Uzasadnienie
Wraz ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. M. J. (dalej: "skarżący") złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wskazał jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym: matkę, ojca i pełnoletniego brata. Posiada dom o pow. 120 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,5 ha. Podał, że jego rodzice uzyskują dochody w wysokości: po około 900 zł (z tytułu renty).
Zarządzeniem z dnia 4 września 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku przez nadesłanie - w terminie 14 dni:
- - wyciągów z posiadanych przez niego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - dokumentów wskazujących wysokość świadczeń rentowych rodziców,
- - zaświadczenia właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego stwierdzającego wysokość osiągniętego dochodu bądź brak takiego dochodu za ostatnie dwa lata,
- - oświadczenia w sprawie przyczyn nieosiągania dochodu przez skarżącego oraz jego brata oraz wyjaśnienia czy są zarejestrowani jako bezrobotni,
- - zaświadczenia z urzędu gminy wskazującego wielkość i dochodowość gospodarstwa rolnego,
- - informacji na temat ewentualnego korzystania z pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
- - zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy,
- - oświadczenia o wysokości stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł ich pokrycia i miesięcznej wysokości.
Wezwanie do uzupełnienia wniosku zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 września 2014 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 26 września 2014 r.
Skarżący we wskazanym terminie nie nadesłał żądanych dokumentów i informacji.
W dniu 26 września 2014 r. skarżący uiścił kwotę 1.500,00 zł tytułem wpisu do skargi w przedmiotowej sprawie (karta nr 25 akt sądowych – potwierdzenie wpłaty).
Rozpoznając wniosek zważono co następuje:
Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).
Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Rozpoznając złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy uznał, że zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącego jest niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku szczegółowych informacji na temat wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie oraz posiadanie/nieposiadania rachunków (kont) bankowych. Przedłożenie przez skarżącego żądanych oświadczeń, pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF, ale także potwierdziłoby podnoszoną przez stronę trudną sytuację materialną, w jakiej się znajduje.
Skarżący nie nadesłał żądanych informacji, a ponadto uiścił wpis w wysokości 1.500,00 zł. W tej sytuacji uznano, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.