Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2006r. Wojewoda (...) stwierdził, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia (...) kwietnia 2006r. orzekającej o odmowie zameldowania J.C. na pobyt stały w nieruchomości Nr (...) przy ul.(...) w W. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Wojewoda (...) stwierdził, że decyzja organu I instancji została wysłana zgodnie ze wskazanym przez J.C. adresem korespondencyjnym. Adresat nie podjął przesyłki w wyznaczonym ustawowo terminie, zgodnie zatem z art. 44 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego terminu tj. 28 kwietnia 2006r. Termin do wniesienia odwołania natomiast zgodnie z art. 29 kpa wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie i upłynął 12 maja 2006r.
Skargę na powyższe postanowienie Wojewody (...) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J.C. Skarżący podnosi, iż organ drugiej instancji wydając przedmiotowe postanowienie naruszył zasady współżycia społecznego, uchybił przepisom art. 7 - 9 oraz art. 41 kpa, Skarżący zarzucił ponadto nieuzasadnione naruszenie jego prawa do skutecznego środka odwoławczego wg dyspozycji art. 78 Konstytucji RP oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zdaniem Skarżącego organ drugiej instancji powinien z urzędu potraktować odwołanie Skarżącego jako wniosek o przywrócenie terminu lub powiadomić Skarżącego o wcześniejszych próbach doręczenia mu decyzji Prezydenta W. i zażądać wyjaśnień z pouczeniem o możliwości skorzystania z prośby przewidzianej w art. 58 § 1 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
Przesłankę wydanego w trybie art. 134 kpa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie 14 dni od daty doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi decyzji administracyjnej. Celem stwierdzenia czy został zachowany termin do wniesienia odwołania koniecznym jest ustalenie daty doręczenia decyzji stronie, gdyż ta data rozpoczyna bieg przedmiotowego terminu.
Kolejną przesłanką, którą winien wziąć pod uwagę organ przed wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu jest ustalenie czy strona zgłosiła prośbę o przywrócenie uchybionego terminu. W razie bowiem wniesienia odwołania z uchybieniem terminu wraz z prośbą o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejsze sprawy wskazać należy, że decyzja organu pierwszej instancji została wysłana na wskazany przez J.C. adres korespondencyjny. Ze zwrotu niepodjętej przesyłki wynika, że Urząd Pocztowy pozostawił awizo w dniu 14 kwietnia 2006r. zaś dnia 21 kwietnia 2006r. przesyłka została powtórnie awizowana. Zgodnie z art. 44 kpa, w przypadku niemożności doręczenia pisma stronie, gdy pismo doręczane było przez pocztę, korespondencję tę poczta przechowuje przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru umieszcza się w skrzynce oddawczej adresata. Doręczenie uważa się wówczas za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu liczonego od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej.
Zatem w dniu 28 kwietnia 2006r. upłynął 14 dniowy termin od momentu zawiadomienia przez pocztę o przesyłce, co wywołało skutek prawny doręczenia decyzji stronie. Wprawdzie organ pierwszej instancji przesłał przedmiotową decyzję powtórnie Skarżącemu jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na bieg terminu do skutecznego wniesienia odwołania. Termin 14 - dniowy do złożenia odwołania zgodnie z przywołanym wyżej art. 44 kpa biegł od 28 kwietnia 2006r. i upłynął w dniu 12 maja 2006r. Skarżący nie podjął przesyłki w wyznaczonym terminie, jak też nie powiadomił o ewentualnej zmianie adresu do doręczeń korespondencji.
Zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że złożone w dniu 30. maja 2006r. odwołanie należy uznać za złożone po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa v Odwołanie wniesione po upływie terminu nie mogło stanowić podstawy do kontynuacji postępowania odwoławczego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnego w tym zakresie - merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem ustawowego terminu skutkuje naruszeniem zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 kpa (vide: wyrok NSA z dnia 10 września 2001r. II SA 1726/00 LEX 51233).
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez organ odwoławczy z urzędu, przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości. Zgodnie z art. 58 kpa organ przywróci uchybiony termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia czynności. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W niniejszej sprawie Skarżący nie zwrócił się z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu. Przepisy prawa nie przewidują obowiązku pouczenia strony o możliwości skorzystania z prośby określonej dyspozycją art. 58 kpa przed orzeczeniem o uchybieniu terminu.
Zasadnie Skarżący podnosi, iż zgodnie z art. 78 Konstytucji RP każda ze stron ma prawo zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji, oraz odwołania się do właściwego organu państwowego w przypadku naruszenia jego praw i wolności na podstawie art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, jednak do skutecznego wniesienia środka odwoławczego niezbędne jest zachowanie określonego przepisami prawa terminu.
Trzeba mieć jednocześnie na uwadze, iż możliwość wykorzystywania środków odwoławczych musi pozostawać w racjonalnej równowadze z zasadą pewności prawa.
Nie wniesienie środka odwoławczego w wymaganym terminie (z wyłączeniem przypadku przywrócenia terminu w granicach prawa) stanowi przesłankę do uznania orzeczenia za ostateczne. Może być ono z kolei źródłem prawa lub obowiązków dla pozostałych stron postępowania.
Stąd w ocenie Sądu, faktyczne ograniczenie możliwości złożenia środków odwoławczych poprzez określenie terminów dokonania takich czynności nie narusza generalnej zasady możliwości odwołania i jest zgodne z zasadami państwa praworządnego.
Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu zasądzono na podstawie art. 250 cyt. wyżej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).