Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.:
- - na podstawie art. 134 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania;
- - na podstawie art. 58 § 2 kpa odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Wójt Gminy W. orzekł o wymierzeniu §. T. kary za wycięcie bez wymaganego zezwolenia 79 drzew.
W dniu [...].10.2003 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło odwołanie pp. T. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku tym T.J. T. wskazali, że dowiedzieli się o decyzji i otrzymali ją dopiero 23.09.2003 r., nie otrzymali żadnego wcześniejszego awiza. Dodatkowo podali, że często się zdarza, że korespondencja adresowana do nich jest przynoszona do innego J. T., który mieszka na tej samej ulicy pod numerem [...]. Ponieważ w ich domu na ogół jest jakiś dorosły domownik – wszelka korespondencja, w tym także awiza są podejmowane. W tej sytuacji wniesienie odwołana – w ocenie T.J. T. - nastąpiło bez ich winy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru odpisu decyzji wynika, że przesyłka została wysłana na prawidłowy adres tj. ul [...] w O.. Przesyłkę awizowano dwukrotnie: w dniach 9 i 18 grudnia 2002 r. po czym zwrócono adresatowi jako nie podjętą w terminie. Tym samym – w ocenie organu orzekającego – doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 kpa, zaś termin do wniesienia odwołania upłynął przed początkiem 2003 r. Odwołanie opatrzone datą [...].09.2003 r. wpłynęło do organu dnia [...].09.2003 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego – organ nie stwierdził nieprawidłowości przy doręczeniu przesyłki poleconej. Wobec tego uznał, że uchybiono terminowi do wniesienia odwołania
Co do wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia organ wskazał, że strona nie udowodniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy a co skutkowało odmową przywrócenia.
J. T. złożył skargę na to postanowienie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył te same argumenty, co we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, że nieprawdą jest jakoby korespondencja do niego adresowana bez trudu była mu doręczana albowiem trafia ona często do J. T. zamieszkałego na tej samej ulicy pod nr [...].Na dowód powyższego dołączył oświadczenie w/w osoby.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. w zw. z art. 58 § 1 kpa i art. 134 kpa.
Warunkiem skuteczności czynności procesowej – w tym wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania.
Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji administracyjnej wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął dnia 30 grudnia 2002 r. Art. 44 kpa reguluje kwestię tzw. doręczenia zastępczego i wskazuje, że w przypadku, gdy nie można doręczyć pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa (osobiście lub za pośrednictwem dorosłego domownika) - poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce. Zawiadomienie o złożeniu pisma w miejscu wskazanym w §1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub jeśli nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia; w takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o który mowa w § 1.
Jak wynika z wyjaśnień urzędu pocztowego oraz adnotacji na kopercie - przesyłka adresowana do T. i J. T. została "awizowana" dnia 9 grudnia 2002 r., ponieważ nie została odebrana przez adresata awizowano ją powtórnie dnia 18 grudnia 2002r., a wobec kolejnego bezskutecznego upływu terminu do jej odebrania - dnia 31 grudnia 2002 r. została zwrócona nadawcy. W tej sytuacji doręczenie omawianej przesyłki nastąpiło dnia 16 grudnia 2002 r. (po upływie 7 dni od daty złożenia w urzędzie pocztowym), a 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 30 grudnia 2002 r.
Podstawą prawną orzeczenia, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu jest art. 134 kpa. Zarówno w orzecznictwie NSA jak i w doktrynie reprezentowany jest jednolity pogląd, że przesłanką wydania postanowienia w omawianym trybie jest nie tylko ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu lub wydania podstawienia odmawiającego przywrócenia tego terminu (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r. S.A./Sz 306/98 (Lex 36136), Adamiak w Adamiak / Borkowski KPA Komentarz 6.wyd. Warszawa 2004 art. 134 nb8)
Wprawdzie organ prawidłowo ustalił, że wniesienie odwołania dnia [...] września 2003 r. nastąpiło z uchybieniem terminu jednakże nie wziął pod uwagę, że wniesienie tegoż odwołania połączone było ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy mógł wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywróceniu terminu. Pozytywne dla strony rozpoznanie tego ostatniego wniosku wyłącza dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu.
Zaskarżone postanowienie zawiera w pierwszej kolejności rozstrzygnięcie w przedmiocie uchybienia terminu, uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia również odnosi się głównie do tej części rozstrzygnięcia co skutkuje uznaniem przez Sąd, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów postępowania.
Dodatkowo wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest lakoniczne i nie wskazuje na przyczyny (okoliczności faktyczne), dla których organ rozstrzygnął odmownie wniosek J. T..
Art. 77 § 1 kpa nakazuje organom w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Biorąc pod uwagę – jak wskazano wyżej - treść uzasadnienia należy podnieść, że obowiązek ten nie został spełniony.
Nie może ujść uwadze, że art. 58 kpa wskazuje, że przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy tj. uwiarygodnienie stosowną argumentacją swej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od niej niezawiniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się w uzasadnieniu decyzji do wskazanych przez skarżącego okoliczności, że często korespondencja kierowana do niego mimo prawidłowego adresu na przesyłce faktycznie pozostawiana jest u J. T. zamieszkałego przy tej samej ulicy lecz nr [...]. Wskazane uchybienia skutkowały uznaniem, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w pierwszej kolejności winien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu, dokonując przy tym wnikliwej oceny materiału dowodowego i biorąc pod uwagę wskazane przez skarżącego okoliczności a dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony winien zająć stanowisko co do ewentualnego uchybienia terminu do złożenia odwołania.
Z tych względów – na mocy art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 53 poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.