Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. znak: [...] Minister Środowiska, po rozpoznaniu wniosku M. J. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r. znak: [...], udzielającej pozwolenia wodno-prawnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziałowi w O. na przebudowę urządzeń wodnych i odprowadzenie oczyszczonych ścieków deszczowych z węzła drogowego [...], działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157§ 1 i § 3 Kpa, odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.
Wnioskiem z dnia 24 maja 2005 r. M. J. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, iż bezspornym jest fakt, że nie brał on udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia wodno-prawnego, a zatem w jego ocenie stanowi to rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Istnieje zatem podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], tym bardziej iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., Wojewoda wznowił po rozpoznaniu jego wniosku postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodno-prawnego, ale nie uchylił wadliwej decyzji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Minister Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2005 r. orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł, iż zarzut strony wskazujący, że pominięcie jej w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia wodno-prawnego stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jest bezpodstawny. Pozbawienie strony udziały w postępowaniu administracyjnym, powoduje bowiem zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Niedopuszczalnym jest bowiem przyjęcie, iż którakolwiek z podstaw wznowienia mogłaby zarazem stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.
Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, na który to powoła się strona, organ może zaś stwierdzić nieważność decyzji, w sytuacji gdy została ona wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie organu w niniejszej sprawie taka okoliczność nie zachodzi. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności nadzorowanej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. J., podnosząc iż w jego ocenie wznowienie przez Wojewodę postępowania o wydanie pozwolenia wodno-prawnego, z uwagi na fakt, iż nie brał on w nim udziału, potwierdza, że doszło do naruszenia prawa. Niezrozumiałym zatem jest twierdzenie, iż dopiero po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ może wypowiedzieć się na temat dalszych losów zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazuje, że gdyby nie doszło do naruszenia jego praw, to niecelowe byłoby wznawianie postępowania. Skoro więc bezspornym jest fakt rażącego naruszenia prawa poprzez pominięcie jego udziału w postępowaniu administracyjnym, to decyzja kończąca to postępowanie niewątpliwie dotknięta jest wadą nieważności.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację i stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Badając legalność zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2005 r. Sąd uznał, iż nie naruszają one prawa.
Każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 Kpa, co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Ustawodawca, ustanawiając zasadę trwałości decyzji ostatecznych - nie wykluczył zarazem możliwości pojawienia się w obrocie prawnym decyzji wadliwych, a więc niespełniających tych warunków. W zależności od stopnia tej wadliwości stosuje się więc odpowiednie nadzwyczajne środki prawne usuwające te wady czy wręcz eliminujące obarczone nimi decyzje z obrotu prawnego. Możliwości takie stwarza zarówno instytucja wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145-153 Kpa.), jak również stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 Kpa).
W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazuje, iż decyzja Wojewody [...] z dnia z dnia [...] października 2002 r. znak: [...], udzielająca pozwolenia wodno-prawnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziałowi w O. na przebudowę urządzeń wodnych i odprowadzenie oczyszczonych ścieków deszczowych z węzła drogowego [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa z uwagi na to, iż bez własnej winy nie brał on udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, należy wskazać, iż w orzecznictwie sądowym przyjęty i utrwalony jest trafny pogląd, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jako przewidujące odstępstwo od zasady trwałości decyzji nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a stwierdzenie nieważności może mieć miejsce wówczas gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa tzn. dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedna z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa (por. wyrok SN z dnia 11 maja 2000 r. III RN 62/00, publikacja OSNP 2001/4/100). Z analogiczną sytuacją mamy do czynienia sytuacji wznowienia postępowania. Postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją może zostać wznowione jedynie w sytuacji zaistnienia przesłanek określonych w art. 145-153 Kpa, Podkreślić należy, iż katalog przesłanek dopuszczających możliwość zarówno stwierdzenia nieważności, jak i wznowienia postępowania jest katalogiem zamkniętym.
A zatem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Niedopuszczalnym i błędnym jest bowiem przyjęcie, iż którakolwiek z podstaw wznowienia mogłaby zarazem stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że zarzut strony, wskazujący, iż pominięcie jej w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia wodnoprawnego stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jest bezpodstawny. Pozbawienie strony udziały w postępowaniu administracyjnym, powoduje bowiem zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Nie może zaś skutkować stwierdzeniem nieważności takiej decyzji. Wbrew bowiem twierdzeniom strony skarżącej fakt pominięcia jej w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodno-prawnego nie stanowił rażącego naruszenia prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Jest to bez wątpienia wada przeprowadzonego postępowania, które z uwagi na jej zaistnienie może być konwalidowane w drodze wznowienia postępowania.
Jak wynika z akt administracyjnych w niniejszej sprawie skarżący powołując się na okoliczność niezapewnienia mu udziału w postępowaniu skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia wniosku o wznowienie postępowania i postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Wojewoda [...], wszczął postępowanie wznowieniowe. Postanowienie to stanowi zgodnie z art. 149 § 2 Kpa podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ administracji postępowania w celu ponownego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie pozwolenia wodno-prawnego, w trakcie którego organ ten zobligowany będzie do zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) orzekł jak w sentencji.