Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2017 roku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] lipca 2016 roku nr [...] zobowiązującą O. T. do powrotu do kraju pochodzenia oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen.
Odpis decyzji został doręczony skarżącemu, a ściśle jego pełnomocnikowi w dniu 10 kwietnia 2017r. Na kopercie zawierającej decyzję z dnia [...] marca 2017 roku przesłanej do pełnomocnika O. T. widniała pieczęć urzędu "Urząd do Spraw Cudzoziemców Departament Legalizacji Pobytu ul. [...] Adres do korespondencji: ul. [...]".
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, w dniu 4 maja 2017 roku (potwierdzenie nadania k.
18) wniósł za pośrednictwem operatora Poczta Polska S.A. skargę na decyzję z dnia [...] marca 2017 roku. Przesyłka została skierowana na adres Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w [...] przy ul. [...]. Przesyłka została zwrócona do adresata w dniu 22 maja 2017 roku (wydruk ze śledzenia przesyłki k. 20 – 21) z adnotacją "Adresat wyprowadził się" (koperta k. 25).
W dniu 29 maja 2017 roku (data stempla pocztowego k.
31) skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu administracji publicznej skargę na decyzję z dnia [...] marca 2017 roku. Przesyłka zawierająca skargę została skierowana na adres Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w [...] przy ul. [...] (koperta k. 31).
Skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podniósł, że operator pocztowy nie podjął próby doręczenia przesyłki skierowanej do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na adres [...] i bezpośrednio po przekazaniu przesyłki do doręczenia postanowił o jej zwrocie do nadawcy. Skarżący ustalił telefonicznie, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ma nadal swoją siedzibę w [...] przy ul. [...], co potwierdza również informacja na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej. Skarżący wskazał, że o uchybieniu terminu dowiedział się w dniu 22 maja 2017r., tj. w dniu, w którym odebrał awizowaną korespondencję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
Zanim jednak sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a.
W świetle powyższych unormowań podstawową kwestię dla oceny prawidłowości złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi stanowi okoliczność zachowania terminu do jego wniesienia. W przedmiotowej sprawie skarżący dochował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, albowiem o okoliczności uchybienia terminu do wniesienia skargi dowiedział się w dniu 22 maja 2017r., kiedy została mu zwrócona korespondencja skierowana na adres siedziby Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ujawnionego w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), jak również na pieczęci widniejącej na przesyłce zawierającej zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynikało z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Stąd też, wprowadzając powyższy rygor, ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym.
Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 p.p.s.a.). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, str. 257-258). W nauce postępowania administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s. 226). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Oznacza to, że okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny i być niezależne od wnioskodawcy. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony.
W okolicznościach niniejszej sprawy zdaniem Sądu zachodzi przesłanka braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi od decyzji z dnia [...] marca 2017r. Przesłanie bowiem skargi na poprzedni adres organu ujawniony i niezmieniony w Biuletynie Informacji Publicznej, jak również na adres ujawniony na pieczęci organu widniejącej na kopercie z przesłaną decyzją uzasadnia twierdzenie, że pełnomocnik skarżącego mógł pozostawać w usprawiedliwionym błędzie co do adresu, na który należało przesłać skargę. Jest to o tyle istotne, że Biuletyn Informacji Publicznej jest urzędowym publikatorem teleinformatycznym (art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. 2016 r., poz. 1764). Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że chociaż w treści decyzji, szczególnie w jej pouczeniu wskazano, iż z dniem 1 stycznia 2016r. zmienił się adres do korespondencji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na adres: [...] i pod tym adresem od 1 stycznia 2016r. znajduje się również Biuro Podawcze Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nadal ma swoją siedzibę przy ul. [...], co potwierdził organ w odpowiedzi na skargę.
Z uwagi na rozbieżności w zakresie pouczenia zawartego w decyzji oraz Biuletynie Informacji Publicznej, jak również na pieczęci organu pełnomocnik skarżącego mógł mieć uzasadnione wątpliwości w zakresie ustalenia właściwego adresu organu, na który należy skierować skargę.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., mając na uwadze zastosowanie się pełnomocnika skarżącego do treści art. 87 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.