony roślin i w związku z tym w odniesieniu do przepisów o środkach ochrony roślin, preparat ten jest środkiem ochrony roślin, a tym samym powinien posiadać, zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r., stosowne zezwolenie na wprowadzenie go do obrotu. Niezaprzeczalne jest więc, że strona prowadziła reklamę ze wskazaniem konkretnego środka ochrony roślin z nazwy-handlowej, tj. [...], który nie posiadał wymaganego zezwolenia ministra właściwego do spraw rolnictwa na wprowadzenie do obrotu.
Następnie organ wskazał, że zgodzić się należy z organem pierwszej instancji, iż publikacja reklamy środka ochrony roślin, który nie uzyskał stosownego zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, w świetle art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin stanowi naruszenie postanowień tego artykułu i skutkuje określeniem opłaty sankcyjnej w wysokości od 5 000 zł do 500 000 zł, stosownie do przeciętnego kosztu publikacji takiej reklamy.
Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa podkreślił, że w wyjaśnieniach przesłanych pismami z dnia 18 i 25 listopada 2013 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. strona nie kwestionowała faktu opublikowania reklamy preparatu [...] bez wymaganego zezwolenia na wprowadzenie tego środka do obrotu i sama przyznała, że opracowując plan mediowy na sezon 2014, była przekonana, że do końca października 2013 r., a więc przed publikacją przedmiotowej reklamy, środek ochrony roślin [...] otrzyma stosowne zezwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzenie do obrotu.
Ponadto wyjaśniła, iż w momencie otrzymania informacji o przedłużeniu terminu wydania ww. zezwolenia, nie była w stanie wycofać reklamy preparatu [...] z druku, a jedynie wstrzymać pozostałą część planu mediowego tego produktu. Powyższe wyjaśnienia świadczą zatem, że przedmiotowy środek ochrony roślin był w fazie postępowania administracyjnego w sprawie dopuszczenia go do obrotu, co potwierdza, że strona miała świadomość konieczności uzyskania stosownego zezwolenia na wprowadzenie środka ochrony roślin [...] do obrotu przed publikacją reklamy. Przesłanki te zatem jednoznacznie wskazują na znajomość prawa, w odniesieniu do przepisów o środkach ochrony roślin, przez stronę.
Odnosząc się do argumentacji strony, że reklama produktu [...], była jedynie przekazem informacyjnym za pośrednictwem miesięcznika "[...]", którego celem było poinformowanie rynku o planowanym poszerzeniu oferty firmy o produkt – [...], należy wskazać, że definicję reklamy środka ochrony roślin zawiera art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. Zgodnie z pkt 31 tego artkułu za reklamę środka ochrony roślin uznaje się środki promocji sprzedaży lub stosowania środków ochrony roślin (skierowane do osób innych niż posiadacz zezwolenia, osoba wprowadzająca środek ochrony roślin do obrotu lub ich przedstawiciele) w drukowanych lub elektronicznych środkach przekazu. Uwzględniając brzmienie powyższego artykułu, należy uznać, że reklamę stanowi każdy przekaz skierowany np. do producentów rolnych, dystrybutorów środków ochrony roślin, do wszystkich oprócz potencjalnych autorów reklamy, tj.: posiadacza zezwolenia, osoby wprowadzającej środek ochrony roślin do obrotu lub ich przedstawicieli.
Powyższe przesłanki, w ocenie organu, bezsprzecznie świadczą, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z reklamą środka ochrony roślin.
Na powyższą decyzję strona w dniu 10 lipca 2014 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- - art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2013r. poz. 455) w zw. z art. 66 ust. 1 w zw. z pkt (43) preambuły oraz art. 3 pkt 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 309/1 z 24.11.2009r., ze zm.), poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, iż odwołująca się prowadziła reklamę środka ochrony roślin [...] w wydaniu 11/2013 miesięcznika "[...]" i to w sposób niezgodny z art. 66 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r., w konsekwencji czego nałożono na nią opłatę sankcyjną w wysokości 5.000,00 zł., podczas gdy w rzeczywistości nie była to reklama, a jedynie przekaz informacyjny za pośrednictwem miesięcznika "[...]", którego celem było poinformowanie rynku o planowanym poszerzeniu oferty firmy o produkt – [...] zawierający 800 g kaptanu, co do którego od dnia 7 lutego 2013 r. toczyło się postępowanie administracyjne w zakresie dopuszczenia do obrotu tego środka ochrony roślin, zakończone uzyskaniem przez skarżącą z dniem 23 maja 2014 r. i zezwolenia nr [...] na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin – [...]; nadto sporny przekaz informacyjny nie był prowadzony przez skarżącą w sposób niezgodny z art. 66 rozporządzenia nr 1107/2009, w szczególności zaś nie wprowadzał w błąd użytkowników środków ochrony roślin oraz ogółu społeczeństwa,
- - art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267, ze zm.), poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. z dnia [...] marca 2014 r. (znak: [...]) nakładającej na skarżącą opłatę sankcyjną za prowadzenie reklamy środka ochrony roślin [...] w wysokości 5.000,00 zł., podczas gdy decyzja ta winna zostać w całości uchylona, zaś postępowanie pierwszej instancji w całości umorzone, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że podane na łamach miesięcznika "[...]" informacje nie nakłaniały do stosowania produktu [...] (brak danych co do dawki środku na hektar oraz rodzaju upraw, zakresu stosowania), nie promowały również jego sprzedaży, stanowiąc w rzeczywistości informację o planach, ponieważ wskazany produkt nie był obecny na rynku. Z uwagi, iż [...] nie funkcjonował na rynku – nie miał etykiety, a zatem nie mógłby przynieść komukolwiek szkody wynikającej z pomyłkowego bądź niezgodnego z etykietą zastosowania tego środka. Jednocześnie strona poinformowała, że przekaz zawierał dane pewne dotyczące produktu [...], tj. zawartość kaptanu oraz informacje o planowanym wprowadzeniu artykułu na rynek natomiast nie wskazywał na szczegóły, który mogły być zmienione w toku trwającego procesu rejestracyjnego, czyli związane z precyzyjnymi dawkami produktu oraz zakresem rejestracji.
Końcowo strona wskazała, że przekaz informacyjny nie może zostać uznany za nieprawidłowy i wprowadzający w błąd użytkowników środków ochrony roślin lub ogółu społeczeństwa, ponieważ było w nim wskazane, że produktu [...] nie ma jeszcze na rynku i będzie dostępny w przyszłości.
W odpowiedzi na skargę organ uznał, że skarga w pełnym zakresie jest niezasadna, wobec czego powinna podlegać oddaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady (WE) 79/117/EWG i 91/414/EWG środki ochrony roślin, które nie uzyskały zezwolenia, nie są reklamowane. Każdej reklamie środka ochrony roślin towarzyszą zdania: "Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje w etykiecie i informacje dotyczące produktu". Zdania te są czytelne i wyraźnie widoczne na tle całej reklamy. Jednocześnie przepisy przedmiotowego rozporządzenia w art. 3 pkt 10 definiują "zezwolenie na wprowadzenie środka ochrony roślin do obrotu" jako akt administracyjny, na podstawie którego właściwy organ państwa członkowskiego zezwala na wprowadzenie środka ochrony roślin na swoim terytorium.
Natomiast zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin (Dz. U. poz. 455) który mówi, że podmiot, który prowadzi reklamę środka ochrony roślin w sposób niezgodny z art. 66 rozporządzenia nr 1107/2009 - wnosi na rachunek wojewódzkiego inspektoratu ochrony roślin i nasiennictwa właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę opłatę sankcyjną w wysokości od 5 000 zł do 500 000 zł, stosownie do przeciętnego kosztu emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy.
W przedmiotowej sprawie stwierdzono, że firma G. Sp. z o.o. Sp. k opublikowała na łamach miesięcznika "[...]" Nr 11/2013 reklamę prasową środka ochrony roślin [...], nie posiadając wymaganego zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju na wprowadzenie powyższego produktu do obrotu. Reklama wskazanego produktu zawierała informację o substancji czynnej wchodzącej w skład produktu, tj. 800 g kaptanu a także nazwę i dane kontaktowe producenta preparatu. Jak słusznie organ wskazał substancja kaptan znajduje się na liście substancji czynnych zatwierdzonych przez Komisję Europejską, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 540/2011 z dnia 25 maja 2011 r., jako substancja dopuszczona do stosowania w środkach ochrony roślin i w związku z tym w odniesieniu do przepisów o środkach ochrony roślin, preparat ten jest środkiem ochrony roślin, a tym samym powinien posiadać, zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r., stosowne zezwolenie na wprowadzenie go do obrotu.
Bezsprzeczne jest więc, że firma G. Sp. z o.o. Sp. k prowadziła reklamę ze wskazaniem konkretnego środka ochrony roślin z nazwy handlowej, tj. [...], który nie posiadał wymaganego zezwolenia ministra na wprowadzenie do obrotu, czym naruszyła postanowienia zawarte w art. 66 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r.
W związku z powyższym nie sposób zgodzić się z argumentem strony skarżącej zawartym w skardze jak i odwołaniu, poprzez błędne uznanie organu, iż Spółka prowadziła reklamę środka ochrony roślin [...] w wydaniu 11/2013 miesięcznika "[...]" w sposób niezgodny z art. 66 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r., podczas gdy w rzeczywistości nie była to reklama, a jedynie przekaz informacyjny, którego celem było poinformowanie rynku o planowanym poszerzeniu oferty firmy o produkt – [...] zawierający 800 g kaptanu, ponieważ produkt nie był obecny na runku.
Zgodnie z definicją reklamy środka ochrony roślin zawartą w art. 3 pkt 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. za reklamę środka ochrony roślin uznaje się środki promocji sprzedaży lub stosowania środków ochrony roślin (skierowane do osób innych niż posiadacz zezwolenia, osoba wprowadzająca środek ochrony roślin do obrotu lub ich przedstawiciele) w drukowanych lub elektronicznych środkach przekazu. Uwzględniając brzmienie powyższego artykułu, należy uznać, że reklamę stanowi każdy przekaz skierowany np. do producentów rolnych, dystrybutorów środków ochrony roślin, do wszystkich oprócz potencjalnych autorów reklamy, tj.: posiadacza zezwolenia, osoby wprowadzającej środek ochrony roślin do obrotu lub ich przedstawicieli.
Sąd podziela stanowisko organu, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z reklamą. Z treści przekazu zawartego na łamach miesięcznika "[...]", w którym zawarte jest hasło reklamowe "[...]", oraz odnosząc się do definicji reklamy zawartej w art. 3 pkt 31 rozporządzenia wynika, że zawiera ona informację o substancji czynnej, tj. 800 g kaptanu oraz sformułowanie, które jest hasłem reklamowym. Przedmiotowy przekaz wskazuje na konkretny środek ochrony roślin z nazwy handlowej, tj. [...], oraz stanowi płatną formę promocji tego środka za pośrednictwem prasy fachowej w branży sadowniczej adresowanej do określonej grupy odbiorców, najbardziej do sadowników, a więc osób posiadających odpowiednią wiedzę w zakresie stosowania środków ochrony roślin. Celem tego przekazu reklamowego jest więc promocja sprzedaży i stosowania środka ochrony roślin [...], a jak również zwiększenie zainteresowania rynku tym środkiem.
Zamieszczony slogan reklamowy, stanowi formę zachęcania odbiorcy do stosowania produktu, poprzez wysoką zawartość substancji czynnej, oraz wskazuje na stricte reklamowy charakter powyższego przekazu a zatem prawidłowo organ nałożył na stronę skarżącą obowiązek uiszczenia opłaty sankcyjnej.
W ocenie Sądu Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa dokonał właściwej analizy całości sprawy i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji odnosi się do wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, a motywy przytoczone przez organ administracji uzasadniają w dostateczny sposób podjęte rozstrzygnięcie. Zarzuty skargi nie są więc zasadne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.