Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia (...) kwietnia 2007 r. znak (...), którą umorzono postępowanie - jako bezprzedmiotowe - w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r. odmawiającej cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego A. M. na piętrzenie wód cieku G. dla potrzeb elektrowni wodnej w G., udzielonego decyzją Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w S. z dnia (...) października 1989 r.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy.
F. B. złożył odwołanie od decyzji z dnia (...) lipca 2005r. odmawiającej cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód cieku G. W ślad za tym odwołaniem dnia 5 września 2005r. skierował pismo do Wojewody P., w którym podał, że decyzja Starosty z dnia (...) lipca 2005r. podpisana została przez osobę nieupoważnioną a tym samym jest nieważna z mocy prawa.
Po przeanalizowaniu sprawy organ odwoławczy podniósł, iż z akt sprawy wynika, że F. B.w ślad za swoim odwołaniem od decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r. skierował do Wojewody P. pismo z dnia 5 września 2005 r., w którym podał, że decyzja Starosty podpisana przez osobę nieupoważnioną, a tym samym jest nieważna z mocy prawa.
Wojewoda P. uznał, że pismo F. B. jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r. i po przeprowadzeniu postępowania w trybie nadzoru, decyzją z dnia (...) grudnia 2005 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Starosty.
W związku ze skargą F. B. na decyzję Wojewody P. z dnia (...) grudnia 2005 r., wyrokiem z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 129/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody P. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w postępowaniu zakończonym tą decyzją Wojewoda P. nie zapewnił udziału wszystkim stronom postępowania. Jednocześnie, w związku z podniesionym w skardze argumentem
IV SA/Wa 1645/07
F. B., że nie złożył wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r., Sąd stwierdził, że "Organ nadzoru miał prawo, a nawet obowiązek - potraktować pismo z dnia 5 września 2005 r. - jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca, 2005 r." Zatem w powołanym wyroku Sąd przesądził, iż pismo F. B. z dnia 5 września 2005 r. jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty i z tego względu Wojewoda P. zobowiązany był do jego rozpatrzenia i zakończenia sprawy wszczętej tym wnioskiem. Jednakże sprawa stała się bezprzedmiotowa, ponieważ wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 9/06, który zapadł w sprawie ze skargi Pana F. B. na decyzję Wojewody P. z dnia (...) października 2005 r. nr (...), utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r., odmawiającą cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód cieku G. dla potrzeb elektrowni wodnej w G., Sąd uchylił decyzję Wojewody P. i poprzedzającą ją decyzję Starosty S..
Słusznie zatem, w opinii organu, zaskarżoną decyzją Wojewoda P., z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r. orzekł o umorzeniu postępowania wszczętego w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
W związku z powyższym za niezasadny, zdaniem Prezesa, należy uznać podniesiony w zażaleniu zarzut co do bezpodstawnego rozpoznania pisma F. B. z dnia 5 września 2005 r. jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r., bowiem o charakterze tego pisma przesądził Sąd. Z akt sprawy przy tym nie wynika, aby po wyroku odwołujący wystąpił o cofnięcie wniosku. Ubocznie więc przy tym zauważyć należy, że gdyby taka sytuacja miała miejsce, to wobec orzeczenia Sądu i tak Wojewoda byłby zobowiązany do rozpoznania pisma z dnia 5 września 2005 r. jako wniosku nieważnościowego, a w sprawie i tak zapadłoby rozstrzygnięcie tożsame z rozstrzygnięciem orzeczonym kwestionowaną obecnie decyzją Wojewody P. z dnia (...) kwietnia 2007 r.
Niezasadny jest również zarzut odwołującego dotyczący niewykonania zawartych w wyroku WSA wskazań w kwestii zapewnienia udziału wszystkim
IV SA/Wa 1645/07 stronom postępowania. W powyższym wyroku Sąd bowiem wskazał, aby Wojewoda P. zapewnił udział wszystkim stronom w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r. Jednakże wobec wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji, bezprzedmiotowe również było prowadzenie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia stron postępowania, a więc tych wszystkich, których interesu prawnego czy obowiązku dotyczy nieistniejąca w obrocie decyzja.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się F. B. i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia (...) czerwca 2006 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono niewykonanie wyroku WSA w Gdańsku z dnia 15 listopada 2006 r., naruszenie prawa tj. art. 105 w związku z art. 28 kpa poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania, a tym samym naruszenie prawa i interesu skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W piśmie z dnia 20 lutego 2008r. skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa przez organ wydający decyzję z dnia (...) października 1989r. tj. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód cieku G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
IV SA/Wa 1645/07
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa co skutkuje jej uchyleniem.
Ustawodawca w art. 10 kpa ustanowił zasadę ogólną czynnego udziału strony w postępowaniu. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odpowiednio do tych obowiązków organów administracji publicznej, powołany przepis, jest podstawą do ustalenia praw procesowych strony, tj. prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Kształtuje on zatem prawa strony, czego następstwem prawnym jest to, że strona rozporządza swymi prawami, a zatem w razie odstąpienia przez stronę od ich realizacji nie można z tego tytułu wyprowadzać negatywnych następstw dla strony.
Innymi słowy prowadzone postępowanie administracyjne rządzi się określonymi zasadami wynikającymi z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ich naruszenie w toku prowadzonego postępowania skutkować może wadliwością całego postępowania. Zasada prawa do czynnego udziału doznaje, co prawda, wyjątków wskazanych w art. 10 § 2 kpa, jednakże dopuszczalność prowadzenia postępowania bez czynnego udziału strony w postępowaniu jest jedynie wyjątkiem, a zatem jako wyjątek podlega ścisłej wykładni. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż zasadę tą przyjmuje także Europejski Kodeks Dobrej Administracji (art.
- 16) co wskazuje na wagę tej zasady.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. W wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 129/06 Sąd ten uchylił zaskarżoną w tym postępowaniu decyzję i wskazał, że decyzja z dnia (...) grudnia 2005 r. została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Podsumowując Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji publicznej ustalą, kto ma status strony w
IV SA/Wa 1645/07 niniejszym postępowaniu i stosownie do tych ustaleń, zapewnią wszystkim stronom udział w toczącym się postępowaniu zgodnie z zasadami wynikającymi z kpa.
Zgodnie z treścią art. 153 ustawy P.p.s.a. ocena jak i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
W konsekwencji należało przyjąć, że ocena prawna i wskazania zawarte w w/w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. wiążą tut. Sąd oraz organ, któremu przekazano sprawę do rozpoznania.
Odnosząc powyższe uwagi z jednej strony do treści wytycznych zawartych w powołanym wyroku, z drugiej zaś do treści zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż organ administracji orzekając ponownie w niniejszej sprawie nie wziął pod uwagę wytycznych Sądu, do czego był zobligowany w myśl powołanego art. 153 ustawy P.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że zarówno w orzecznictwie jak i orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalił się pogląd, że organ administracji jak i sąd jest bezwzględnie związany wskazaniami zawartymi w wyroku sądu i jedynie zmiana sytuacji faktycznej bądź prawnej może spowodować odmienną niż wskazana w wyroku ocenę prawną. W niniejszej sprawie taka zmiana sytuacji nie zachodziła. Sam fakt wyeliminowania decyzji z dnia (...) lipca 2005r, której dotyczyło postępowanie nieważnościowe, z obrotu prawnego nie zwalniało organu od prawidłowego ustalenia stron tego postępowania skoro takie wskazania zawarte były w wyroku z dnia 15 listopada 2006r.
A zatem organ w dalszym ciągu nie ustalił kręgu stron postępowania administracyjnego co bez wątpienia stanowi dodatkowo naruszenie wskazanego wyżej art. 10 kpa.
Nie może ujść uwadze, że ustawodawca jako jedną z przesłanek wznowienia postępowania wskazał sytuację, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 145§1pkt. 4 kpa). Natomiast naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania prowadzi w każdym przypadku do uchylenia zaskarżonej decyzji bez względu na to czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji wobec wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 153 P.p.s.a i art. 10 i 61 §4 kpa należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.
Jedynie na marginesie Sąd wyjaśnia, iż okoliczności podniesionych w pismach złożonych przez skarżącego w toku postępowania sądowoadministracyjnego,
IV SA/Wa 1645/07 dotyczą innych decyzji administracyjnych aniżeli decyzja z dnia (...) czerwca 2007 r. będąca przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu a zatem Sąd nie jest uprawniony do oceny ich zasadności w tym postępowaniu.
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną to jest ustali w sposób prawidłowy krąg stron postępowania (wg wskazań zawartych w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 15 listopada 2006r.) i umożliwi tym osobom czynny udział w postępowaniu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 lit c ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.