Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...].06.2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...].12.2003 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
W uchylonej decyzji Wojewoda stwierdził, że część nieruchomości ziemskiej położonej w B. gm. S. o pow. 4,9925 ha (obecnie działka [...]), stanowiąca zespół pałacowo-parkowy nie podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13 ze zm.).
W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji zauważył, że majątek "B. dobra rycerskie" miał łączną powierzchnię 762,0919 ha, a od 10.08.1939 r. jego właścicielem był S. K., przy czym przedmiotowa działka (zespół pałacowo-parkowy) nie była funkcjonalnie powiązana z pozostałą częścią tej nieruchomości ziemskiej. Wojewoda w oparciu o zapis stosownej karty ewidencyjnej zabytków architektury i budownictwa założonej dla tego zabytku przyjął, że na nieruchomość tę w dacie przejęcia składały się dwie odrębne części, pierwsza obejmująca pałac o charakterze angielskim i park, na której obszarze znajdowały się również kort tenisowy, place zabaw i karuzela oraz druga - gospodarcza. Całością majątku zarządzał natomiast M. L., zamieszkały i urzędujący poza pałacem, w domku zarządcy usytuowanym w części gospodarczej.
Rozpoznając po raz pierwszy odwołanie wniesione przez [...] Ośrodek Reumatologiczny Samodzielny Publiczny Specjalistyczny ZOZ w S., Minister uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Na skutek skargi wniesionej przez następców prawnych byłego właściciela majątku rozstrzygnięcie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1.02.2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 89/04. Sąd stwierdził wówczas, iż nie było podstaw do zastosowania art. 138 § 2 Kpa przez organ odwoławczy, bowiem Minister nie wykazał konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w całości lub w znacznej części. Natomiast odmienna interpretacja przepisów przez Ministra dawała jedynie podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania przez niego orzeczenia merytorycznego, po dokonaniu własnej oceny prawnej faktów i okoliczności ustalonych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W ocenie Sądu podjęcie przez Ministra zakwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiło uchylenie się od wydania decyzji o charakterze reformatoryjnym.
Na skutek przytoczonego wyroku decyzją z dnia [...].06.2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponownie rozpoznając owo odwołanie uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...].12.2003 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Powołując się na kształtującą się linię orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdził, iż mając na względzie całkowitą powierzchnię przejętego majątku (ponad 700 ha), brak jest podstaw prawnych w przedmiocie orzekania przez organ administracji publicznej co do części przejętej w trybie reformy rolnej nieruchomości. Podstawy takiej nie stanowi bowiem zarówno § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1.03.1945 r. w przedmiocie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. RP nr 3, poz. 13), jak i § 6 wskazanego rozporządzenia. Z tego względu przyjął - mając na uwadze, że organ pierwszej instancji orzekł co do części nieruchomości, a nie całości - że decyzje tę należało uchylić i postępowanie przed Wojewodą [...] w tym przedmiocie umorzyć, ze względu na brak stosownej normy kompetencyjnej, upoważniającej organ administracji publicznej do orzekania.
To rozstrzygnięcie organu odwoławczego zaskarżył do Sądu Administracyjnego W. K., w imieniu własnym i jako pełnomocnik pozostałych, wymienionych w skardze następców prawnych S. K., byłego właściciela przedmiotowego majątku, w tym zespołu pałacowo-parkowego.
Raz jeszcze podkreślił, że ów zespół pałacowo-parkowy nie pozostawał w związku funkcjonalnym z resztą przejętego majątku ziemskiego, co w jego przekonaniu, zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego zawartym w uchwale z dnia 19.09.1990 r., sygn. akt W 3/89, pozwalało Wojewodzie orzec o jego nie podleganiu pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Nadto zauważył, że zespół ten nie został przeznaczony na żaden z celów reformy rolnej, wynikających z dekretu, a obecnie znajduje się w nim sanatorium. W. K. zakwestionował także argumentację Ministra dotyczącą braku podstaw prawnych do orzekania o podpadaniu pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej części przejętego majątku ziemskiego. W jego przekonaniu podstawę taką stanowią §§ 5 i 6 przytaczanego rozporządzenia, jako że przejęciu podlegały nieruchomości przekraczające normatywy powierzchni wynikające z dekretu, ale tylko stanowiące nieruchomości ziemskie, a więc o charakterze rolniczym, którego to warunku ów wyodrębniony zespół pałacowo-parkowy nie spełniał.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Nadto należy zaznaczyć, że tak organ administracji publicznej, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę - w której uprzednio wydany został już prawomocny wyrok WSA - zgodnie z art. 153 ppsa związany jest oceną prawną w nim wyrażoną, jak i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Badając legalność zaskarżonej decyzji pod kątem owej oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1.02.2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 89/04 stwierdzić należy, iż Sąd ten, zobowiązany do badania z urzędu właściwości organów administracji publicznej w niej orzekających, nie zakwestionował dopuszczalności orzekania przez organy administracji publicznej w kwestii podlegania pod działanie przepisów dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej jedynie części przejętego majątku ziemskiego (zespołu pałacowo-parkowego) i nie stwierdził nieważności prowadzonego w tym zakresie postępowania. W tym stanie rzeczy tak Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak i skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie związane są tą oceną prawną.
Mając to na uwadze, Minister po raz kolejny rozpoznając odwołanie wniesione przez [...] Ośrodek Reumatologiczny Samodzielny Publiczny Specjalistyczny ZOZ w S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.2003 r., winien zastosować się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1.02.2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 89/04 i orzec w sprawie merytorycznie, dokonując własnej oceny prawnej faktów i okoliczności ustalonych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
Nadto na marginesie należy zauważyć, że w postępowaniu tym nie udokumentowano stosownymi stwierdzeniami nabycia spadku uprawnień osób wskazanych jako następcy prawni J. L., H. K. oraz J. S.. W tym zakresie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponownie rozpoznając odwołanie winien materiał dowodowy sprawy uzupełnić o te postanowienia i zgodnie z ich treścią zweryfikować krąg skarżących.
Przyznając zwrot kosztów postępowania sądowego uwzględniono wniosek W. K. o zwrot uiszczonego wpisu na rzecz skarżących oraz poniesionych, udokumentowanych kosztów przejazdu koleją w kwocie 108 zł na jego rzecz.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.