Uzasadnienie
I. G. w dniu 2 lipca 2013 r. wraz ze skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2013 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyrannie praw pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest cudzoziemcem, ma na utrzymaniu żonę i dziecko, a wkrótce urodzi mu się kolejne dziecko. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, w rubryce oszczędności wpisał: "ok. 2000 PLN/M-C". Wskazał, że uzyskuje dochód w wysokości 2000 zł z tytułu umowy o pracę oraz uzyskuje pomoc socjalną w wysokości 1350 zł.
Zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni – poprzez nadesłanie:
- - wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bakowych,
- - dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów z tytułu umowy o pracę oraz wysokość pomocy socjalnej,
- - oświadczenia w sprawie wysokości opłat ponoszonych na utrzymanie konieczne (w tym utrzymanie mieszkania) przeciętnie w miesiącu.
Omawiane wezwanie zostało zwrócone do Sądu z powodu niepodjęcia w terminie. Z adnotacji na kopercie wynika, że przesyłka była awizowana po raz pierwszy w dniu 13 sierpnia 2013 r., po raz drugi w dniu 21 sierpnia 2013 r., zwrotu dokonano 29 sierpnia 2013 r. Pismo należy uznać za skutecznie doręczone w dniu 27 sierpnia 2013 r. (art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. zwanej dalej "P.p.s.a.") r. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął w dniu 3 sierpnia 2013 r.
Rozpoznając wniosek, zważono co następuje:
Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).
Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie.
W rozpatrywanej sprawie z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący mieszka wraz z żoną i małoletnim synem, żona skarżącego nie pracuje, wkrótce narodzić się ma kolejne dziecko skarżącego. Skarżący uszykuje dochód w wysokości ok. 2000 zł z tytułu umowy o pracę oraz pomoc socjalną w wysokości 1350 zł. W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie wyciągu z rachunków bankowych oraz złożenie oświadczenia w sprawie miesięcznych wydatków, a także potwierdzenia wysokości uzyskiwanych dochodów i pomocy socjalnej. Informacje te pozwoliłyby ocenić, jakie są rzeczywiste możliwości finansowe skarżącego. Skoro skarżący nie uzupełnił wniosku w tym zakresie, to tym samym nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.