Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 26 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1719/09

Uzasadnienie

Skarżący – W. spółka jawna [...] - wniósł do Sądu skargę na pismo Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od negatywnej oceny wniosku o udzielenie dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji za 2008 r. z uwagi na uchybienie terminu do złożenia tego wniosku, określonego w § 3 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków przeznaczania wpływów pochodzących z opłat w zakresie recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 147, poz. 932), zwanego dalej "rozporządzeniem".

Skarżący wskazał, że:

1. ▪ Rada Ministrów, ustanawiając w § 3 ust. 6 rozporządzenia termin do złożenia wniosku o udzielenie dopłaty, przekroczyła zakres delegacji określony w art. 410b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.: Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanego dalej "p. o. ś.", co skutkuje niezgodnością § 3 ust. 3 rozporządzenia z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.),
2. ▪ powyższy termin ma charakter procesowy, a nie materialny, a organ wcześniej nie rozpatrzył wniosku o przywrócenie tego terminu,
3. ▪ sprawa jest z zakresu działalności administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, ponieważ Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, zwany dalej "Narodowym Funduszem", na tym etapie postępowania w sposób władczy i jednostronny decyduje o tym, czy przyznać dotację, zaś dopiero samo jej przekazanie następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej.

W odpowiedzi na skargę Narodowy Fundusz wskazał, że:

1. ▪ ocena konstytucyjności § 3 ust. 6 rozporządzenia nie należy do Narodowego Funduszu, lecz do Trybunału Konstytucyjnego,
2. ▪ określony w § 3 ust. 6 rozporządzenia termin do złożenia wniosku o udzielenie dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji ma charakter materialnoprawny, wobec czego nie podlega przywróceniu, zaś skarżący wniósł taki wniosek w dniu 6 kwietnia 2008 r., już po terminie (31 marca 2008 r.),
3. ▪ sprawa nie ma charakteru administracyjnego, ponieważ do udzielenia dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji przepisy nie przewidują wydania decyzji, lecz zawarcie umowy cywilnoprawnej, w związku z czym wniesiono o odrzucenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Stosownie do art. 410a ust. 1 p. o. ś. w brzmieniu obowiązującym w dniu 18 sierpnia 2009 r. (tj. w dniu wydania zaskarżonego pisma) Narodowy Fundusz udziela dopłat do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu, który spełnia warunki w określone w pkt 1-3 tego ustępu. Dopłaty te są w ocenie Sądu formą dotacji (tak § 3 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie natomiast z art. 411 ust. 8 p. o. ś. Narodowy Fundusz udziela dotacji (czyli również dopłat) oraz przekazuje środki finansowe na podstawie umów cywilnoprawnych. Zdaniem Sądu przepis ten przesądza, że na podstawie umowy cywilnoprawnej następuje nie tylko samo przekazanie dotacji (dopłaty), lecz także jej udzielenie.

Przepisy p. o. ś. nie zawierają unormowań wskazujących na administracyjny charakter udzielenia dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Narodowy Fundusz jest bowiem funkcjonującą jako fundusz celowy państwową osobą prawną, która nie została generalnie wyposażona w środki prawne właściwe organom administracji publicznej i korzysta z nich tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.

Nie sposób też znaleźć w przepisach p. o. ś. podstawy do wnioskowania, iż w ramach ogólnej sprawy o udzielenie dopłaty można wyodrębnić sprawę administracyjną, w której władczo rozstrzyga się o przyznaniu albo o odmowie jej przyznania oraz etap cywilnoprawny polegający na przekazaniu środków za pomocą umowy cywilnoprawnej. Zewnętrzny akt administracyjny o charakterze władczym może być wydany jedynie na podstawie upoważnienia ustawowego. Skoro brak takiego upoważnienia uznać należy, że w sprawie o udzielenie dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji Narodowy Fundusz posługuje się niewładczym środkiem (umową) do wykonywania zadań nałożonych nań przez przepisy prawa.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Formy działalności administracji publicznej poddane kontroli sądów administracyjnych wymienione są w art. 3 § 2 p. p. s. a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1-4a p. p. s. a. sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania skarg na decyzje administracyjne, określonego rodzaju postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, a ponadto na bezczynność organów w powyższych przypadkach.

Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5-7 p. p. s. a., sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej oraz akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżone pismo Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od negatywnej oceny wniosku o udzielenie dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji za 2008 r. nie należy do żadnej z form działalności administracji publicznej poddanej kontroli sądów administracyjnych, wymienionej w art. 3 § 2 p. p. s. a.

Skarżący nie jest pozbawiony prawa do sądu, ponieważ w przypadku spełnienia przez niego warunków określonych w przepisach prawa przysługuje mu roszczenie o zawarcie umowy o udzielenie dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, które może być dochodzone przed sądem powszechnym. Zgodnie bowiem z art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.) do rozpoznania sprawy cywilnej (w tym do rozpoznania sporu o roszczenie w przedmiocie zawarcia umowy) powołane są sądy powszechne.

Mając powyższe na względzie, w sytuacji gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p. p. s. a. w związku z art. 58 § 3 p. p. s. a. należało postanowić jak w sentencji.