Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...].06.2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [....05.2014 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.1981 r., nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi L., S. i części gruntów wsi Wolica, gm. C., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po scaleniu jako działka nr [...], nr [...] i nr [...], położonych we wsi L..
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K. podniósł, że pomiędzy działkami nr [...] a nr [...] i nr [...] ustalono granicę, która narusza kontury budynków znajdujących się na działce nr [...].
Minister ocenił, iż odmawiając uprzednio wszczęcia tego postępowania administracyjnego zasadnie wskazał na art 61 a § 1 K.p.a. Do innych uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania, w ocenie Ministra, można zaliczyć np. brak w przepisach prawa podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W przedmiotowej sprawie wynika to ze zmienionego art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 Nr 178, poz. 1749 ze zm.), który wyłączył możliwość zastosowania - do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych - art. 145-145b oraz art. 154-156 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat.
Minister wyjaśnił, że celem tej regulacji była definitywna likwidacja możliwości weryfikacji w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących zatwierdzenia projektu scalenia lub wymiany gruntów po upływie 5 lat oraz zachowanie stanu prawnego powstałego w ich wyniku. Następnie podał, że od dnia wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1981 r., nr [..], zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi L., S. i części gruntów wsi W., gm. C., upłynęły przeszło 33 lata.
Zatem, w świetle art 61 a § 1 K.p.a., wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 156 K.p.a., w odniesieniu do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1981 r., nr [...], nie było możliwe.
We wniesionej skardze J. K. wyraził przekonanie o możliwości wszczęcia tego postępowania nadzwyczajnego i podobnie jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że pomiędzy działkami nr [...] a nr [...] inr [...] ustalono granicę, która narusza kontury budynków znajdujących się na działce nr [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i w całości poparł argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1§1i§2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].06.2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...].05.2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.1981 r., nr [...], zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi L., S. i części gruntów wsi W., gm. C., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po scaleniu jako działka nr [...], nr [...] i nr [...], położonych we wsi L. - nie naruszyło obowiązującego prawa.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że od przyjętej zasady, iż decyzje administracyjne, zazwyczaj ostateczne, mogą być przedmiotem kontroli w trybach nadzwyczajnych - ustawodawca w pewnych sytuacjach dopuścił wyjątki, podyktowane wolą utrzymania ustalonych przed wieloma laty stosunków prawnych, z uwagi na doniosłe znaczenie ochrony ich trwałości. Przejawiło się to w wyłączeniu możliwości wzruszenia decyzji ostatecznych, tyczących zazwyczaj wzajemnie powiązanych uprawnień wielu osób. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Decyzja Wojewody [...] z dnia [...].01.1981 r., nr [...], zatwierdzająca projekt scalenia gruntów, której stwierdzenia nieważności - w części dotyczącej gruntów oznaczonych po scaleniu jako działka nr [...], nr [...] i nr [...], położonych we wsi L. - domagał się skarżący, dotyczyła wielu osób, mieszkańców wsi: L., S. oraz w części W. gm. C.. Takich scaleń przeprowadzano wiele. Na nowo porządkowały stosunki gruntowe na znacznych obszarach, a rozstrzygnięcia tyczące poszczególnych gruntów objętych scaleniem, a następnie podziałem były ze sobą ściśle powiązane.
Wobec tego, w znajdującym zastosowanie w tej sprawie przepisie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1157), obowiązującym od dnia 16 października 2013 r., ustawodawca postanowił, że do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat.
W rozpatrywanej sprawie od 1981 r., w którym decyzja Wojewody [...] z dnia [...].01.1981 r., nr [...], zatwierdzająca ów projekt scalenia gruntów, stała się ostateczna upłynęło ponad 30 lat.
Minister zasadnie zastosował zatem art. 61 a § 1 K.p.a. który stanowi, że organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania, w razie gdy z żądaniem wszczęcia postępowania występuje osoba niebędąca stroną postępowania lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Inną uzasadnioną przyczyną, w rozumieniu tego przepisu, która znajduje zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, jest brak w przepisach prawa podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania J. K. w trybie administracyjnym.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi trafnie odmówił więc wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, brak było bowiem podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia wniosku J. K. w trybie administracyjnym.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.